III CA 2548/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powódki A. P. o dopłatę do odszkodowania za naprawę pojazdu uszkodzonego w kolizji z dnia 24 grudnia 2018 r. Powódka zgłosiła szkodę swojemu ubezpieczycielowi, pozwanej (...) Spółce Akcyjnej, w ramach procedury Bezpośredniej Likwidacji Szkody (BLS). Po kalkulacji kosztów naprawy i wypłacie części odszkodowania, powódka uznała kwotę za niewystarczającą, zwłaszcza po kolejnej kolizji, która spowodowała szkodę całkowitą. Sąd Rejonowy zasądził od pozwanej kwotę 1.962 zł tytułem dopłaty do odszkodowania, uznając, że pozwany nienależycie wykonał umowę BLS, która została zakwalifikowana jako umowa o świadczenie usług (art. 750 k.c. w zw. z art. 734 k.c.). Odpowiedzialność pozwanego oparto na art. 471 k.c. Pozwana wniosła apelację, kwestionując swoją legitymację procesową i zarzucając błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację, podzielając ustalenia i rozważania Sądu I instancji. Sąd odwoławczy podkreślił, że odpowiedzialność pozwanego wynika z niewykonania zobowiązania kontraktowego z umowy BLS, a nie z umowy ubezpieczenia OC sprawcy. Przepisy ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych miały znaczenie jedynie dla ustalenia wysokości należnego odszkodowania. Sąd Okręgowy uznał, że pozwany, wypłacając kwotę niższą od należnego odszkodowania, uchybił swojemu zobowiązaniu, powodując szkodę po stronie powódki. W konsekwencji apelacja pozwanej została oddalona, a o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu umowy Bezpośredniej Likwidacji Szkody (BLS) za nienależyte wykonanie zobowiązania kontraktowego, nawet jeśli poszkodowany mógłby dochodzić roszczenia od ubezpieczyciela sprawcy. Potwierdzenie zasady pełnego odszkodowania za koszty naprawy pojazdu.
Dotyczy specyficznej umowy BLS i odpowiedzialności kontraktowej ubezpieczyciela, a nie bezpośrednio odpowiedzialności z polisy OC sprawcy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ubezpieczyciel, który zawarł z poszkodowanym umowę bezpośredniej likwidacji szkody (BLS), odpowiada za nienależyte wykonanie tej umowy, jeśli wypłacił odszkodowanie niższe niż wynikające z kosztorysu naprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel odpowiada za nienależyte wykonanie umowy BLS na podstawie art. 471 k.c., jeśli wypłacone odszkodowanie jest niższe niż należne.
Uzasadnienie
Umowa BLS jest umową o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. Ubezpieczyciel zobowiązuje się do ustalenia i wypłaty odszkodowania. Niewypłacenie pełnej należności stanowi nienależyte wykonanie zobowiązania kontraktowego, za które ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność, chyba że udowodni brak swojej winy lub okoliczności wyłączające odpowiedzialność.
Czy w przypadku nienależytego wykonania umowy BLS przez ubezpieczyciela, poszkodowany może dochodzić od niego dopłaty do odszkodowania, nawet jeśli mógłby dochodzić roszczenia od ubezpieczyciela sprawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, poszkodowany może dochodzić dopłaty od ubezpieczyciela na podstawie umowy BLS, nawet jeśli istnieje możliwość dochodzenia roszczenia od ubezpieczyciela sprawcy.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy BLS jest odrębna od odpowiedzialności ubezpieczyciela sprawcy szkody. Pozwany odpowiada kontraktowo za własne zobowiązanie wynikające z umowy BLS.
Czy naprawa pojazdu jest warunkiem koniecznym do dochodzenia odszkodowania za koszty naprawy w ramach umowy ubezpieczenia lub umowy BLS?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naprawa pojazdu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania za koszty naprawy.
Uzasadnienie
W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, że odszkodowanie powinno stanowić równowartość kosztów przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego, a samo udokumentowanie kosztorysu jest wystarczające do ustalenia wysokości roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwana |
| (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w S. | spółka | interwenient uboczny |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Ciężar dowodu spoczywa na dłużniku.
Pomocnicze
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
k.c. art. 735 § § 1
Kodeks cywilny
Jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie.
u.u.o. art. 34 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie za szkody wyrządzone w związku z ruchem pojazdu.
u.u.o. art. 36
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.
k.c. art. 361
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Koszty sądowe ponosi w pierwszej instancji strona wnosząca pozew lub wniosek o wszczęcie postępowania niepieniężnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddala apelację, jeżeli jest bezzasadna.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nienależyte wykonanie umowy Bezpośredniej Likwidacji Szkody przez pozwanego ubezpieczyciela. • Umowa BLS jako umowa o świadczenie usług, podlegająca przepisom o zleceniu. • Odpowiedzialność kontraktowa pozwanego na podstawie art. 471 k.c. • Możliwość dochodzenia dopłaty do odszkodowania niezależnie od odpowiedzialności ubezpieczyciela sprawcy. • Koszty naprawy pojazdu jako podstawa roszczenia, nawet bez faktycznie poniesionych wydatków na naprawę.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji procesowej pozwanego. • Błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego przez Sąd I instancji. • Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (dowolna ocena dowodów).
Godne uwagi sformułowania
Umowę tzw. bezpośredniej likwidacji szkody należy rozpatrywać jako umowę o świadczenie usług. • Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. • W praktyce orzeczniczej Sądu Najwyższego i sądów powszechnych ugruntowane jest stanowisko, według którego w wypadku częściowego uszkodzenia samochodu, odszkodowanie powinno stanowić równowartość kosztów przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu pierwotnego, przy czym naprawa samochodu i rzeczywiste poniesienie kosztów z tego tytułu nie jest warunkiem koniecznym dla dochodzenia odszkodowania. • Podstawę tę stanowi art. 471 k.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu umowy Bezpośredniej Likwidacji Szkody (BLS) za nienależyte wykonanie zobowiązania kontraktowego, nawet jeśli poszkodowany mógłby dochodzić roszczenia od ubezpieczyciela sprawcy. Potwierdzenie zasady pełnego odszkodowania za koszty naprawy pojazdu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej umowy BLS i odpowiedzialności kontraktowej ubezpieczyciela, a nie bezpośrednio odpowiedzialności z polisy OC sprawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, że ubezpieczyciel może ponosić odpowiedzialność kontraktową za nienależyte wykonanie umowy BLS, co jest istotne dla zrozumienia praw poszkodowanych w szkodach komunikacyjnych. Podkreśla złożoność relacji między różnymi podstawami odpowiedzialności.
“Ubezpieczyciel musi wypłacić pełne odszkodowanie za naprawę? Nawet jeśli umowa to BLS, a nie OC sprawcy!”
Dane finansowe
WPS: 1962 PLN
dopłata do odszkodowania za naprawę pojazdu: 1962 PLN
zwrot kosztów procesu: 1016 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.