III AUa 1113/25Przeliczenie emerytury po wyroku TK 16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuA. A., który przeszedł na wcześniejszą emeryturę w 2011 r. (przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej), złożył wniosek o ponowne ustalenie wysokości emerytury w wieku powszechnym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2024 r. kwestionującym ten przepis. Organ rentowy odmówił, uznając, że wyrok TK nie jest podstawą do zmiany decyzji. Sąd Okręgowy zmienił decyzję, przyznając prawo do przeliczenia emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b. Sąd Apelacyjny częściowo uwzględnił apelację ZUS, zmieniając wyrok w ten sposób, że prawo do przeliczenia emerytury bez potrącenia kwot pobranych w obniżonym wieku przyznał tylko do momentu osiągnięcia przez A. A. wieku uprawniającego do emerytury powszechnej. Sąd uznał, że wyrok TK, mimo braku publikacji, uchylił domniemanie zgodności przepisu z Konstytucją, a zasada zaufania do państwa i stanowionego prawa nakazuje uwzględnienie sytuacji osób, które podjęły decyzje o wcześniejszej emeryturze przed wprowadzeniem niekorzystnych zmian.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do przeliczenia emerytury w przypadku naruszenia standardu konstytucyjnego przez przepisy dotyczące pomniejszenia świadczeń, a także zakres potrąceń emerytur wcześniejszych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej i których prawo do emerytury powszechnej powstało po jego wejściu w życie, ale przed wyrokami TK.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego kwestionujący art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej stanowi nową okoliczność uzasadniającą ponowne ustalenie wysokości emerytury na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej, w sytuacji gdy ubezpieczony przeszedł na wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie tego przepisu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nawet nieopublikowany, uchyla domniemanie zgodności przepisu z Konstytucją i stanowi nową okoliczność, która uzasadnia ponowne ustalenie wysokości emerytury.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TK, nawet nieopublikowany, uchyla domniemanie zgodności art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją. Zasada zaufania do państwa i stanowionego prawa wymaga uwzględnienia sytuacji osób, które podjęły decyzje o wcześniejszej emeryturze przed wprowadzeniem niekorzystnych zmian, nie mogąc przewidzieć ich skutków.
Jaki jest zakres zastosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w odniesieniu do kwot pobranych emerytur w obniżonym wieku, w szczególności czy obejmuje on okres do osiągnięcia wieku powszechnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kwoty emerytur w obniżonym wieku wypłacone do osiągnięcia przez ubezpieczonego wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym nie podlegają potrąceniu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny, powołując się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, stwierdził, że potrąceniu podlegają wyłącznie kwoty emerytur w wieku obniżonym wypłacone po osiągnięciu przez ubezpieczonych wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym. Dotyczy to również mężczyzn urodzonych w latach 1949-1953.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. A. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w N. | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (9)
Główne
ustawa emerytalna art. 25 § ust. 1b
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten, wprowadzony ustawą z dnia 11 maja 2012 r., przewiduje pomniejszenie podstawy obliczenia emerytury w wieku powszechnym o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych. Sąd uznał, że jego stosowanie w określonych sytuacjach narusza standard konstytucyjny.
ustawa emerytalna art. 114 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten stanowi podstawę do ponownego ustalenia wysokości świadczenia w przypadku ujawnienia okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji, które miały wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Sąd uznał wyrok TK za taką okoliczność.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 14 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 477 § 10 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 386 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 9 § ust. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego jako nowa okoliczność uzasadniająca ponowne ustalenie wysokości emerytury. • Naruszenie zasady zaufania do państwa i stanowionego prawa poprzez zastosowanie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej do osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed jego wprowadzeniem. • Potrąceniu podlegają tylko emerytury wypłacone po osiągnięciu wieku powszechnego.
Odrzucone argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji wskazaną w art. 114 ustawy emerytalnej (argument ZUS). • Błędna wykładnia art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej przez Sąd Okręgowy (argument ZUS). • Niewystąpienie nowych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 114 ust. 1 ustawy emerytalnej (argument ZUS).
Godne uwagi sformułowania
wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny nie jest przesłanką do uchylenia lub zmiany decyzji, wskazaną w art. 114 ustawy emerytalnej • nieuwzględnienie przez organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzone późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego • uchylone zostało domniemanie zgodności art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z Konstytucją • potrąceniu podlegają wyłącznie kwoty emerytur w wieku obniżonym wypłacone po osiągnięciu przez ubezpieczonych wieku uprawniającego do nabycia emerytury w wieku powszechnym
Skład orzekający
Iwona Szybka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do przeliczenia emerytury w przypadku naruszenia standardu konstytucyjnego przez przepisy dotyczące pomniejszenia świadczeń, a także zakres potrąceń emerytur wcześniejszych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osób, które przeszły na wcześniejszą emeryturę przed wejściem w życie art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej i których prawo do emerytury powszechnej powstało po jego wejściu w życie, ale przed wyrokami TK.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami emerytalnymi i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla szerokiego grona odbiorców.
“Wyrok TK zmienia zasady naliczania emerytur – czy Twoja emerytura też może być wyższa?”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.