Orzeczenie · 2018-04-18

III CA 1995/17

Sąd
Sąd Okręgowy w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2018-04-18
SAOSnieruchomościsłużebnościWysokaokręgowy
służebność przesyłuwodociągkanalizacjazasiedzenienieruchomośćwartość nieruchomościwynagrodzeniestrefa ochronnaurządzenia przesyłowe

Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2017 roku ustanowił służebność przesyłu wodociągu na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na nieruchomościach należących do J. M. i B. M., zasądzając od spółki na rzecz wnioskodawców wynagrodzenie. Postanowienie to zostało wydane w oparciu o ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu urządzeń przesyłowych (wodociągu i kanału ogólnospławnego wraz z przykanalikiem) przez nieruchomości wnioskodawców oraz ich stref ochronnych. Sąd Rejonowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie wodociągu, natomiast w odniesieniu do kanału ogólnospławnego uznał, że doszło do nabycia służebności przez zasiedzenie przez poprzednika prawnego spółki. Wnioskodawcy wnieśli apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) oraz błędną ocenę dowodów w zakresie zasiedzenia służebności kanalizacyjnej. Sąd Okręgowy oddalił apelację, w pełni akceptując ustalenia i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że prawomocny wyrok z 2002 roku, który stwierdził, że Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości, wiąże inne sądy i organy, co wykluczało możliwość ponownego rozważania kwestii własnościowych w kontekście zasiedzenia przez Skarb Państwa. Sąd Okręgowy podzielił również stanowisko, że przedsiębiorstwa państwowe wykonywały posiadanie mogące doprowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej, a także że istniało widoczne urządzenie (przewietrznik) pozwalające na stwierdzenie zasiedzenia kanału ogólnospławnego. Sąd Okręgowy uznał, że zasiedzenie służebności kanalizacyjnej nastąpiło z dniem 1 stycznia 1984 roku, przed wydaniem wyroku z 2002 roku, co czyniło apelację bezzasadną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności w kontekście posiadania przez przedsiębiorstwa państwowe i wpływu prawomocnych orzeczeń na późniejsze postępowania.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nieruchomościami w Łodzi i urządzeniami przesyłowymi.

Zagadnienia prawne (4)

Czy przedsiębiorca przesyłowy nabył służebność przesyłu wodociągu przez zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd pierwszej instancji ustanowił służebność przesyłu wodociągu, a apelacja nie podważyła tej decyzji w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy uznał, że uczestnik postępowania (...) spółka z o.o. nie dysponuje uprawnieniem do korzystania z nieruchomości w zakresie koniecznym do prawidłowej eksploatacji wodociągu, co uzasadnia ustanowienie służebności.

Czy przedsiębiorca przesyłowy nabył służebność przesyłu kanału ogólnospławnego wraz z przykanalikiem przez zasiedzenie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd pierwszej instancji uznał, że doszło do zasiedzenia służebności przez poprzednika prawnego spółki.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy stwierdził, że urządzenia kanalizacyjne były wykorzystywane od co najmniej 1954 roku, a stan ten utrzymywał się nieprzerwanie przez wymagany prawem czas lat trzydziestu, co doprowadziło do nabycia służebności przez zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1984 roku.

Czy prawomocny wyrok stwierdzający, że Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości, wiąże inne sądy i organy w kontekście oceny zasiedzenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocny wyrok wiąże wszystkie sądy i organy państwowe, uniemożliwiając kwestionowanie ustalonego stanu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia (art. 365 § 1 k.p.c.) oznacza, że żaden sąd ani organ nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, co wykluczało ponowne rozważanie kwestii własnościowych w kontekście zasiedzenia przez Skarb Państwa.

Czy posiadanie służebności przez przedsiębiorstwo państwowe przed 1989 rokiem może być zaliczone do okresu zasiedzenia przez jego następcę prawnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd okręgowy podzielił linię orzecznictwa dopuszczającą zaliczenie posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe do okresu zasiedzenia.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że przedsiębiorstwa państwowe wykonywały posiadanie mogące doprowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej, nawet jeśli nie były właścicielami mienia państwowego w ścisłym tego słowa znaczeniu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
J. M.osoba_fizycznawnioskodawca
B. M.osoba_fizycznawnioskodawca
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.c. art. 365 § § 1

Kodeks cywilny

Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia, która oznacza, że orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści, bez względu na to, czy był czy też nie był stroną w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane to orzeczenie.

k.c. art. 292

Kodeks cywilny

Warunek posiadania trwałego i widocznego urządzenia dla zasiedzenia służebności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Niewłaściwe utożsamienie powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) z instytucją związania prawomocnym wyrokiem (art. 365 § 1 k.p.c.).

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut dowolnej oceny dowodów prowadzącej do błędnego uznania spełnienia przesłanek do zasiedzenia służebności przesyłu.

k.c. art. 121 § pkt 4

Kodeks cywilny

Niezastosowanie przepisu dotyczącego przerwy biegu przedawnienia w sytuacji, gdy Skarb Państwa był w prawnym władaniu nieruchomości.

k.c. art. 123 § § 1 pkt 1

Kodeks cywilny

Niezastosowanie przepisu dotyczącego przerwania biegu przedawnienia w sytuacji, gdy wyrok sądu przerwał bieg przedawnienia.

k.c. art. 124 § § 1

Kodeks cywilny

Niezastosowanie przepisu dotyczącego przerwania biegu przedawnienia w sytuacji, gdy wyrok sądu przerwał bieg przedawnienia.

Dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich

Podstawa prawna dla rozstrzygnięcia przyznającego własność nieruchomości Skarbowi Państwa w uchylonym postanowieniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocny wyrok z 2002 r. przesądzający o braku własności Skarbu Państwa wiąże inne sądy. • Przedsiębiorstwa państwowe wykonywały posiadanie mogące doprowadzić do zasiedzenia służebności. • Istniało widoczne urządzenie (przewietrznik) pozwalające na stwierdzenie zasiedzenia kanału ogólnospławnego. • Zasiedzenie służebności kanalizacyjnej nastąpiło przed wydaniem wyroku z 2002 r.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 366 k.p.c. poprzez niewłaściwe przyjęcie obowiązku respektowania wyroku z 2002 r. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną ocenę dowodów w zakresie zasiedzenia służebności przesyłu. • Naruszenie art. 121 pkt 4 k.c. poprzez niezastosowanie przepisu o przerwie biegu przedawnienia. • Naruszenie art. 123 § 1 pkt 1 k.c. w zw. z art. 124 § 1 k.c. poprzez niezastosowanie przepisu o przerwie biegu przedawnienia.

Godne uwagi sformułowania

moc wiążąca prawomocnego orzeczenia wyraża się przede wszystkim w tym, że orzeczenie prawomocne pociąga za sobą tę konsekwencję, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści • wbrew przekonaniu wnioskodawców, okoliczność, iż przez pewien okres w obrocie funkcjonowało wadliwe orzeczenie Sądu z dnia 10 sierpnia 1961 roku nie kreuje rzeczywistości prawnej odmiennej od tej ustalonej wyrokiem z dnia 26 lipca 2002 roku. • przedsiębiorstwa państwowe wykonywały posiadanie mogące doprowadzić do zasiedzenia służebności gruntowej.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia służebności przesyłu, w szczególności w kontekście posiadania przez przedsiębiorstwa państwowe i wpływu prawomocnych orzeczeń na późniejsze postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nieruchomościami w Łodzi i urządzeniami przesyłowymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii zasiedzenia służebności przesyłu oraz mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości i infrastruktury.

Czy zasiedziałe urządzenia przesyłowe mogą być podstawą do ustanowienia służebności, nawet po latach sporów o własność gruntu?

Dane finansowe

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 13 919 PLN

wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu: 3889 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst