Orzeczenie · 2025-07-16

II ZO 102/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-16
SNinneodpowiedzialność dyscyplinarnaWysokanajwyższy
prokuratorodpowiedzialność dyscyplinarnazawieszenieSąd Najwyższyprawo o prokuraturzeniezawisłość sądupraworządność

Sąd Najwyższy w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznał odwołanie obrońcy prokuratora X.Y. od postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2024 r., sygn. akt I ZSK 7/24, w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych. Obrońca zarzucił m.in. obrazę przepisów k.p.k. i Konstytucji przez nienależną obsadę sądu, naruszenie prawa do niezawisłego sądu oraz błędną interpretację art. 150 § 3 ustawy Prawo o prokuraturze. Sąd Najwyższy uznał zarzuty dotyczące wadliwości składu orzekającego za niedopuszczalne, powołując się na art. 29 § 4 ustawy o Sądzie Najwyższym oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które podważyło wcześniejsze uchwały SN dotyczące wadliwości składów orzekających. Stwierdzono, że Izba Odpowiedzialności Zawodowej spełnia standardy niezawisłości i bezstronności, co potwierdza również ocena Komisji Europejskiej. Zarzut dotyczący błędnej interpretacji art. 150 § 3 u.p.p. uznano za chybiony, wskazując, że charakter zarzucanych prokuratorowi przewinień dyscyplinarnych (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, agresywne zachowanie wobec funkcjonariuszy i innych osób, znieważanie) uzasadnia dalsze zawieszenie w czynnościach dla ochrony autorytetu urzędu. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o zawieszenie nie bada się dowodów popełnienia przewinienia, a jedynie zasadność odsunięcia prokuratora od czynności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów, statusu Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN oraz dopuszczalności zarzutów wadliwości składu sądu w postępowaniach dyscyplinarnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej procedury zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych; argumentacja dotycząca wadliwości składu sądu jest silnie osadzona w kontekście zmian prawnych w Polsce.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zarzuty dotyczące nienależytej obsady sądu i naruszenia prawa do niezawisłego sądu mogą być skuteczne w postępowaniu o przedłużenie zawieszenia prokuratora w czynnościach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te są niedopuszczalne w tym postępowaniu ze względu na przepisy ustawy o Sądzie Najwyższym, które wyłączają możliwość kwestionowania powołania sędziego w taki sposób.

Uzasadnienie

Ustawa o Sądzie Najwyższym (art. 29 § 3 i 4) oraz orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wykluczają możliwość podważania orzeczeń SN z powodu okoliczności powołania sędziego w ramach postępowania incydentalnego. Test niezawisłości jest dedykowany do rozpoznawania takich zarzutów.

Czy Izba Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego spełnia standardy niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Izba Odpowiedzialności Zawodowej spełnia te standardy, co potwierdza jej status prawny oraz ocena Komisji Europejskiej.

Uzasadnienie

Ustawowe uregulowania dotyczące utworzenia Izby Odpowiedzialności Zawodowej nie zostały zakwestionowane. Reforma systemu odpowiedzialności dyscyplinarnej, w tym zastąpienie Izby Dyscyplinarnej przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, została pozytywnie oceniona przez Komisję Europejską jako spełniająca wymogi niezależności sądownictwa.

Czy zachodzi uzasadniony przypadek do przedłużenia zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zachodzi uzasadniony przypadek.

Uzasadnienie

Charakter zarzucanych prokuratorowi przewinień dyscyplinarnych (kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, agresywne i obraźliwe zachowanie wobec funkcjonariuszy i innych osób) godzi w autorytet urzędu prokuratorskiego i wymaga odsunięcia prokuratora od czynności do czasu weryfikacji tych okoliczności.

Czy sąd dyscyplinarny w postępowaniu o przedłużenie zawieszenia prokuratora musi badać dowody popełnienia przewinienia dyscyplinarnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd dyscyplinarny w tym postępowaniu rozstrzyga jedynie o zasadności odsunięcia prokuratora od wykonywania czynności służbowych w związku ze sformułowanymi zarzutami, a nie o zasadności samych zarzutów.

Uzasadnienie

Postępowanie w przedmiocie przedłużenia zawieszenia jest incydentalne i nie służy do procesowej weryfikacji ustaleń faktycznych dotyczących popełnienia przewinienia. Wystarczające jest istnienie dostatecznie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa, potwierdzone np. uchwałą SN zezwalającą na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Utrzymanie w mocy
Strona wygrywająca
Prokuratura

Strony

NazwaTypRola
X. Y.osoba_fizycznaobwiniony prokurator
obrońca obwinionegoinneobrońca

Przepisy (30)

Główne

u.p.p. art. 171

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 150 § § 5

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 150 § § 3

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 137 § § 1 pkt 5

Ustawa Prawo o prokuraturze

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.w. art. 94 § § 1 pkt 4

Kodeks wykroczeń

k.k. art. 13 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 18 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 231 § § 1

Kodeks karny

Pomocnicze

k.p.k. art. 437 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

k.p.k. art. 151 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

u.s.n. art. 29 § § 4

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.s.n. art. 29 § § 5

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.s.n. art. 29 § § 3

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.s.n. art. 29

Ustawa o Sądzie Najwyższym

u.s.n. art. 29 § § 4-25

Ustawa o Sądzie Najwyższym

Konstytucja art. 188

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 191

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

EKPC art. 6 § ust. 1

Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności

Karta praw podstawowych UE art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

TUE art. 19 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

MPPOiP art. 14 § ust. 1

Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych

u.p.p. art. 2

Ustawa Prawo o prokuraturze

u.p.p. art. 135 § § 5

Ustawa Prawo o prokuraturze

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty dotyczące wadliwości składu orzekającego są niedopuszczalne w świetle ustawy o Sądzie Najwyższym. • Izba Odpowiedzialności Zawodowej spełnia standardy niezawisłości i bezstronności. • Charakter zarzucanych przewinień dyscyplinarnych uzasadnia dalsze zawieszenie prokuratora w czynnościach. • Postępowanie o zawieszenie nie jest postępowaniem merytorycznym w sprawie zarzutów dyscyplinarnych.

Odrzucone argumenty

Nienależyta obsada Sądu Najwyższego - Izby Odpowiedzialności Zawodowej. • Naruszenie prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd. • Błędna interpretacja art. 150 § 3 Prawa o prokuraturze. • Zaniechanie wskazania dowodów popełnienia przewinienia i zagrożeń dla czynności służbowych.

Godne uwagi sformułowania

okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia • uchwała połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. ... utraciły swą aktualność • Izba Odpowiedzialności Zawodowej nie charakteryzuje się podnoszonymi w wyroku TSUE ... cechami przypisywanymi Izbie Dyscyplinarnej • Komisja pozytywnie oceniła reformy systemu środków dyscyplinarnych ... Polska w zadowalającym stopniu osiągnęła dwa „nadrzędne kamienie milowe” • nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do tego, że orzeczenie wydane przez SSN Tomasza Demendeckiego ... spełnia wszystkie gwarancje konstytucyjne i konwencyjne standardy niezawisłości i bezstronności • nie ma tu mowy o „szczególnie uzasadnionym przypadku”, jak wskazuje obrońca, a jedynie o „uzasadnionym przypadku” • istotą zarzutu ... jest prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości • autorytet i godność urzędu prokuratorskiego mogłyby zostać podważone, jeśli osoba stojąca pod takimi zarzutami nadal wykonywałaby czynności prokuratorskie • w postępowaniu incydentalnym dotyczącym zawieszenia prokuratora w czynnościach, Sąd Dyscyplinarny nie rozstrzyga o zasadności zarzutów zamieszczonych we wniosku ... tylko o zasadności odsunięcia prokuratora od wykonywania czynności służbowych

Skład orzekający

Paweł Wojciechowski

przewodniczący

Marek Siwek

sprawozdawca

Jarosław Gałkiewicz

ławnik

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratorów, statusu Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN oraz dopuszczalności zarzutów wadliwości składu sądu w postępowaniach dyscyplinarnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury zawieszenia prokuratora w czynnościach służbowych; argumentacja dotycząca wadliwości składu sądu jest silnie osadzona w kontekście zmian prawnych w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności dyscyplinarnej prokuratora, w tym zarzutów prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości i agresywnego zachowania. Kluczowe jest również odniesienie się do kwestii praworządności i statusu Sądu Najwyższego.

Prokurator pijany za kierownicą i agresja wobec policji – Sąd Najwyższy decyduje o jego zawieszeniu.

Sektor

prawo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst