III AUa 964/25Brak podstaw do ubezpieczen społecznych bez dowodów na faktyczne zatrudnienie
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuP. C. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która stwierdziła, że nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 1 stycznia 2010 r. jako pracownik spółki (...) Sp. z o.o. Organ rentowy wskazał na brak dowodów potwierdzających zatrudnienie, w tym opóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń, brak wpłat składek i zaliczek na podatek, a także niespójności w dokumentacji. Sąd Okręgowy w Poznaniu oddalił odwołanie, uznając, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, ponieważ brak było dowodów na rzeczywiste wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację P. C., w pełni podzielił ustalenia i rozważania Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że dla podlegania ubezpieczeniom społecznym kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy (podporządkowanie, świadczenie pracy na rzecz pracodawcy, wynagrodzenie), a nie tylko formalne zawarcie umowy. W tej sprawie brak było wiarygodnych dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy przez P. C. w spornym okresie, takich jak listy płac, potwierdzenia wypłat, dokumentacja kadrowa czy świadectwo pracy. Zeznania świadków, w tym żony odwołującego i osób powiązanych z nim zawodowo, uznano za niewystarczające lub stronnicze. Sąd Apelacyjny oddalił apelację jako bezzasadną, potwierdzając tym samym prawidłowość wyroku Sądu Okręgowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie faktycznego istnienia stosunku pracy dla celów ubezpieczeń społecznych, znaczenie dowodów w sprawach ZUS, ocena wiarygodności zeznań świadków powiązanych z stronami.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na faktyczne wykonywanie pracy, mimo formalnej umowy. Interpretacja przepisów dotyczących stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, mimo formalnego zawarcia umowy, wyklucza podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak dowodów na rzeczywiste świadczenie pracy pod kierownictwem pracodawcy, brak innych dokumentów potwierdzających zatrudnienie oraz brak dowodów na realizację obowiązków pracowniczych wyklucza podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla podlegania ubezpieczeniom kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy w warunkach stosunku pracy, a nie tylko formalne zawarcie umowy. Brak dowodów takich jak listy płac, dokumentacja kadrowa czy świadectwo pracy, a także zeznania świadków niepotwierdzające faktycznego wykonywania pracy, prowadzi do wniosku o braku podlegania ubezpieczeniom.
Czy zeznania świadków powiązanych zawodowo lub rodzinnie z odwołującym mogą stanowić wystarczający dowód na istnienie stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zeznania takie, zwłaszcza gdy są niespójne, ogólnikowe i niepoparte innymi dowodami, nie mają wystarczającej mocy dowodowej, szczególnie gdy świadkowie mają interes w korzystnym rozstrzygnięciu dla odwołującego lub ich wiedza pochodzi z drugiej ręki.
Uzasadnienie
Sąd uznał zeznania żony odwołującego, osób powiązanych zawodowo oraz księgowego za niewystarczające lub stronnicze, ponieważ pochodziły od osób zainteresowanych wynikiem sprawy lub ich wiedza była ograniczona. Podkreślono potrzebę obiektywnych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. C. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (16)
Główne
u.s.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Organ rentowy na podstawie tego przepisu stwierdził brak podlegania ubezpieczeniom.
u.s.u.s. art. 2a § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący podlegania ubezpieczeniom.
u.s.u.s. art. 2a § 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący podlegania ubezpieczeniom.
u.s.u.s. art. 68 § 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Przepis dotyczący podlegania ubezpieczeniom.
k.p. art. 22 § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, kluczowa dla oceny podlegania ubezpieczeniom.
k.p.c. art. 477 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia odwołania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów, kluczowa w zarzutach apelacji.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia apelacji.
Pomocnicze
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
Nieważność oświadczenia woli złożonego dla pozoru, stosowany w kontekście pozorności umowy o pracę.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z prawem lub zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiot dowodu.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dowodów na faktyczne wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy. • Niespójność i brak wiarygodności zeznań świadków powiązanych z odwołującym. • Brak dokumentacji potwierdzającej zatrudnienie (akta osobowe, listy płac, świadectwo pracy). • Opóźnione zgłoszenie do ubezpieczeń i brak wpłat składek przez płatnika. • Niespójność kwot wynagrodzenia w umowie i raportach ZUS. • Dokumenty przedłożone przez odwołującego pochodzą z innego okresu niż sporny.
Odrzucone argumenty
Istnienie stosunku pracy od 1 stycznia 2010 r. potwierdzone umową o pracę i deklaracjami PIT-36. • Zeznania świadków (K. B., K. C., M. Ż., D. K.) potwierdzające zatrudnienie i wykonywanie obowiązków. • Przedłożone dokumenty (umowy współpracy) świadczą o skali działalności spółki i zaangażowaniu odwołującego. • Zmiana nazwy spółki (...) na (...) nie wpływa na ważność dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
brak jest dowodów na rzeczywiste wykonywanie przez odwołującego od 1 stycznia 2010 r. pracy w ramach stosunku pracy • samo formalne zawarcie umowy o pracę, wypłata wynagrodzenia, przystąpienie do ubezpieczenia i opłacenie składki, wystawienie świadectwa pracy, ale faktyczne i rzeczywiste realizowanie elementów charakterystycznych dla stosunku pracy • brak jest wiarygodnych dowodów, w oparciu o które można byłoby poczynić ustalenia faktyczne zgodne z argumentacją odwołującego • pozorne zawarcie umowy o pracę nie wiąże się ze świadczeniem pracy w tym sensie, że zatrudnienie w ogóle nie jest wykonywane • nie można przyjąć pozorności oświadczeń woli o zawarciu umowy o pracę, gdy pracownik podjął pracę i ją wykonywał, a pracodawca świadczenie to przyjmował
Skład orzekający
Marta Sawińska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie faktycznego istnienia stosunku pracy dla celów ubezpieczeń społecznych, znaczenie dowodów w sprawach ZUS, ocena wiarygodności zeznań świadków powiązanych z stronami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dowodów na faktyczne wykonywanie pracy, mimo formalnej umowy. Interpretacja przepisów dotyczących stosunku pracy i ubezpieczeń społecznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego wykonywania pracy, a nie tylko posiadanie formalnej umowy, co jest kluczowe w sporach z ZUS. Podkreśla znaczenie dowodów i wiarygodności świadków.
“Umowa o pracę to za mało? ZUS kwestionuje zatrudnienie bez dowodów na faktyczną pracę.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.