III AUa 694/25Uchylenie decyzji pozwolenie na budowe 63
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Z. H. o ponowne przeliczenie emerytury powszechnej, po tym jak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wznowienia postępowania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20). Trybunał uznał przepis art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych za niezgodny z Konstytucją w zakresie dotyczącym osób, które złożyły wniosek o świadczenia przed 6 czerwca 2012 r. Wnioskodawczyni argumentowała, że wyrok TK powinien skutkować ponownym przeliczeniem jej emerytury bez pomniejszenia podstawy wymiaru o kwoty pobranych wcześniej emerytur. Sąd Okręgowy w Przemyślu oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawczyni mogła przewidzieć konsekwencje wprowadzenia art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, gdyż złożyła wniosek o emeryturę powszechną w 2017 r., po wejściu w życie przepisu, a miała możliwość złożenia wniosku przed jego wejściem w życie (przed 1 stycznia 2013 r.). Sąd Apelacyjny w Rzeszowie utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wyrok TK z 4 czerwca 2024 r. nie miał zastosowania w przypadku wnioskodawczyni, ponieważ nie nabyła ona prawa do emerytury wynikającej z osiągnięcia wieku emerytalnego przed 1 stycznia 2013 r. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na fakt, że ustawa nowelizująca wprowadzająca art. 25 ust. 1b została opublikowana 6 czerwca 2012 r., a wnioskodawczyni miała wówczas ukończone 60 lat i mogła złożyć wniosek o emeryturę powszechną przed wejściem w życie przepisu (1 stycznia 2013 r.), unikając tym samym niekorzystnego obliczenia świadczenia. Sąd uznał, że pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej o kwoty pobranych uprzednio świadczeń emerytalnych było zgodne z prawem i stanowiło realizację zasady równego traktowania ubezpieczonych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o przeliczenie emerytury, zwłaszcza w kontekście daty złożenia wniosku i publikacji wyroku TK.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z datami złożenia wniosków i wejścia w życie przepisów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, który nie został opublikowany, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania i ponownego przeliczenia emerytury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli wyrok TK nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny powołał się na art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenie TK wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, a jeśli nie zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania.
Czy wnioskodawczyni, która złożyła wniosek o emeryturę powszechną po wejściu w życie przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, ale miała możliwość złożenia wniosku przed jego wejściem w życie, może domagać się przeliczenia emerytury z pominięciem tego przepisu na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ wnioskodawczyni miała obiektywną możliwość zapoznania się z nowelizacją przepisów i złożenia wniosku przed wejściem w życie niekorzystnego przepisu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawczyni osiągnęła wiek emerytalny przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej i miała możliwość złożenia wniosku o emeryturę powszechną przed 1 stycznia 2013 r., unikając tym samym pomniejszenia świadczenia. Brak publikacji wyroku TK nie był jedyną podstawą oddalenia wniosku.
Czy pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej o kwoty pobranych wcześniej emerytur jest zgodne z prawem i zasadą równego traktowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jest to zgodne z prawem i stanowi realizację zasady równego traktowania ubezpieczonych.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej o kwoty pobranych uprzednio świadczeń emerytalnych miało oparcie w art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej i było rozwiązaniem sprawiedliwym, realizującym zasadę równego traktowania ubezpieczonych.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. H. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (13)
Główne
u.e.r. art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis, w zakresie w jakim dotyczy osób, które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń przed 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z Konstytucją. Jednakże, w przypadku wnioskodawczyni, która złożyła wniosek o emeryturę powszechną po wejściu w życie przepisu, ale miała możliwość złożenia wniosku przed jego wejściem w życie, przepis ten ma zastosowanie.
u.e.r. art. 26 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Podstawa obliczenia emerytury jest dzielona przez średnie dalsze trwanie życia.
Pomocnicze
u.e.r. art. 114 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Możliwość uchylenia lub zmiany decyzji i ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokości, jeżeli przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło na skutek błędu organu rentowego.
k.p.c. art. 477 § 14 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.a. art. 145a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość żądania wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją.
k.p.a. art. 145a § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania w przypadku orzeczenia TK.
Konstytucja RP art. 67 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1-3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 178 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.u.s. art. 2a § ust. 2 pkt 3
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wnioskodawczyni miała obiektywną możliwość zapoznania się z nowelizacją przepisów i złożenia wniosku o emeryturę powszechną przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. • Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) nie miał zastosowania w przypadku wnioskodawczyni, ponieważ nie nabyła ona prawa do emerytury wynikającej z osiągnięcia wieku emerytalnego przed 1 stycznia 2013 r. • Pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej o kwoty pobranych uprzednio świadczeń emerytalnych było zgodne z prawem i stanowiło realizację zasady równego traktowania ubezpieczonych.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20) powinien skutkować ponownym przeliczeniem emerytury wnioskodawczyni bez pomniejszenia podstawy wymiaru o kwoty pobranych wcześniej emerytur. • Decyzja organu rentowego wydana na podstawie niekonstytucyjnej normy prawnej jest obiektywnie błędna. • Naruszenie konstytucyjnych wolności lub praw człowieka i obywatela (art. 67 ust. 1 w zw. z art. 2 Konstytucji RP) obejmujących ochronę prawa do zabezpieczenia społecznego w związku z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa.
Godne uwagi sformułowania
brak podstaw do wznowienia postępowania w sprawie emerytury wnioskodawczyni, z uwagi na brak publikacji powołanego wyroku TK • nie może on mieć zastosowania w przypadku wnioskodawczyni, gdyż w pkt. III. ppkt. 5 uzasadnienia (Skutki wyroku), Trybunał stwierdził m.in.: „Skutkiem niniejszego wyroku jest prawo wznowienia postępowania z mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji . Przepis ten otwiera drogę do sanacji sytuacji prawnych, w których zastosowanie art. 25 ust. 1b u.e.r. wywołało konsekwencje zakwestionowane przez Trybunał. Będzie zatem stosował się do tych osób, które przed 6 czerwca 2012 r. zdecydowały się skorzystać z tzw. wcześniejszej emerytury Jednocześnie Trybunał podkreślił, że niniejszy wyrok wpłynie wyłącznie na sytuację osób, które nie nabyły prawa do emerytury wynikającej z osiągnięcia wieku emerytalnego przed 1 stycznia 2013 r. • pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej wnioskodawczyni o kwoty pobranych uprzednio świadczeń emerytalnych miało nie tylko oparcie w przepisie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, ale było też rozwiązaniem sprawiedliwym, stanowiącym realizację wyrażonej w art. 2a ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...) zasady równego traktowania ubezpieczonych w zakresie obliczania wysokości świadczeń. […]
Skład orzekający
Ewa Preneta-Ambicka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zastosowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o przeliczenie emerytury, zwłaszcza w kontekście daty złożenia wniosku i publikacji wyroku TK."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i prawnego związanego z datami złożenia wniosków i wejścia w życie przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dotyczącego przeliczania emerytur w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla wielu osób.
“Emerytura przeliczona inaczej? Sąd Apelacyjny wyjaśnia, kiedy wyrok TK nie wystarczy.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.