III CA 1951/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka A złożyła wniosek o wykreślenie z księgi wieczystej roszczenia o zawarcie przyrzeczonej umowy sprzedaży, wskazując jako podstawę art. 19 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz upływ rocznego terminu od wymagalności roszczenia. Referendarz sądowy dokonał wpisu wykreślenia, wskazując jako podstawę przedwstępną umowę sprzedaży. Uczestnik postępowania, Spółka K, złożył skargę na ten wpis, zarzucając naruszenie art. 626^9 kpc i twierdząc, że wykreślenie jest przedwczesne, ponieważ umowa może być negocjowana lub aneksowana. Sąd Rejonowy utrzymał wpis w mocy, uznając, że roczny termin do wykreślenia roszczenia upłynął. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne sądu rejonowego co do terminu wymagalności roszczenia, ale zmienił zaskarżone postanowienie. Uznano, że wskazanie konkretnej umowy przedwstępnej jako podstawy wykreślenia wykraczało poza granice wniosku. W związku z tym uchylono wpis w tej części i umorzono postępowanie, a w pozostałej części utrzymano wpis w mocy, oddalając apelację. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 520 § 1 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących wykreślania roszczeń z umów przedwstępnych z ksiąg wieczystych, w szczególności w kontekście upływu terminu wymagalności i granic wniosku o wpis.
Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zakresem wniosku o wpis.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wykreślenie roszczenia z księgi wieczystej na podstawie art. 19 ustawy o księgach wieczystych i hipotece jest dopuszczalne, gdy termin wymagalności roszczenia upłynął, a strony potencjalnie negocjują lub aneksowały umowę przedwstępną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wykreślenie jest dopuszczalne, jeśli roczny termin od wymagalności roszczenia upłynął, a potencjalne przyszłe negocjacje lub aneksy nie stanowią podstawy do niezastosowania przepisu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że roczny termin do wykreślenia roszczenia, liczony od dnia jego wymagalności (najpóźniej 30 czerwca 2016 r.), upłynął przed złożeniem wniosku o wykreślenie (3 lipca 2017 r.). Potencjalne przyszłe negocjacje lub aneksy umowy nie mają wpływu na zastosowanie art. 19 ust. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Czy wskazanie konkretnej umowy przedwstępnej jako podstawy wykreślenia roszczenia w księdze wieczystej mieści się w granicach wniosku o wykreślenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wskazanie konkretnej umowy jako podstawy wykreślenia wykracza poza granice wniosku, jeśli wniosek dotyczył jedynie wykreślenia roszczenia na podstawie art. 19 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy stwierdził, że zgodnie z art. 626^8 § 1 kpc w zw. z art. 321 kpc, sąd dokonuje wpisu na wniosek i w jego granicach. Wskazanie konkretnej umowy jako podstawy wykreślenia, gdy wniosek opierał się na przepisie ustawy, wykraczało poza te granice.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki Akcyjnej | spółka | wnioskodawca |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik postępowania |
Przepisy (13)
Główne
ukwih art. 19 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Roszczenie o przeniesienie własności lub użytkowania wieczystego może być wykreślone na jednostronne żądanie właściciela lub wieczystego użytkownika po upływie roku od dnia wpisu w księdze wieczystej, jeżeli w tym terminie nie złożono wniosku o wpis prawa, którego dotyczy to roszczenie.
ukwih art. 19 § ust. 3
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W przypadku wpisu roszczenia przyszłego bieg rocznego terminu do jego wykreślenia liczy się od dnia, w którym stało się ono wymagalne.
Pomocnicze
ukwih art. 16 § ust. 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
W księdze wieczystej, poza prawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia.
ukwih art. 16 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Szczególnie mogą być ujawniane roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; dotyczy to także roszczeń przyszłych.
k.p.c. art. 626^8 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
k.p.c. art. 626^8 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd dokonuje wpisu na wniosek i w jego granicach.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany żądaniem strony.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepisy dotyczące postępowania w pierwszej instancji stosuje się odpowiednio do postępowania w drugiej instancji.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd umorzy postępowanie, jeżeli strony zawarły ugodę lub jeżeli inne okoliczności za tym przemawiają.
k.p.c. art. 518 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu o wpis w księdze wieczystej sąd drugiej instancji stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu w pierwszej instancji.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W postępowaniu nieprocesowym każdy uczestnik ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
W razie oddalenia apelacji sąd drugiej instancji orzeka o kosztach postępowania apelacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wskazanie konkretnej umowy przedwstępnej jako podstawy wykreślenia roszczenia wykraczało poza granice wniosku o wykreślenie. • Upływ rocznego terminu od wymagalności roszczenia uzasadniał wykreślenie, o ile wniosek był prawidłowo sformułowany.
Odrzucone argumenty
Wykreślenie roszczenia było przedwczesne z uwagi na możliwość przyszłych negocjacji lub aneksowania umowy przedwstępnej. • Naruszenie art. 626^9 kpc poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Okręgowy w pełni podziela i czyni własnymi. • Całkowicie bezzasadny i niezrozumiały jest zarzut uczestnika postępowania dotyczącego błędnych ustaleń faktycznych. • Sama ta umowa nie stanowiła jednak bezpośredniej podstawy zaskarżonego wpisu, którą był art. 19 w/w ustawy. • W postępowaniu nieprocesowym każdy zainteresowany ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie.
Skład orzekający
Gabriela Sobczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Roman Troll
członek
Łucja Gruszczyńska-Czapla
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykreślania roszczeń z umów przedwstępnych z ksiąg wieczystych, w szczególności w kontekście upływu terminu wymagalności i granic wniosku o wpis."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z zakresem wniosku o wpis.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu obrotu nieruchomościami – wpisów w księgach wieczystych i roszczeń z umów przedwstępnych. Choć ma charakter proceduralny, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i potencjalne pułapki.
“Kiedy można wykreślić roszczenie z księgi wieczystej? Kluczowe zasady i pułapki proceduralne.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.