III C 1410/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. R. wniosła o zasądzenie od Gminy M. S. kwoty 50 000 zł tytułem zwrotu nakładów poniesionych na remont lokalu mieszkalnego przy ulicy (...) . Twierdziła, że wykonała remont w 2009 roku, który wzbogacił Gminę bez podstawy prawnej. Gmina wniosła o odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej, wskazując na wcześniejszą sprawę o zwrot nakładów, która została prawomocnie oddalona. Ponadto, Gmina podniosła zarzut przedawnienia roszczenia i zaprzeczyła, aby powódka poniosła koszty remontu, wskazując na M. S. jako faktycznego wykonawcę. Sąd ustalił, że umowa najmu z dnia 20 listopada 2008 roku, zawarta między Gminą a E. R. (2), nakładała na najemcę obowiązek utrzymania lokalu w dobrym stanie technicznym, ale prace remontowe wymagające ulepszeń mogły być wykonane tylko za pisemną zgodą wynajmującego. Protokół zdawczo-odbiorczy z 2008 roku wykazał, że lokal nadawał się do zamieszkania i wymagał jedynie odświeżenia, a nie "kapitalnego" remontu. Powódka nie wykazała, aby uzyskała zgodę Gminy na wykonanie prac remontowych, a jej zeznania oraz zeznania świadka M. S. (1) nie znalazły potwierdzenia w innych dowodach. Sąd uznał, że powódka, nie będąc najemcą, nie miała obowiązku wykonania remontu, a prace te miały na celu jedynie podniesienie komfortu zamieszkania. Zastosowanie znalazł przepis art. 411 pkt 1 k.c., zgodnie z którym nie można żądać zwrotu świadczenia, jeśli spełniający je wiedział, że nie jest do niego zobowiązany, chyba że świadczenie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu lub w celu uniknięcia przymusu. Sąd uznał, że powódka miała świadomość braku obowiązku wykonania remontu i działała dobrowolnie, dlatego powództwo zostało oddalone. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., zasądzając od powódki na rzecz pozwanej kwotę 3 600 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 411 pkt 1 k.c. w kontekście zwrotu nakładów na lokal mieszkalny przez osobę niebędącą najemcą, która działała z własnej woli i wiedzy o braku obowiązku.
Dotyczy sytuacji, gdy remont jest ulepszeniem, a nie konieczną naprawą, oraz gdy brak jest zgody wynajmującego i świadomość braku obowiązku po stronie wykonującego prace.
Zagadnienia prawne (3)
Czy powódka, która nie była najemcą lokalu, może żądać zwrotu nakładów poniesionych na jego remont od właściciela (Gminy), jeśli nie uzyskała na to zgody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie może żądać zwrotu nakładów, ponieważ nie była zobowiązana do wykonania remontu, a prace wykonała z własnej woli, wiedząc o braku obowiązku i bez zgody wynajmującego, co wyklucza możliwość żądania zwrotu świadczenia na podstawie art. 411 pkt 1 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka nie była najemcą lokalu, a zatem nie ciążył na niej obowiązek jego remontu. Stan lokalu w momencie jego wydania nie wymagał "kapitalnego" remontu. Powódka wykonała prace ulepszające z własnej inicjatywy, bez wymaganej pisemnej zgody Gminy. Działała z wiedzą o braku obowiązku, co zgodnie z art. 411 pkt 1 k.c. wyłącza możliwość żądania zwrotu świadczenia.
Czy roszczenie o zwrot nakładów na lokal mieszkalny uległo przedawnieniu?
Odpowiedź sądu
Nie zostało rozstrzygnięte wprost, ponieważ sąd oddalił powództwo z innych przyczyn (brak obowiązku, świadomość braku obowiązku).
Uzasadnienie
Gmina podniosła zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nakładów, wskazując na roczny termin przedawnienia zgodnie z art. 229 k.c. w zw. z art. 230 k.c. oraz art. 677 k.c. Powódka wydała lokal 20 maja 2015 r., a pozew wniesiono 8 września 2016 r. Sąd nie rozstrzygnął tego zarzutu, skupiając się na braku podstawy prawnej do zwrotu świadczenia.
Czy roszczenie powódki o zwrot nakładów było przedmiotem wcześniejszego postępowania sądowego?
Odpowiedź sądu
Tak, Gmina podniosła zarzut powagi rzeczy osądzonej, wskazując na sprawę o sygn. akt I C 571/11, w której oddalono powództwo wzajemne o zwrot nakładów.
Uzasadnienie
Gmina argumentowała, że roszczenie powódki było już przedmiotem rozpoznania w innej sprawie, która zakończyła się prawomocnym oddaleniem powództwa wzajemnego o zwrot nakładów. Sąd odmówił odrzucenia pozwu w tej kwestii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. R. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| Gmina M. S. w S. | instytucja | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące świadczenia nienależnego jako szczególnego przypadku bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 411 § pkt 1
Kodeks cywilny
Wyłącza możliwość żądania zwrotu świadczenia, jeśli spełniający je wiedział, że nie jest do niego zobowiązany, chyba że świadczenie nastąpiło z zastrzeżeniem zwrotu albo w celu uniknięcia przymusu lub w wykonaniu nieważnej czynności prawnej.
Pomocnicze
k.c. art. 662 § § 1
Kodeks cywilny
Obowiązek wynajmującego wydania rzeczy w stanie przydatnym do umówionego użytku i utrzymywania jej w takim stanie.
u.o.p.l. art. 6b § ust. 1 i 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Obowiązek najemcy utrzymywania lokalu we właściwym stanie technicznym i higieniczno-sanitarnym oraz zakres tych obowiązków.
u.o.p.l. art. 6a § ust. 1, 2 i 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
Obowiązki wynajmującego dotyczące zapewnienia sprawnego działania instalacji i urządzeń oraz dokonywania napraw.
k.p.c. art. 199 § pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odrzucenia pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady zwrotu kosztów procesu przez stronę przegrywającą.
k.c. art. 229
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń o zwrot nakładów.
k.c. art. 230
Kodeks cywilny
Stosowanie przepisów o sprzedaży do innych umów, w tym o zwrocie nakładów.
k.c. art. 677
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń najemcy o zwrot nakładów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powódka nie była najemcą lokalu i nie ciążył na niej obowiązek remontu. • Stan lokalu w momencie wydania nie wymagał "kapitalnego" remontu. • Powódka wykonała prace ulepszające z własnej woli, bez wymaganej pisemnej zgody Gminy. • Powódka działała z wiedzą o braku obowiązku wykonania remontu, co wyklucza możliwość żądania zwrotu świadczenia na podstawie art. 411 pkt 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Remont lokalu wzbogacił Gminę bez podstawy prawnej. • Koszt remontu wyniósł 50 000 zł. • Stan lokalu był "tragiczny" i nie nadawał się do zamieszkania bez remontu.
Godne uwagi sformułowania
powódka nie była zobowiązana do spełnienia na rzecz Gminy M. S. świadczenia z tytułu utrzymywania lokalu • stan techniczny lokalu i jego wyposażenie umożliwiały zamieszkania w nim bez konieczności „kapitalnego” remontu • powódka miała świadomość tego, że nie ma obowiązku wykonywania remontu w zakresie wskazanym w pozwie • spełniający świadczenie wiedział, że nie był do świadczenia zobowiązany
Skład orzekający
Grażyna Sienicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 411 pkt 1 k.c. w kontekście zwrotu nakładów na lokal mieszkalny przez osobę niebędącą najemcą, która działała z własnej woli i wiedzy o braku obowiązku."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy remont jest ulepszeniem, a nie konieczną naprawą, oraz gdy brak jest zgody wynajmującego i świadomość braku obowiązku po stronie wykonującego prace.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest uzyskanie zgody wynajmującego na remont i jak świadomość braku obowiązku może zablokować roszczenie o zwrot nakładów, nawet jeśli prace faktycznie podniosły standard lokalu.
“Remont na własną rękę? Gmina nie zapłaci za Twoje "ulepszenia", jeśli działałeś bez zgody i wiedziałeś, że nie musisz.”
Dane finansowe
WPS: 50 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.