III AUa 1131/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odpowiedzialności Gminy M. S. za nieopłacone składki na Fundusz Pracy zmarłej B. N., które gmina miała pokryć jako spadkobierca. ZUS wydał decyzję z 18 kwietnia 2019 r. ustalającą wysokość zobowiązań Gminy. Następnie, decyzją z 22 maja 2019 r., ZUS zmienił tę decyzję w części dotyczącej okresu zadłużenia. Gmina M. S. wniosła odwołanie od pierwszej decyzji, a sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w Siedlcach. Sąd Okręgowy uchylił decyzję ZUS z 22 maja 2019 r., uznając, że organ rentowy nie miał prawa jej zmieniać, ponieważ odwołanie od pierwotnej decyzji było już wniesione i sprawa była w toku sądowym. ZUS złożył apelację, kwestionując zastosowanie przez Sąd Okręgowy art. 477¹⁴ § 2¹ kpc oraz błędną wykładnię przepisów dotyczących możliwości zmiany decyzji przez organ rentowy. Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację ZUS. Sąd uznał, że ZUS rażąco naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 154 kpa, wydając decyzję zmieniającą w sytuacji, gdy sprawa była już przedmiotem postępowania sądowego. Sąd podkreślił, że od momentu wniesienia odwołania do sądu, sprawa staje się sprawą cywilną, a organ rentowy nie może samodzielnie modyfikować swojej decyzji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdza zasadę, że organ administracji nie może ingerować w postępowanie sądowe poprzez jednostronną zmianę swojej decyzji po wniesieniu odwołania.
Dotyczy specyficznej sytuacji organu rentowego i jego możliwości zmiany decyzji w toku postępowania sądowego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ rentowy może zmienić swoją decyzję po wniesieniu odwołania przez stronę do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ rentowy nie może zmienić swojej decyzji po wniesieniu odwołania do sądu, gdyż sprawa staje się wówczas sprawą cywilną podlegającą rozpoznaniu przez sąd.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wydanie przez ZUS decyzji zmieniającej po wniesieniu odwołania od pierwotnej decyzji stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania, co uzasadnia uchylenie takiej decyzji przez sąd i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi rentowemu.
Jaki jest zakres stosowania art. 154 kpa w kontekście decyzji ostatecznych organu rentowego, gdy wniesiono odwołanie do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Art. 154 kpa może mieć zastosowanie do zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jednakże w sytuacji, gdy od decyzji zostało wniesione odwołanie do sądu, organ rentowy traci uprawnienie do jej zmiany na tej podstawie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że od momentu wniesienia odwołania do sądu, sprawa podlega rozpoznaniu według zasad właściwych dla spraw cywilnych, a organ rentowy nie może stosować przepisów kpa dotyczących zmiany decyzji ostatecznych.
Czy decyzja o odpowiedzialności spadkobiercy za składki ma charakter konstytutywny czy deklaratoryjny?
Odpowiedź sądu
Decyzja o odpowiedzialności spadkobiercy za składki ma charakter konstytutywny.
Uzasadnienie
Choć nie jest to główny wątek rozstrzygnięcia, sąd odwołuje się do tej kwestii w kontekście stosowania przepisów kpa, wskazując, że decyzje konstytutywne nie mogą być zmieniane na podstawie art. 154 kpa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Gmina M. S. | instytucja | odwołująca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (7)
Główne
u.s.u.s. art. 83a § ust. 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Decyzje ostateczne Zakładu, od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu, mogą być z urzędu przez Zakład uchylone, zmienione lub unieważnione, na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że ten przepis wyłącza dopuszczalność zmiany przez organ rentowy decyzji, w których wniesiono odwołanie do sądu.
k.p.c. art. 477¹⁴ § § 2¹
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli decyzja nakładająca na ubezpieczonego zobowiązanie, ustalająca wymiar tego zobowiązania lub obniżająca świadczenie, została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym, sąd uchyla tę decyzję i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Sąd uznał, że decyzja ZUS z 22.05.2019r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów, co uzasadniało zastosowanie tego przepisu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 154 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej może zmienić decyzję ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Sąd uznał, że przepis ten nie może mieć zastosowania, gdy od decyzji wniesiono odwołanie do sądu.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji, jeśli apelacja jest bezzasadna.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 108
Kodeks postępowania cywilnego
W wyroku zasądzającym koszty sąd zasądzi je według zasady odpowiedzialności za wynik procesu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 10 § ust. 1 pkt 2
Określa wysokość opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu apelacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ rentowy nie może zmieniać swojej decyzji po wniesieniu odwołania do sądu. • Wydanie decyzji zmieniającej przez ZUS w sytuacji, gdy sprawa jest już w toku sądowym, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania.
Odrzucone argumenty
ZUS argumentował, że sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 477¹⁴ § 2¹ kpc i że organ rentowy powinien mieć możliwość zmiany wadliwych decyzji. • ZUS twierdził, że art. 154 kpa powinien mieć zastosowanie, ponieważ nikt nie nabył prawa na mocy zmienianej decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Od chwili wniesienia do sądu powszechnego odwołania od decyzji organu rentowego, sprawa staje się sprawą cywilną i podlega rozpoznaniu według zasad właściwych dla tej kategorii spraw. • Organ rażąco naruszył tryb postępowania opisany w art. 154 kpa. • Decyzja z 22.05.2019r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów o postępowaniu przed organem rentowym.
Skład orzekający
Elżbieta Czaja
przewodniczący
Jacek Chaciński
członek
Lucyna Stąsik-Żmudziak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdza zasadę, że organ administracji nie może ingerować w postępowanie sądowe poprzez jednostronną zmianę swojej decyzji po wniesieniu odwołania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji organu rentowego i jego możliwości zmiany decyzji w toku postępowania sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę podziału kompetencji między organami administracji a sądami, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i ubezpieczeniowego.
“ZUS nie może zmieniać decyzji po tym, jak sprawa trafiła do sądu – potwierdza Sąd Apelacyjny.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.