Orzeczenie · 2026-07-15

III AUa 1035/25Świadczenie wspierające placówka komercyjna

Sąd
Sąd Apelacyjny w Krakowie
Miejsce
Kraków
Data
2026-07-15
SAOSUbezpieczenia społeczneświadczenia z ubezpieczenia społecznegoWysokaapelacyjny
świadczenie wspierająceniepełnosprawnośćplacówka opiekuńczaZUSprawo ubezpieczeń społecznychinterpretacja przepisówfinansowanie pobytu

Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach, który przyznał W. F. (1) prawo do świadczenia wspierającego. W. F. (1), osoba całkowicie ubezwłasnowolniona, cierpiąca na otępienie, przebywała w prywatnej placówce opiekuńczej, finansując swój pobyt w całości ze środków własnych i rodziny. ZUS odmówił świadczenia, interpretując przepis art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym jako wykluczający prawo do świadczenia dla osób umieszczonych w placówkach zapewniających całodobową opiekę. Sąd Okręgowy uznał tę interpretację za błędną, wskazując na cel świadczenia wspierającego i konstytucyjną zasadę równości. Sąd Apelacyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że negatywna przesłanka z art. 5 ust. 1 ustawy ma na celu uniknięcie podwójnego finansowania ze środków publicznych. Ponieważ placówka, w której przebywała W. F. (1), była placówką komercyjną, finansowaną w całości przez nią, nie zachodziła przesłanka wykluczająca przyznanie świadczenia. Sąd odwołał się również do utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego zasiłku pielęgnacyjnego, zgodnie z którym pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie wyklucza świadczenie tylko wtedy, gdy utrzymanie jest nieodpłatne. W konsekwencji, apelacja ZUS została oddalona jako bezzasadna.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisu wyłączającego prawo do świadczenia wspierającego dla osób przebywających w komercyjnych placówkach opiekuńczych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy placówka jest w pełni finansowana ze środków własnych osoby niepełnosprawnej, a nie ze środków publicznych.

Zagadnienia prawne (1)

Czy pobyt osoby niepełnosprawnej w komercyjnej placówce zapewniającej całodobową opiekę, finansowanej w całości ze środków własnych tej osoby, stanowi przesłankę negatywną do przyznania świadczenia wspierającego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pobyt w komercyjnej placówce opiekuńczej, finansowany w całości ze środków własnych osoby niepełnosprawnej, nie stanowi przesłanki negatywnej do przyznania świadczenia wspierającego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że negatywna przesłanka z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym ma na celu uniknięcie podwójnego finansowania ze środków publicznych. Placówka komercyjna, finansowana w całości przez osobę niepełnosprawną, nie jest finansowana ze środków publicznych, a zatem nie zachodzi ryzyko dublowania wydatków państwa. Interpretacja ta jest zgodna z celem świadczenia wspierającego i zasadą równości wobec prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
W. F. (1)

Strony

NazwaTypRola
W. F. (1)osoba_fizycznawnioskodawca
K. T.osoba_fizycznaopiekun prawny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.instytucjaorgan rentowy

Przepisy (12)

Główne

u.ś.w. art. 3 § ust. 1

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Celem świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom niepełnosprawnym mającym potrzebę wsparcia pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób.

u.ś.w. art. 5 § pkt 1

Ustawa o świadczeniu wspierającym

Świadczenie wspierające nie przysługuje, jeżeli osoba uprawniona do świadczenia została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w przepisach o pomocy społecznej. Sąd uznał, że wyłączenie to nie obejmuje placówek komercyjnych finansowanych ze środków własnych.

Pomocnicze

k.p.c. art. 477 § 14 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

u.p.s. art. 36 § pkt 2 lit. o

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 54

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 57 § ust. 1 pkt 1, 2, 3, 4

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 59

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 65 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.ś.r. art. 16 § ust. 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd odniósł analogię do art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości wobec prawa.

Konstytucja RP art. 69

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Cel związany z zabezpieczeniem egzystencji osób z niepełnosprawnościami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt w placówce komercyjnej, finansowanej w całości ze środków własnych, nie jest przesłanką negatywną do przyznania świadczenia wspierającego. • Celem świadczenia wspierającego jest pomoc w pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych, a nie zastąpienie finansowania ze środków publicznych. • Interpretacja przepisu wyłączającego świadczenie powinna uwzględniać cel jego przyznania i unikać dyskryminacji. • Analogia do orzecznictwa dotyczącego zasiłku pielęgnacyjnego, gdzie pobyt w instytucji wyklucza świadczenie tylko przy nieodpłatnym utrzymaniu.

Odrzucone argumenty

Prywatny dom pomocy, w którym przebywa W. F. (1), jest jednostką wymienioną w przepisach o pomocy społecznej, co wyklucza prawo do świadczenia wspierającego. • Celem świadczenia wspierającego nie jest zwolnienie członków rodziny z przyczyniania się do utrzymania osoby niepełnosprawnej. • Ustawodawca uznał brak uzasadnienia do przyznania prawa do świadczenia wspierającego niezależnie od rodzaju domu pomocy społecznej, w którym przebywa osoba wymagająca wsparcia.

Godne uwagi sformułowania

Interpretacja art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniu wspierającym dokonana przez organ rentowy, która wyklucza z kręgu beneficjentów świadczenia osoby przebywające w komercyjnych placówkach zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku - jest błędna. • Całodobowa opieka w placówce komercyjnej nie jest świadczeniem z budżetu państwa. • Prokonstytucyjna wkładania art. 5 pkt 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, powinna pójść w kierunku przepisów istotnych w zakresie korzystania ze świadczeń finansowanych z budżetu państwa. • Decydujące znaczenie ma tutaj zwrot „nieodpłatne pełne utrzymanie". • Odmowa prawa do świadczenia wspierającego z tego powodu, że skarżąca przebywa w komercyjnej placówce opieki senioralnej stanowi złamanie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, tj. art 32 Konstytucji RP. • Głównym powodem, dla którego ustawodawca wprowadził w art. 5 pkt 1 ustawy wyłączenie pobierania świadczenia wspierającego, jest chęć uniknięcia podwójnego finansowania.

Skład orzekający

Grażyna Wiśniewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisu wyłączającego prawo do świadczenia wspierającego dla osób przebywających w komercyjnych placówkach opiekuńczych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy placówka jest w pełni finansowana ze środków własnych osoby niepełnosprawnej, a nie ze środków publicznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego świadczenia wspierającego i jego dostępności dla osób przebywających w prywatnych placówkach opiekuńczych, co jest istotne dla wielu rodzin.

“Czy pobyt w prywatnym domu opieki pozbawia prawa do świadczenia wspierającego? Sąd Apelacyjny odpowiada!”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst