III C 1526/24Abuzywny aneks kredytu frankowego zasądzenie zwrotu nadpłaty
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Warszawie rozpoznał sprawę z powództwa R. L. przeciwko (...) Bank (...) spółce akcyjnej z siedzibą w W., dotyczącą ustalenia nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z aneksu do umowy kredytu budowlanego oraz zapłaty. Powódka domagała się uznania za abuzywne postanowień aneksu wprowadzającego indeksację kredytu do franka szwajcarskiego (CHF) i zasądzenia kwoty ponad 101 tys. zł tytułem nadpłaconych rat. Bank wnosił o oddalenie powództwa, argumentując zgodność umowy z prawem i świadomość powódki co do ryzyka kursowego. Sąd Okręgowy, po analizie materiału dowodowego, w tym opinii biegłego, uznał aneks z dnia 4 lutego 2008 roku za nieważny z powodu abuzywności klauzul indeksacyjnych i kursowych. Stwierdzono, że bank jednostronnie ustalał kursy walut, co naruszało równowagę kontraktową i interesy konsumenta. W konsekwencji, sąd przywrócił umowę do jej pierwotnego charakteru kredytu złotowego, uznając, że aneks nie wywołał skutków prawnych. Na tej podstawie zasądzono od banku na rzecz powódki kwotę 101 011,01 zł tytułem nienależnie spełnionego świadczenia, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych CHF opartych na tabelach kursowych banku i przywrócenie pierwotnych warunków umowy jako kredytu złotowego.
Dotyczy umów kredytowych z konsumentami, gdzie aneks wprowadzał indeksację do CHF na podstawie tabel kursowych banku bez obiektywnych kryteriów.
Zagadnienia prawne (4)
Czy aneks wprowadzający mechanizm indeksacji kredytu do waluty obcej (CHF) na podstawie tabel kursowych banku, bez wskazania obiektywnych kryteriów, stanowi niedozwolone postanowienie umowne w rozumieniu art. 385(1) k.c. i czy jest nieważny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, aneks wprowadzający mechanizm indeksacji do CHF na podstawie tabel kursowych banku, bez wskazania obiektywnych kryteriów, stanowi niedozwolone postanowienie umowne i jest nieważny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank jednostronnie i arbitralnie ustalał kursy walut, co naruszało równowagę kontraktową i interesy konsumenta, ponieważ nie odwoływał się do obiektywnych wskaźników rynkowych, a konsument nie miał możliwości weryfikacji ani przewidzenia skutków finansowych.
Czy stwierdzenie nieważności aneksu wprowadzającego indeksację do CHF skutkuje nieważnością całej umowy kredytowej, czy też przywróceniem pierwotnych warunków umowy jako kredytu złotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Stwierdzenie nieważności aneksu wprowadzającego indeksację do CHF nie skutkuje nieważnością całej umowy, lecz przywróceniem jej pierwotnych warunków jako kredytu złotowego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na orzecznictwie TSUE i SN, zgodnie z którym eliminacja klauzul abuzywnych nie prowadzi do upadku całej umowy, jeśli może ona dalej funkcjonować. W tym przypadku umowa może być utrzymana jako kredyt złotowy, co zapewnia ochronę konsumenta bez nadmiernych skutków.
Czy powódka posiada interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z aneksu do umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, powódka posiada interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z aneksu, ponieważ pozwala to na kompleksowe usunięcie niepewności co do łączącego strony stosunku prawnego, w tym możliwości usunięcia hipoteki z księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Interes prawny istnieje, gdy można usunąć obiektywną niepewność co do stosunku prawnego. Ustalenie nieważności aneksu jest kluczowe dla rozliczenia stron i może stanowić podstawę do usunięcia hipoteki, co potwierdza potrzebę takiego rozstrzygnięcia.
Czy zarzut przedawnienia roszczeń powódki jest zasadny w kontekście ochrony konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut przedawnienia nie zasługuje na uwzględnienie.
Uzasadnienie
Mechanizmy krajowego prawa cywilnego, w tym przedawnienie, nie mogą ograniczać ochrony konsumenta w sposób czyniący ją iluzoryczną. Bieg terminu przedawnienia nie może rozpocząć się oderwanie od świadomości konsumenta co do wadliwości postanowień umownych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia aneksu wprowadzające mechanizm indeksacji do CHF na podstawie tabel kursowych banku, bez obiektywnych kryteriów, są niedozwolonymi postanowieniami umownymi i nie wiążą konsumenta.
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Ustalanie kursów walut przez bank w sposób jednostronny i arbitralny narusza naturę stosunku zobowiązaniowego i przekracza granice swobody umów.
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powódka posiada interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z aneksu, gdyż pozwala to na usunięcie niepewności prawnej i rozliczenie stron.
k.c. art. 410 § § 2
Kodeks cywilny
Rozliczenie stron następuje na podstawie przepisów o nienależnym świadczeniu, przy przyjęciu, że umowa miała charakter kredytu złotowego.
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawę rozstrzygnięcia stanowi materiał procesowy zebrany w toku postępowania.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Koszty procesu zostały wzajemnie zniesione z uwagi na częściowe uwzględnienie żądań obu stron i złożoność sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Aneks wprowadzający indeksację do CHF na podstawie tabel kursowych banku jest abuzywny. • Nieważność aneksu przywraca umowę do pierwotnego charakteru kredytu złotowego. • Powódka posiada interes prawny w ustaleniu nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z aneksu. • Zarzut przedawnienia jest niezasadny w kontekście ochrony konsumenta.
Odrzucone argumenty
Umowa i aneks były zgodne z prawem. • Powódka była świadoma ryzyka walutowego. • Aneks stanowił nowację i wyłączał możliwość oceny jego postanowień. • Powódka nie miała interesu prawnego w ustaleniu abuzywności postanowień. • Roszczenia powódki uległy przedawnieniu. • Bank miał prawo do zatrzymania świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
bank może jednostronnie i arbitralnie modyfikować wskaźniki, według których obliczana jest zarówno wysokość kapitału kredytu do spłaty, jak i świadczeń kredytobiorcy • brak przejrzystości i weryfikowalności tego mechanizmu dla konsumenta • eliminacja klauzul abuzywnych nie prowadzi do upadku całej umowy, jeżeli możliwe jest jego dalsze wykonywanie jako kredytu złotowego
Skład orzekający
Tomasz Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych CHF opartych na tabelach kursowych banku i przywrócenie pierwotnych warunków umowy jako kredytu złotowego."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych z konsumentami, gdzie aneks wprowadzał indeksację do CHF na podstawie tabel kursowych banku bez obiektywnych kryteriów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów frankowych i abuzywności klauzul bankowych, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie wśród konsumentów i prawników.
“Bank przegrał sprawę o kredyt frankowy: ponad 100 tys. zł zwrotu dla konsumentki!”
Dane finansowe
zwrot nadpłaty: 101 011,01 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.