III AUA 415/19

Decyzją z 8 lutego 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. stwierdził, że W. N. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 7 czerwca 2012 r. do 17 października 2013 r. oraz dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w tym samym okresie. Organ rentowy argumentował, że liczne zwolnienia lekarskie (330 dni w okresie ok. 17 miesięcy) i wysokie zasiłki chorobowe sugerują, że W. N. nie prowadził działalności w sposób ciągły i zorganizowany, a jedynie próbował stworzyć pozory w celu uzyskania świadczeń. W. N. odwołał się od decyzji, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Twierdził, że realizował zlecenia, osiągał przychody i opłacał składki, a zwolnienia lekarskie nie wykluczają ciągłości działalności. Wyrokiem z 22 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił decyzję ZUS, stwierdzając, że W. N. podlegał ubezpieczeniom. Sąd Okręgowy oparł się m.in. na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w Sosnowcu z 16 września 2014 r. (sygn. V U 334/13), który przyznał W. N. prawo do zasiłku chorobowego z tytułu wypadku przy pracy, uznając, że czynności wykonywane wówczas odbywały się w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy uznał, że jest związany tym ustaleniem na mocy art. 365 § 1 kpc. Apelację od wyroku Sądu Okręgowego wniósł organ rentowy, zarzucając naruszenie art. 365 kpc i błędną wykładnię przepisów dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny w Katowicach, rozpoznając apelację, uchylił wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wyroku Sądu Rejonowego w Sosnowcu, pomijając inne istotne okoliczności. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wcześniejsze prawomocne wyroki (np. III AUa 1452/20, III AUa 14/19) dotyczące innych okresów działalności W. N. wykazały, że jego działania nie spełniały kryteriów działalności gospodarczej (zarobkowość, ciągłość, zorganizowanie). Sąd Apelacyjny wskazał, że W. N. wykazywał niewielkie przychody, często nieudokumentowane, a jednocześnie deklarował maksymalne podstawy wymiaru składek, co skutkowało tym, że jego głównym źródłem utrzymania były zasiłki chorobowe, a nie dochody z działalności. Sąd uznał, że przerwy w działalności spowodowane chorobą, choć same w sobie nie wykluczają ciągłości, w tym konkretnym przypadku, ze względu na ich nagminność i długotrwałość, świadczą o braku faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd Apelacyjny orzekł, że W. N. nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w spornym okresie.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający