II ZO 24/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał wniosek obrońcy obwinionego o wyłączenie sędziego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy o sygn. akt II ZOW 2/24. Sprawa ta dotyczyła odwołania od wyroku Sądu Najwyższego Izby Odpowiedzialności Zawodowej z dnia 25 października 2023 r., sygn. I ZSK 3/23. Obrońca argumentował, że wadliwość procedury powołania sędziego Demendeckiego przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną po zmianach z 2017 roku, narusza prawo strony do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd, gwarantowane przez art. 45 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 EKPC. Sąd Najwyższy, odwołując się do swojego utrwalonego orzecznictwa oraz orzecznictwa ETPC, uznał, że istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego, a jego udział w sprawie mógłby prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Tomasza Demendeckiego od udziału w rozpoznaniu sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwość procedury powołania i potencjalne naruszenie prawa do bezstronnego sądu.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN w Polsce.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności lub gdy jego udział mógłby naruszyć standard niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwość procedury powołania sędziego SN, wynikająca z rekomendacji KRS ukształtowanej po zmianach z 2017 r., może realnie prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, co uzasadnia wyłączenie sędziego.
Czy udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze narusza prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, udział sędziego powołanego w wadliwej procedurze może naruszać prawo strony do rozpoznania sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC oraz standardu konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa ETPC (sprawy Reczkowicz, Dolińska-Ficek, Ozimek, Advance Pharma sp. z o.o.) wskazując, że każdy polski sąd jest związany wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, a rozstrzyganie przez osobę powołaną w wadliwej procedurze wiąże się z prawdopodobnym naruszeniem tego prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Prokurator Prokuratury Rejonowej | organ_państwowy | oskarżyciel |
| X. Y. | osoba_fizyczna | obwiniony |
| obrońca obwinionego | osoba_fizyczna | obrońca |
| Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego | organ_państwowy | inny |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny i niezawisły sąd.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym nienależytą obsadę sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość procedury powołania sędziego SN przez KRS ukształtowaną po zmianach z 2017 r. • Naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd (art. 45 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC). • Możliwość naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • naruszałoby prawo strony do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły, bezstronny sąd • nienależyte obsady sadu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. • naruszałoby standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
sędzia
Wiesław Kozielewicz
przewodniczący
Tomasz Demendecki
sprawozdawca
Mariusz Wilczyński
ławnik
Krzysztof Staryk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego ze względu na wadliwość procedury powołania i potencjalne naruszenie prawa do bezstronnego sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwej procedury powołania sędziów SN w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Sędzia SN wyłączony z orzekania. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.