III Ca 162/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Nowym Sączu rozpoznał apelację uczestników Z. K. i J. K. (4) od postanowienia Sądu Rejonowego w Nowym Targu w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej. Sąd Rejonowy ustanowił służebność w wariancie I, zasądził wynagrodzenie od wnioskodawców na rzecz uczestników oraz obciążył uczestników kosztami sądowymi. Apelujący zarzucili Sądowi Rejonowemu nierozpoznanie istoty sprawy przez pominięcie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa oraz niewłaściwy wybór wariantu służebności (wariant I zamiast II lub III). Sąd Okręgowy uznał, że zarzut nierozpoznania istoty sprawy jest chybiony, gdyż przepisy dotyczące warunków technicznych budynków nie mają zastosowania do ustanowienia służebności drogi koniecznej. Sąd podkreślił, że celem służebności jest zapewnienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a kryteria wyboru wariantu (art. 145 § 2 i 3 kc) mają charakter pomocniczy. Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu Rejonowego co do wyboru wariantu I, uznając go za najbardziej odpowiedni ze względu na historyczne znaczenie, mniejsze koszty, mniejszą uciążliwość dla nieruchomości obciążonych oraz potrzeby nieruchomości władnących. Sąd Okręgowy uznał apelację za uzasadnioną jedynie w zakresie kosztów postępowania, zmieniając postanowienie w pkt VII w ten sposób, że nakazał ściągnąć na rzecz Skarbu Państwa od wnioskodawców solidarnie kwotę 4 384,93 zł oraz od uczestników J. K. (4) i Z. K. solidarnie kwotę 4 384,93 zł, a w pozostałym zakresie kosztami sąd. W pozostałej części apelację oddalił i orzekł, że wnioskodawcy i uczestnicy ponoszą koszty postępowania apelacyjnego związane ze swym udziałem w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ustanowienia służebności drogi koniecznej, kryteriów wyboru wariantu przebiegu służebności oraz zasad obciążania kosztami postępowania w sprawach o służebność.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wyboru konkretnego wariantu służebności, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przy ustanawianiu służebności drogi koniecznej należy stosować przepisy dotyczące warunków technicznych budynków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy dotyczące warunków technicznych budynków nie mają zastosowania do ustanowienia służebności drogi koniecznej. Celem służebności jest zapewnienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej, a kryteria wyboru wariantu mają charakter pomocniczy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że zarzut apelacji dotyczący konieczności stosowania przepisów technicznych jest chybiony, gdyż przepisy te nie regulują zasad ustanowienia służebności drogi koniecznej. Sąd podkreślił, że kluczowe jest zapewnienie dostępu do drogi publicznej, a nie spełnienie norm technicznych dla dróg publicznych.
Który wariant przebiegu służebności drogi koniecznej jest najbardziej odpowiedni?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Najbardziej odpowiedni jest wariant I, który biegnie wzdłuż historycznie istniejącego szlaku, jest najkrótszy, najtańszy i najmniej uciążliwy dla nieruchomości obciążonych.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy ocenił wszystkie warianty służebności drogi koniecznej, biorąc pod uwagę czynnik historyczny, koszty, uciążliwość dla nieruchomości obciążonych oraz potrzeby nieruchomości władnących. Wariant I został uznany za spełniający wymogi odpowiedniości zgodnie z art. 145 § 1 kc, podczas gdy warianty II i III były dłuższe, droższe i bardziej uciążliwe.
Kto powinien ponieść koszty postępowania w sprawie o ustanowienie służebności drogi koniecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w zakresie kosztów sądowych, nakazując ściągnąć część opłat od wnioskodawców i uczestników.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że obciążenie uczestników J. K. (4) i Z. K. kosztami dwóch dodatkowych opinii biegłych było niezasadne, gdyż Sąd dopuścił te dowody mimo oczywistej nieodpowiedniości wariantu proponowanego przez uczestników. Koszty te powinny być rozłożone równiej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. F. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| G. D. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. W. | inne | uczestnik |
| S. G. | inne | uczestnik |
| S. S. (1) | inne | uczestnik |
| F. B. | inne | uczestnik |
| W. T. | inne | uczestnik |
| J. T. | inne | uczestnik |
| J. K. (1) | inne | uczestnik |
| J. K. (2) | inne | uczestnik |
| M. S. (1) | inne | uczestnik |
| J. K. (3) | inne | uczestnik |
| S. S. (1) | inne | uczestnik |
| T. S. | inne | uczestnik |
| W. B. | inne | uczestnik |
| A. B. (1) | inne | uczestnik |
| J. J. (1) | inne | uczestnik |
| S. Z. | inne | uczestnik |
| J. Ś. | inne | uczestnik |
| J. Ż. | inne | uczestnik |
| A. K. (1) | inne | uczestnik |
| J. L. | inne | uczestnik |
| S. K. (1) | inne | uczestnik |
| E. K. | inne | uczestnik |
| J. B. | inne | uczestnik |
| S. D. | inne | uczestnik |
| J. S. (1) | inne | uczestnik |
| M. G. | inne | uczestnik |
| A. D. | inne | uczestnik |
| W. K. | inne | uczestnik |
| A. K. (2) | inne | uczestnik |
| Z. M. (1) | inne | uczestnik |
| J. G. | inne | uczestnik |
| M. K. (1) | inne | uczestnik |
| Z. K. | inne | uczestnik |
| J. K. (4) | inne | uczestnik |
| J. P. (1) | inne | uczestnik |
| J. D. | inne | uczestnik |
| F. M. | inne | uczestnik |
| M. K. (2) | inne | uczestnik |
| J. R. (1) | inne | uczestnik |
| J. P. (2) | inne | uczestnik |
| B. D. | inne | uczestnik |
| F. F. (1) | inne | uczestnik |
| M. B. (1) | inne | uczestnik |
| A. B. (2) | inne | uczestnik |
| S. B. | inne | uczestnik |
| M. R. | inne | uczestnik |
| M. T. | inne | uczestnik |
| B. S. | inne | uczestnik |
| F. S. | inne | uczestnik |
| M. S. (2) | inne | uczestnik |
| J. C. | inne | uczestnik |
| J. D. | inne | uczestnik |
| J. K. (5) | inne | uczestnik |
| A. K. (3) | inne | uczestnik |
| S. R. | inne | uczestnik |
| J. R. (2) | inne | uczestnik |
| M. B. (2) | inne | uczestnik |
| W. H. | inne | uczestnik nieznany |
| Z. M. (2) | inne | uczestnik nieznany |
| S. K. (2) | inne | uczestnik nieznany |
| S. L. | inne | uczestnik nieznany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 145 § § 1
Kodeks cywilny
Celem ustanowienia służebności drogi koniecznej jest zapewnienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej.
Pomocnicze
k.c. art. 145 § § 2
Kodeks cywilny
Kryteria wyboru szlaku służebnego mają na celu ułatwienie wyboru jednego ze szlaków alternatywnych, które zapewniają nieruchomości dostęp do drogi publicznej.
k.c. art. 145 § § 3
Kodeks cywilny
Kryteria wyboru szlaku służebnego mają na celu ułatwienie wyboru jednego ze szlaków alternatywnych, które zapewniają nieruchomości dostęp do drogi publicznej.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów do postępowań przed sądem drugiej instancji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zmiany lub uchylenia postanowienia sądu pierwszej instancji.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nierozpoznania istoty sprawy przez sąd pierwszej instancji.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony.
k.p.c. art. 520 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy sytuacji, gdy zachodzi sprzeczność interesów stron w postępowaniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Apelacja w zakresie kosztów postępowania była uzasadniona. • Przepisy dotyczące warunków technicznych budynków nie mają zastosowania do ustanowienia służebności drogi koniecznej. • Wariant I służebności drogi koniecznej jest najbardziej odpowiedni ze względu na historyczne znaczenie, koszty, uciążliwość i potrzeby stron.
Odrzucone argumenty
Nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd Rejonowy. • Niewłaściwy wybór wariantu służebności drogi koniecznej (wariant I zamiast II lub III). • Niewłaściwe obciążenie uczestników kosztami postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Celem ustanowienia takiej służebności jest zapewnienie odpowiedniego dostępu do drogi publicznej. • Ustawodawca nie wskazuje, jakie warunki ma spełniać taki szlak służebny, co nie pozwala na stosowanie w tym zakresie wykładni zawężającej i powoływanie się na jakieś ograniczenia. • Określone w art. 145 § 2 i 3 kc kryteria pomocnicze dotyczą nie tyle tego, jakie wymogi ma spełniać konkretny szlak służebny, ale mają na celu ułatwienie wyboru jednego ze szlaków alternatywnych, które zapewniają nieruchomości dostęp do drogi publicznej. • Z takim interesem pozostawałoby w sprzeczności także ustanowienie służebności według wariantu III. • Bagatelizowana przez apelujących kwestia długości szlaku przekłada się zatem nieuchronnie na wymienione przeszkody w postaci konieczności prac adaptacyjnych, związanych z tym kosztów, ilości obciążonych działek.
Skład orzekający
Ewa Adamczyk
przewodniczący-sprawozdawca
Zofia Klisiewicz
członek
Agnieszka Skrzekut
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustanowienia służebności drogi koniecznej, kryteriów wyboru wariantu przebiegu służebności oraz zasad obciążania kosztami postępowania w sprawach o służebność."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i wyboru konkretnego wariantu służebności, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości, ponieważ zawiera szczegółową analizę kryteriów wyboru przebiegu służebności drogi koniecznej i rozstrzyga kwestię stosowania przepisów technicznych. Rozstrzygnięcie o kosztach również stanowi praktyczny aspekt.
“Służebność drogi koniecznej: Jak sąd wybiera najlepszy wariant i kto płaci za koszty?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.