III Ca 1855/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, spółka akcyjna, domagała się od pozwanego T. K. przywrócenia stanu poprzedniego posiadanej służebności przesyłu, polegającej na korzystaniu z urządzeń przesyłowych (rurociągów i kabli energetycznych) na nieruchomości pozwanego. Powódka zarzucała pozwanemu naruszenie posiadania poprzez wykonanie prac ziemnych polegających na niwelacji terenu i podniesieniu jego poziomu z 257 m do 263 m poprzez nawiezienie gruzu i odpadów, co zagrażało infrastrukturze przesyłowej. Sąd Rejonowy w Wodzisławiu Śląskim uwzględnił powództwo, nakazując pozwanemu przywrócenie stanu poprzedniego i zasądzając koszty. Sąd uznał, że doszło do naruszenia posiadania służebności, a termin do dochodzenia roszczenia posesoryjnego nie rozpoczął biegu, ponieważ stan naruszenia trwał ciągle. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię, twierdząc, że roszczenie wygasło z powodu upływu rocznego terminu od chwili naruszenia. Sąd Okręgowy w Gliwicach uwzględnił apelację pozwanego. Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy nieprawidłowo zinterpretował termin z art. 344 § 2 kc, przyjmując, że nie biegnie on przez cały czas trwania stanu naruszenia. Sąd Okręgowy stwierdził, że naruszenie posiadania miało miejsce najpóźniej z końcem stycznia 2012 r., kiedy pozwany zakończył prace ziemne. Pozew został złożony 18 lutego 2013 r., czyli po upływie rocznego terminu zawitego. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo z powodu wygaśnięcia roszczenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja terminu zawitego w sprawach o naruszenie posiadania, w szczególności służebności przesyłu, oraz moment rozpoczęcia biegu tego terminu w przypadku naruszeń ciągłych lub powtarzających się.
Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia posiadania służebności przesyłu poprzez prace ziemne. Interpretacja terminu zawitego może być stosowana analogicznie do innych roszczeń posesoryjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego posiadania służebności przesyłu, naruszonego poprzez nawiezienie materiałów i podniesienie poziomu gruntu, wygasa z upływem rocznego terminu zawitego z art. 344 § 2 k.c., jeśli naruszenie ma charakter ciągły?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego posiadania służebności przesyłu wygasa z upływem rocznego terminu zawitego z art. 344 § 2 k.c., który rozpoczyna bieg od ostatniego naruszenia, nawet jeśli stan naruszenia trwa.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że interpretacja Sądu Rejonowego, zgodnie z którą termin z art. 344 § 2 k.c. nie biegnie, gdy stan naruszenia trwa, jest nieprawidłowa i prowadzi do wyrugowania tego przepisu. Termin zawity rozpoczyna bieg od ostatniego naruszenia, a przy zakłóceniu posiadania każde zachowanie powoduje osobno rozpoczęcie biegu tego terminu. W tej sprawie ostatnie naruszenie miało miejsce najpóźniej z końcem stycznia 2012 r., a pozew złożono po upływie roku.
Czy prace ziemne polegające na nawiezieniu gruzu i podniesieniu poziomu gruntu na nieruchomości obciążonej służebnością przesyłu stanowią naruszenie posiadania tej służebności?
Odpowiedź sądu
Tak, prace ziemne polegające na nawiezieniu gruzu i podniesieniu poziomu gruntu ponad biegnącymi w ziemi przewodami stanowią naruszenie posiadania służebności przesyłu, ponieważ utrudniają dostęp do urządzeń i mogą zagrażać ich funkcjonowaniu.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy uznał, że naruszenie posiadania nastąpiło, ponieważ sposób wykonywania służebności zmienił się – powódka musi pokonać dodatkową grubość materiału, aby dostać się do linii przesyłowych, a struktura odpadów może powodować osuwanie się wykopu. Sąd Okręgowy nie odniósł się do tej kwestii wprost, skupiając się na wygaśnięciu roszczenia.
Czy powódka, spółka akcyjna, jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. w kontekście urządzeń przesyłowych?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął tej kwestii wprost, skupiając się na wygaśnięciu roszczenia. Sąd Rejonowy uznał, że urządzenia służące do doprowadzania wody i energii elektrycznej prowadzące do zakładu powódki znajdują się na nieruchomości i w takim zakresie powódka posiada służebność.
Uzasadnienie
Pozwany podniósł zarzut, że powódka nie jest przedsiębiorstwem przesyłowym. Sąd Rejonowy uznał, że urządzenia służące do doprowadzania wody i energii elektrycznej do zakładu powódki znajdują się na nieruchomości i w tym zakresie powódka posiada służebność. Sąd Okręgowy nie odniósł się do tego zarzutu, uznając roszczenie za wygasłe.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka Akcyjna w Z. | spółka | powódka |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 344 § § 1
Kodeks cywilny
Przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń.
k.c. art. 344 § § 2
Kodeks cywilny
Roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia.
Pomocnicze
k.c. art. 305 § 1
Kodeks cywilny
Przedsiębiorca, którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń.
k.c. art. 49 § 1
Kodeks cywilny
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne, które nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa, podlegają, w granicach przepisów ustawy, przepisom o ruchu przedsiębiorstwa.
k.p.c. art. 478
Kodeks postępowania cywilnego
W sprawach o naruszenie posiadania sąd bada jedynie ostatni stan posiadania i fakt jego naruszenia, nie rozpoznając samego prawa ani dobrej wiary pozwanego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W razie uwzględnienia apelacji sąd drugiej instancji zmienia zaskarżone orzeczenie i orzeka co do istoty sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o naruszenie posiadania wygasło z powodu upływu rocznego terminu zawitego z art. 344 § 2 k.c., który rozpoczął bieg od ostatniego naruszenia posiadania.
Odrzucone argumenty
Naruszenie posiadania służebności przesyłu miało charakter ciągły, w związku z czym termin zawity z art. 344 § 2 k.c. nie rozpoczął biegu. • Prace ziemne pozwanego naruszyły posiadanie służebności przesyłu, zagrażając urządzeniom i utrudniając dostęp do nich.
Godne uwagi sformułowania
każde roszczenie posesoryjne wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu roku od chwili naruszenia, a każde zachowanie zakłócające posiadanie powoduje, osobno dla siebie, rozpoczęcie biegu przedawnienia. • termin ten jest terminem zawitym i po jego upływie roszczenie wygasa • nie można doprowadzić do sytuacji, gdy w pewnych stanach faktycznych w ogóle nie będzie możliwości stosowania art. 344 § 2 kc
Skład orzekający
Leszek Dąbek
przewodniczący
Magdalena Balion - Hajduk
sędzia
Roman Troll
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminu zawitego w sprawach o naruszenie posiadania, w szczególności służebności przesyłu, oraz moment rozpoczęcia biegu tego terminu w przypadku naruszeń ciągłych lub powtarzających się."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia posiadania służebności przesyłu poprzez prace ziemne. Interpretacja terminu zawitego może być stosowana analogicznie do innych roszczeń posesoryjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji terminu zawitego w sprawach o naruszenie posiadania, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje, jak istotne jest precyzyjne ustalenie momentu naruszenia i złożenia pozwu.
“Czy roszczenie o naruszenie posiadania wygasa, gdy prace ziemne zagrażają infrastrukturze?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.