Orzeczenie · 2021-06-25

III CA 1913/21

Sąd

Sąd Rejonowy w Zgierzu

Miejsce

Zgierz

Data

2021-06-25

SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaŚredniarejonowy

zadośćuczynienieśmierćubezpieczeniaodpowiedzialność cywilnakrzywdawięzi rodzinnekoszty procesuodsetki

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sąd Rejonowy w Zgierzu wyrokiem z dnia 25 czerwca 2021 roku zasądził od Towarzystwa (...) spółki akcyjnej na rzecz powodów R. R. (1), J. R. (1) i J. R. (2) kwoty tytułem zadośćuczynienia i zwrotu kosztów pogrzebu, a także koszty procesu. Pozwany ubezpieczyciel złożył apelację, kwestionując wyrok w znacznej części. Zarzuty apelacji dotyczyły naruszenia przepisów prawa procesowego (art. 233 § 1 kpc) poprzez dowolną ocenę dowodów z zeznań powodów oraz naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 446 § 4 kc) przez zasądzenie zawyżonych kwot zadośćuczynienia, a także niewłaściwe zastosowanie art. 481 § 1 kc w zw. z art. 817 § 1 kc w zakresie naliczania odsetek. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, podzielił ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Uzasadnienie apelacji zostało uznane za polemikę z ustaleniami Sądu I instancji. Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do podzielenia zarzutów procesowych dotyczących oceny dowodów, podkreślając, że więzi rodzinne łączące powodów ze zmarłą były wystarczająco silne, aby uzasadniać przyznanie zadośćuczynienia. Zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym dotyczące wysokości zadośćuczynienia, również zostały uznane za niezasadne, z wyjątkiem omyłki rachunkowej w kwocie zasądzonej na rzecz J. R. (1), która została skorygowana. Sąd Okręgowy podzielił również stanowisko Sądu Rejonowego co do zasadności naliczania odsetek od daty wezwania ubezpieczyciela do zapłaty. W konsekwencji, apelacja pozwanego została oddalona w przeważającej części, z uwzględnieniem korekty omyłki rachunkowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, ocena więzi rodzinnych, naliczanie odsetek od zadośćuczynienia, korekta omyłek rachunkowych sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ocena więzi jest indywidualna. Orzeczenie Sądu Okręgowego koryguje omyłkę sądu niższej instancji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy więzi rodzinne między powodami a zmarłą (matką i babcią) były wystarczająco silne, aby uzasadnić przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, więzi były silne i stanowiły dobro osobiste podlegające ochronie, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że bliskość zamieszkiwania, wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i wychowywanie dzieci, a także codzienne wsparcie świadczyły o wyjątkowo bliskich relacjach, których utrata spowodowała ból i cierpienie.

Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej była odpowiednia do doznanej krzywdy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzone kwoty były adekwatne do doznanej krzywdy, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy podkreślił, że ustalenie wysokości zadośćuczynienia należy do kompetencji sądu I instancji i korygowanie go jest uzasadnione tylko w przypadku rażącej niewspółmierności. W ocenie sądu, zasądzone kwoty były ekonomicznie odczuwalne, ale mieściły się w rozsądnych granicach i właściwie rekompensowały negatywne przeżycia psychiczne.

Od kiedy należy naliczać odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonego zadośćuczynienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie należy naliczać od dnia wezwania ubezpieczyciela do spełnienia świadczenia, zgodnie z art. 455 kc w zw. z art. 481 § 1 kc i art. 817 § 1 kc.

Uzasadnienie

Sąd przyjął, że wymagalność roszczenia o zadośćuczynienie powstała z dniem wezwania ubezpieczyciela, a wyrok zasądzający świadczenie ma charakter deklaratywny. Ubezpieczyciel miał 30 dni na spełnienie świadczenia, a po tym terminie biegną odsetki.

Czy zasądzenie kwoty zadośćuczynienia przekraczającej żądanie pozwu stanowi naruszenie art. 321 kpc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zasądzenie ponad żądanie stanowi naruszenie art. 321 kpc.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy stwierdził omyłkę rachunkową Sądu Rejonowego, który zasądził na rzecz J. R. (1) kwotę 18.500 zł, mimo że żądanie wynosiło 18.150 zł. Korekta została dokonana na podstawie art. 386 § 1 kpc.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana częściowa wyroku

Strona wygrywająca

J. R. (1) (w zakresie korekty omyłki)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
R. R. (1)	osoba_fizyczna	powód
Towarzystwo (...) spółka akcyjna z siedzibą w W.	spółka	pozwany
J. R. (1)	osoba_fizyczna	powód
J. R. (2)	osoba_fizyczna	powód

Przepisy (10)

Główne

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Zarzut niewłaściwego zastosowania skutkujący wypłatą zadośćuczynienia w zawyżonej kwocie.

Pomocnicze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia poprzez dowolną ocenę dowodu z przesłuchania powodów i ustalenie istnienia silnych więzi emocjonalnych.

k.p.c. art. 321

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut zasądzenia ponad żądanie.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Zarzut niewłaściwego zastosowania i zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od daty wskazanej przez sąd niższej instancji.

k.c. art. 817 § § 1

Kodeks cywilny

Zarzut niewłaściwego zastosowania i zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od daty wskazanej przez sąd niższej instancji.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Ustalenie wymagalności roszczenia o zadośćuczynienie z dniem wezwania ubezpieczyciela.

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Korekta omyłki rachunkowej sądu pierwszej instancji.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie apelacji strony pozwanej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Omyłka rachunkowa Sądu Rejonowego w kwocie zasądzonej na rzecz J. R. (1). • Naruszenie art. 321 kpc poprzez zasądzenie ponad żądanie.

Odrzucone argumenty

Dowolna ocena dowodów z zeznań powodów. • Zawyżenie kwot zadośćuczynienia w stosunku do doznanej krzywdy. • Niewłaściwe naliczenie odsetek ustawowych za opóźnienie.

Godne uwagi sformułowania

argumentacja apelacji dotycząca naruszenia przepisów prawa materialnego ukierunkowana została na wykazanie wadliwości przyjętej wysokości zadośćuczynienia oraz błędnego ustalenia terminu naliczania odsetek. • Tego rodzaju konstrukcja świadczy o błędzie subsumcji, polegającym na niewłaściwym zastosowaniu kryteriów kształtowania zadośćuczynienia i w konsekwencji jej oznaczenia na poziomie nieodpowiednim oraz kryteriów wymagalności roszczenia z punktu widzenia właściwych przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. • Zwłaszcza ten ostatni argument całkowicie pozbawiony jest zasadności, a dodatkowo jawi się jako wyjątkowo bezduszny. • Zadośćuczynienie ma charakter uznaniowy i zmiana jego wysokości możliwa jest tylko wówczas, gdy stwierdza się oczywiste naruszenie ogólnych zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia, tzn. gdy sąd dopuścił się tzw. "błędu braku" albo niewłaściwie ocenił całokształt - należycie ustalonych i istotnych okoliczności, popełniając tzw. "błąd dowolności". • W tym miejscu należy wskazać, że zasadny okazał się zarzut pozwanego dotyczący naruszenia przepisu art. 321 kpc poprzez zasądzenie ponad żądanie, to jest zasądzenie na rzecz J. R. (1) zadośćuczynienia w kwocie 18.500 złotych mimo, że żądała ona zasądzenie kwoty 18.150 złotych. Nastąpiło to na skutek omyłki rachunkowej Sądu I instancji, o czym Sąd ten napisał w uzasadnieniu i co należało skorygować na podstawie art. 386 § 1 kpc zgodnie ze stanowiskiem skarżącego.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za śmierć osoby bliskiej, ocena więzi rodzinnych, naliczanie odsetek od zadośćuczynienia, korekta omyłek rachunkowych sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, ocena więzi jest indywidualna. Orzeczenie Sądu Okręgowego koryguje omyłkę sądu niższej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy emocjonalnego tematu zadośćuczynienia po śmierci bliskiej osoby, a także pokazuje, jak sądy oceniają więzi rodzinne i jak korygują błędy proceduralne. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się odszkodowaniami i sprawami rodzinnymi.

“Czy więzi rodzinne były wystarczająco silne? Sąd Okręgowy rozstrzyga o zadośćuczynieniu po śmierci babci.”

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 46 200 PLN

zwrot kosztów pogrzebu: 1900 PLN

zwrot kosztów procesu: 6022 PLN

zadośćuczynienie: 18 500 PLN

zwrot kosztów procesu: 4617 PLN

zadośćuczynienie: 20 000 PLN

zwrot kosztów procesu: 4617 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników