Orzeczenie · 2023-03-16

II ZO 61/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2023-03-16
SNinneprawo dyscyplinarne sędziówWysokanajwyższy
sąd najwyższyizba odpowiedzialności zawodowejwyłączenie sędziegokrajowa rada sądownictwaustawa z 2017 r.prawomocnośćbezprzedmiotowość

Wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Wiesława Kozielewicza od rozpoznania sprawy II ZZ 4/22 został złożony przez obrońcę sędziego X.Y. Uzasadnieniem wniosku była treść zdania odrębnego sędziego Kozielewicza oraz jego zgoda na orzekanie w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w której znaleźli się sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. Obrońca podnosił, że podważa to zaufanie do sędziego, zwłaszcza że przedmiotem postępowania dyscyplinarnego przeciwko sędziemu X.Y. była odmowa orzekania w składzie z osobą powołaną przez „NeoKRS”. Złożono również wniosek o uznanie Izby Odpowiedzialności Zawodowej za niewłaściwą. Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie w tej sprawie, Sąd Najwyższy w obecnym składzie rozpoznał wniosek o wyłączenie sędziego Kozielewicza. Stwierdzono, że sprawa główna dotycząca sędziego X.Y. została już rozstrzygnięta uchwałą uwzględniającą jego odwołanie, która jest prawomocna. W związku z tym rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego Kozielewicza stało się bezprzedmiotowe. W odniesieniu do wniosku o wyłączenie sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r., Sąd Najwyższy wskazał, że żadna z tych osób nie została wyznaczona do orzekania w sprawie II ZZ 4/22, a przepisy k.p.k. nie przewidują wyłączenia sędziego "in abstracto". Oba wnioski zostały pozostawione bez rozpoznania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu dyscyplinarnym, w szczególności w kontekście wydania wyroku lub uchwały merytorycznej przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie. Kwestia dopuszczalności wyłączenia sędziego "in abstracto".

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego kontekstu Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN i powiązań z ustawą o KRS z 2017 r. Interpretacja art. 42 § 3 k.p.k. może być przedmiotem dalszych sporów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy brak doręczenia sędziemu Sądu Najwyższego postanowienia Prezydenta RP o wyznaczeniu go do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej powoduje, że nie rozpoczęła się w stosunku do niego kadencja umożliwiająca podejmowanie czynności procesowych w tej Izbie?

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy pozostawił to zagadnienie prawne bez rozpoznania.

Uzasadnienie

Zagadnienie prawne zostało przedstawione do rozstrzygnięcia powiększonemu składowi SN, jednak w międzyczasie sprawa główna została rozstrzygnięta, co uczyniło rozpoznanie zagadnienia bezprzedmiotowym.

Czy czynności procesowe dokonane z udziałem sędziego, co do którego zgłoszono wniosek o wyłączenie, stają się bezskuteczne, jeśli wniosek nie został wcześniej rozpoznany?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy w obecnym składzie uznał, że w postępowaniu dyscyplinarnym przed Izbą Odpowiedzialności Zawodowej, po złożeniu wniosku o wyłączenie sędziego, możliwe było podejmowanie innych czynności procesowych, ale nie było możliwe wydanie wyroku lub merytorycznej uchwały dotyczącej zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych bez wcześniejszego rozpoznania wniosku o wyłączenie.

Uzasadnienie

Sąd analizuje art. 42 § 3 k.p.k. i jego niejednoznaczność, porównując z przepisami k.p.c. i PPSA. Stwierdza, że wyrok lub uchwała merytoryczna nie mogą być wydane przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie sędziego.

Czy wniosek o wyłączenie sędziego "in abstracto" (dotyczący grupy sędziów powołanych w określonym trybie) jest dopuszczalny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepisy Kodeksu postępowania karnego nie przewidują wyłączenia sędziego "in abstracto", a jedynie w odniesieniu do konkretnej osoby wyznaczonej do składu orzekającego.

Uzasadnienie

Instytucja wyłączenia sędziego dotyczy konkretnej osoby, a nie sędziego, który może teoretycznie zostać wyznaczony do rozpoznania sprawy w przyszłości. W tej sprawie żadna z osób powołanych na podstawie ustawy z 2017 r. nie została wyznaczona do orzekania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania
Strona wygrywająca
Sąd Najwyższy

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaobrońca obwinionego
X.Y.osoba_fizycznaobwiniony sędzia Sądu Okręgowego
Wiesław Kozielewiczosoba_fizycznasędzia Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższyinstytucjasąd orzekający

Przepisy (12)

Główne

u.SN art. 10 § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

k.p.k. art. 42 § 3

Kodeks postępowania karnego

Po złożeniu wniosku o wyłączenie sędziego, możliwe było podejmowanie przez objętego wnioskiem sędziego nie tylko czynności niecierpiących zwłoki, ale także prowadzenie innych czynności procesowych (np. dotyczących postępowania dowodowego), ale nie było możliwe wydanie wyroku lub merytorycznej uchwały dotyczącej kwestii zawieszenia sędziego w czynnościach służbowych, bez wcześniejszego rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego wydającego uchwałę.

Pomocnicze

u.SN art. 27a

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.SN art. 22b § 1

Ustawa o Sądzie Najwyższym

p.u.s.p. art. 128

Prawo o ustroju sądów powszechnych

k.p.k. art. 37

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 344a

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 396a

Kodeks postępowania karnego

k.p.c. art. 50 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 20 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rozstrzygnięcie sprawy głównej na korzyść obwinionego sędziego X.Y. uczyniło rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego Wiesława Kozielewicza bezprzedmiotowym. • Wniosek o wyłączenie sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z 2017 r. był bezprzedmiotowy, gdyż żadna z tych osób nie została wyznaczona do orzekania w sprawie, a przepisy nie przewidują wyłączenia "in abstracto". • Wykładnia art. 42 § 3 k.p.k. w kontekście wydania wyroku lub uchwały merytorycznej przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie sędziego.

Godne uwagi sformułowania

wniosek o wyłączenie sędziego • sędziów powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • podważa to zaufanie do tego sędziego • brak niezależności i bezstronności Izby Odpowiedzialności Zawodowej • brak doręczenia sędziemu Sądu Najwyższego postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wyznaczeniu go do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej powoduje, że nie rozpoczęła się w stosunku do niego kadencja • czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku stają się bezskuteczne • wyrok nie może stać się bezskuteczny • rozpoznanie wniosku obrońcy SSO X.Y. o wyłączenie sędziego Wiesława Kozielewicza na tym etapie postępowania stało się bezprzedmiotowe • obawy strony skarżącej dotyczące braku bezstronności sędziego okazały się nieuzasadnione • żadna z osób powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku ustawy z 8 grudnia 2017 r. nie została wyznaczona do orzekania w sprawie • wyłączenie sędziego in abstracto

Skład orzekający

Krzysztof Staryk

sędzia

Wiesław Kozielewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia sędziego w postępowaniu dyscyplinarnym, w szczególności w kontekście wydania wyroku lub uchwały merytorycznej przed rozpoznaniem wniosku o wyłączenie. Kwestia dopuszczalności wyłączenia sędziego \"in abstracto\"."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego kontekstu Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN i powiązań z ustawą o KRS z 2017 r. Interpretacja art. 42 § 3 k.p.k. może być przedmiotem dalszych sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy kontrowersyjnych kwestii związanych z powoływaniem sędziów i funkcjonowaniem Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego, co budzi duże zainteresowanie prawników i opinii publicznej.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: czy wyrok zapadłby bezprawnego składu? Kluczowa decyzja w sprawie wyłączenia sędziego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst