III AUA 463/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpatrywana przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu dotyczyła sporu o podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne pracownika, W. M., zatrudnionego w Przedsiębiorstwie (...) sp. z o.o. w Poznaniu. Pracownik ten zawarł równocześnie umowę zlecenia z (...) S.A. w Poznaniu, której przedmiotem było pośrednictwo leasingowe i promowanie produktów tej firmy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Poznaniu uznał, że przychód z umowy zlecenia powinien stanowić podstawę wymiaru składek, ponieważ umowa ta była faktycznie wykonywana na rzecz pracodawcy W. M., zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy w Poznaniu podzielił to stanowisko i oddalił odwołanie Przedsiębiorstwa. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację Przedsiębiorstwa oraz zażalenie (...) S.A. na postanowienie o kosztach, w pełni podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego co do meritum sprawy. Potwierdził, że umowa zlecenia była wykonywana na rzecz pracodawcy, a spółka leasingowa była jedynie pośrednikiem, podczas gdy rzeczywistym beneficjentem pracy pracownika była spółka samochodowa, która uzyskiwała korzyści z prowizji i bonusów wynikających z umów współpracy. Sąd Apelacyjny zmienił jednak zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym kosztów zastępstwa procesowego, obniżając zasądzone kwoty od spółki i zainteresowanego na rzecz ZUS z 3600 zł do 1800 zł od każdego, uznając, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy dotyczące współuczestników sporu. Apelacja została oddalona w pozostałej części.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracowników z podmiotami trzecimi, gdy pracodawca jest beneficjentem pracy. Rozstrzygnięcie dotyczące podziału kosztów procesu między współuczestników formalnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie istnieje ścisła współpraca między pracodawcą a firmą leasingową oraz pracownik wykonuje czynności w interesie obu podmiotów. Interpretacja art. 8 ust. 2a u.s.u.s. jest utrwalona w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa zlecenia zawarta przez pracownika z podmiotem trzecim, której przedmiotem jest promowanie produktów pracodawcy, jest wykonywana na rzecz pracodawcy w rozumieniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy świadczonej przez pracownika w ramach umowy cywilnoprawnej, nawet jeśli umowa ta została zawarta z podmiotem trzecim.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest, czy pracodawca czerpie wymierne rezultaty pracy swojego pracownika, nawet jeśli formalnie umowa cywilnoprawna zawarta jest z innym podmiotem. W tej sprawie umowa o współpracy między spółką samochodową a leasingową oraz fakt, że pracownik promował produkty leasingowe podczas sprzedaży samochodów, a spółka samochodowa uzyskiwała z tego tytułu prowizje i bonusy, świadczą o tym, że pracodawca był beneficjentem pracy pracownika.
Jak rozłożyć koszty zastępstwa procesowego między współuczestników sporu po stronie przegrywającej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku współuczestnictwa formalnego, koszty procesu zwracane są w częściach równych, chyba że zachodzą znaczne różnice w udziale każdego ze współuczestników.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zmienił orzeczenie Sądu Okręgowego w zakresie kosztów, zasądzając od każdego ze współuczestników (Przedsiębiorstwa i (...) S.A.) po 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniono to tym, że Sąd Okręgowy błędnie zastosował art. 105 § 1 k.p.c., a zależność między płatnikiem składek a zainteresowanym mieści się w kategorii współuczestnictwa formalnego, co uzasadnia podział kosztów w równych częściach.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Przedsiębiorstwo (...) sp. z o.o. | spółka | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. | instytucja | pozwany |
| W. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| (...) S.A. | spółka | zainteresowany |
Przepisy (8)
Główne
u.s.u.s. art. 8 § ust. 2a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za pracownika uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Kluczowe jest, czy pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej.
k.p.c. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana zaskarżonego wyroku.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 18 § ust. 1a
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Nakazuje uwzględnienie w podstawie wymiaru składek pracownika również przychodu z tytułu umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy, do której zgodnie z k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło.
u.s.u.s. art. 20 § ust. 1
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 2 pkt 3 i 5
Określa stawki minimalne wynagrodzenia radcy prawnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa zlecenia zawarta przez pracownika z podmiotem trzecim, której przedmiotem jest promowanie produktów pracodawcy, jest wykonywana na rzecz pracodawcy w rozumieniu art. 8 ust. 2a u.s.u.s., jeśli pracodawca jest rzeczywistym beneficjentem pracy. • Pracodawca jest beneficjentem pracy pracownika, gdy czerpie wymierne rezultaty tej pracy, nawet jeśli formalnie umowa cywilnoprawna zawarta jest z innym podmiotem. • Współuczestnicy sporu po stronie przegrywającej zwracają koszty procesu w częściach równych (art. 105 § 1 k.p.c.).
Odrzucone argumenty
Umowa zlecenia zawarta przez pracownika z podmiotem trzecim nie była wykonywana na rzecz pracodawcy, a przychody z niej nie powinny stanowić podstawy wymiaru składek. • Sąd Okręgowy błędnie zastosował przepisy dotyczące kosztów procesu, zasądzając zbyt wysokie kwoty od współuczestników.
Godne uwagi sformułowania
rzeczywistym beneficjentem jest pracodawca • bez względu na formalną więź prawną łączącą pracownika z osobą trzecią • pracodawca jest płatnikiem składek nie tylko w stosunku do tych osób, które wykonują na jego rzecz pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy oświadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia albo umowy o dzieło z nim zawartej, ale również w stosunku do osób wykonujących na jego rzecz pracę w ramach takich umów cywilnoprawnych zawartych z osobą trzecią • pojęcie wykonuje pracę na rzecz pracodawcy obejmuje wykonywanie umowy zlecenia zawartej przez pracownika z przedsiębiorcą prowadzącym sprzedaż towarów jego pracodawcy, z którym przedsiębiorca ten powiązany jest osobowo lub kapitałowo • finansowanie przez pracodawcę w jakikolwiek sposób wynagrodzenia z tytułu świadczenia na jego rzecz pracy przez pracownika na podstawie umowy zawartej z osobą trzecią, przemawia za zastosowaniem art. 8 ust. 2a ustawy systemowej • współuczestnicy sporu zwracają koszty procesu w częściach równych
Skład orzekający
Wiesława Stachowiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w kontekście umów cywilnoprawnych zawieranych przez pracowników z podmiotami trzecimi, gdy pracodawca jest beneficjentem pracy. Rozstrzygnięcie dotyczące podziału kosztów procesu między współuczestników formalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej, gdzie istnieje ścisła współpraca między pracodawcą a firmą leasingową oraz pracownik wykonuje czynności w interesie obu podmiotów. Interpretacja art. 8 ust. 2a u.s.u.s. jest utrwalona w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozgraniczenia między umową o pracę a umową cywilnoprawną w kontekście składek ZUS, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i pracowników. Dodatkowo, rozstrzygnięcie o kosztach procesowych jest istotne z praktycznego punktu widzenia.
“Czy umowa zlecenia z firmą leasingową to praca na rzecz Twojego pracodawcy? ZUS może chcieć zapłaty składek!”
Sektor
motoryzacja
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.