III Ca 1115/25Odstąpienie od umowy cesji wierzytelności hipoteką
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWnioskodawca, syndyk masy upadłości Spółdzielczej Kasy (...) w upadłości, złożył wniosek o wpis zmiany wierzyciela hipotecznego w księdze wieczystej. Celem było wykreślenie spółki z o.o. jako wierzyciela i wpisanie w jego miejsce masy upadłości, w związku z odstąpieniem od umowy cesji wierzytelności. Syndyk powołał się na dokumenty takie jak postanowienie o ogłoszeniu upadłości, wezwanie do wykonania umowy sprzedaży wierzytelności, oświadczenie o odstąpieniu od umowy oraz wydruki z systemu śledzenia przesyłek. Referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując na nieskuteczne doręczenie pisma odstępującego od umowy oraz na fakt, że ustawowe odstąpienie od umowy przelewu wierzytelności wywołuje jedynie skutki obligacyjne. Sąd Rejonowy utrzymał w mocy postanowienie referendarza. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację syndyka, podzielił stanowisko sądu niższej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że odstąpienie od umowy sprzedaży wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, na zasadach ogólnych (nie na podstawie art. 98 Prawa upadłościowego), wywołuje jedynie skutki obligacyjne. Do zwrotnego przejścia hipoteki na masę upadłości potrzebna byłaby dodatkowa umowa o skutku rzeczowym. Sąd Okręgowy podkreślił, że syndyk nie powołał się na art. 98 Prawa upadłościowego, a nawet gdyby tak było, odstąpienie wymagałoby zgody sędziego-komisarza, której brak. Sąd odwoławczy oddalił apelację jako bezzasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja skutków odstąpienia od umowy cesji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką oraz specyfika postępowania wieczystoksięgowego w zakresie doręczeń i dowodów.
Dotyczy sytuacji odstąpienia od umowy na zasadach ogólnych, a nie na podstawie szczególnych przepisów Prawa upadłościowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy odstąpienie od umowy sprzedaży wierzytelności zabezpieczonej hipoteką, na zasadach ogólnych, powoduje zwrotne przejście hipoteki na zbywcę bez dodatkowej umowy o skutku rzeczowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odstąpienie od umowy sprzedaży wierzytelności zabezpieczonej hipoteką wywołuje jedynie skutki obligacyjne. Do zwrotnego przejścia hipoteki potrzebna jest dodatkowa umowa o skutku rzeczowym.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym odstąpienie od umowy sprzedaży (w tym wierzytelności zabezpieczonej hipoteką) na zasadach ogólnych niweczy jedynie skutki obligacyjne. Zwrot prawa rzeczowego wymaga odrębnej umowy o skutku rzeczowym.
Czy w postępowaniu wieczystoksięgowym stosuje się domniemanie faktyczne doręczenia przesyłki nadanej u publicznego operatora pocztowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ze względu na specyfikę postępowania wieczystoksięgowego, przepisy dotyczące domniemania faktycznego doręczenia nie znajdują zastosowania.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko referendarza, że dokumenty takie jak poświadczone kopie wyciągów z ksiąg nadawczych i wydruki ze śledzenia przesyłek nie są wystarczające do wykazania skutecznego doręczenia w postępowaniu wieczystoksięgowym, zwłaszcza gdy wynika z nich jedynie awizowanie przesyłki.
Czy syndyk masy upadłości może odstąpić od umowy sprzedaży wierzytelności na podstawie art. 98 Prawa upadłościowego, a jeśli tak, jakie są tego skutki?
Odpowiedź sądu
Syndyk może odstąpić od umowy na podstawie art. 98 Prawa upadłościowego, co pociąga za sobą skutek obligacyjny i rzeczowy ex tunc. Jednakże, takie odstąpienie wymaga zgody sędziego-komisarza.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na istotne odrębności między odstąpieniem od umowy na zasadach ogólnych a odstąpieniem na podstawie art. 98 Prawa upadłościowego, podkreślając wymóg zgody sędziego-komisarza. W niniejszej sprawie syndyk oświadczył, że przepis ten nie miał zastosowania do jego odstąpienia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Kasy (...) w upadłości | instytucja | wnioskodawca |
| (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | uczestnik |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 626 § 8 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa kognicję sądu wieczystoksięgowego.
u.k.w.h. art. 29
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Podstawa do uznania, że przy wpisie do księgi wieczystej decyduje stan rzeczy z chwili złożenia wniosku.
Pomocnicze
k.c. art. 494
Kodeks cywilny
Odstąpienie od umowy przelewu wierzytelności wywołuje jedynie skutki obligacyjne.
k.c. art. 491 § § 1
Kodeks cywilny
Błędna wykładnia przez sąd I instancji, przyjęcie że odstąpienie od umowy przelewu wierzytelności wywiera jedynie skutki obligacyjne.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez błędne ustalenie, że dokumenty dołączone do wniosku nie zostały uczestnikowi skutecznie doręczone.
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie poprzez uznanie, że w postępowaniu wieczystoksięgowym nie znajdują zastosowania domniemania faktyczne.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obraza poprzez nie wzięcie pod uwagę dokumentu wytworzonego po złożeniu wniosku.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowanie w postępowaniu wieczystoksięgowym.
p.u. art. 98 § § 1
Prawo upadłościowe
Możliwość odstąpienia od umowy przez syndyka z skutkiem obligacyjnym i rzeczowym, wymagająca zgody sędziego-komisarza.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odstąpienie od umowy sprzedaży wierzytelności zabezpieczonej hipoteką na zasadach ogólnych wywołuje jedynie skutki obligacyjne, a nie rzeczowe. • W postępowaniu wieczystoksięgowym nie stosuje się domniemania skutecznego doręczenia przesyłki pocztowej. • Do zwrotnego przejścia hipoteki na zbywcę potrzebna jest dodatkowa umowa o skutku rzeczowym.
Odrzucone argumenty
Odstąpienie od umowy cesji wierzytelności było skuteczne i wywołało skutek rzeczowy. • Dokumenty dołączone do wniosku (wezwanie, odstąpienie) zostały skutecznie doręczone uczestnikowi. • W postępowaniu wieczystoksięgowym stosuje się domniemania faktyczne doręczenia. • Sąd I instancji naruszył art. 316 k.p.c. nie uwzględniając dokumentu wytworzonego po złożeniu wniosku.
Godne uwagi sformułowania
odstąpienie od umowy sprzedaży wierzytelności nie skutkowało – w okolicznościach sprawy- zwrotnym przejściem na upadłego ograniczonego prawa na nieruchomości w postaci hipoteki • Do zwrotu prawa własności lub użytkowania wieczystego, do czego w wyniku skutecznego odstąpienia od umowy zobowiązany jest kupujący, potrzebna jest dodatkowa umowa o skutku rzeczowym • ze względu na specyfikę postępowania wieczystoksięgowego nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące domniemania faktyczne doręczenia przesyłki nadanej u publicznego operatora pocztowego
Skład orzekający
Tomasz Pawlik
przewodniczący-sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków odstąpienia od umowy cesji wierzytelności zabezpieczonej hipoteką oraz specyfika postępowania wieczystoksięgowego w zakresie doręczeń i dowodów."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji odstąpienia od umowy na zasadach ogólnych, a nie na podstawie szczególnych przepisów Prawa upadłościowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z obrotem wierzytelnościami zabezpieczonymi hipotecznie i postępowaniem wieczystoksięgowym, co jest istotne dla praktyków prawa. Wyjaśnia subtelne różnice między skutkami obligacyjnymi a rzeczowymi.
“Czy odstąpienie od cesji wierzytelności automatycznie przywraca hipotekę? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.