II UZ 61/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa rozpoczęła się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...] stwierdzających, że M. W. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych z K. Sp. z o.o. w [...]. ZUS zakwalifikował te umowy, nazwane przez strony umowami o dzieło, jako umowy zlecenia. Sąd Okręgowy w [...] oddalił odwołania od tych decyzji, uznając, że umowy te faktycznie były umowami zlecenia, a nie umowami o dzieło, ze względu na brak określonego rezultatu i charakter wykonywanych czynności. Sąd Apelacyjny w [...] uchylił wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając mu nierozpoznanie istoty sprawy oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym nierozpoznanie wniosków dowodowych i oparcie ustaleń na dowodach, którymi sąd nie dysponował. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie ZUS, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy, a zarzucane braki dowodowe nie uzasadniały uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie apelacyjne ma charakter merytoryczny i sąd drugiej instancji powinien sam uzupełnić ewentualne braki dowodowe, a nie przekazywać sprawę do ponownego rozpoznania, chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania lub konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego nierozpoznania istoty sprawy i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a także zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c. uchylając wyrok Sądu Okręgowego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z powodu nierozpoznania istoty sprawy i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy, a zarzucane braki dowodowe nie uzasadniały uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż mogły być uzupełnione w postępowaniu apelacyjnym.
Jaka jest definicja i zakres pojęcia 'nierozpoznanie istoty sprawy' w kontekście art. 386 § 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nierozpoznanie istoty sprawy oznacza zaniechanie przez sąd zbadania materialnej podstawy żądania lub merytorycznych zarzutów strony, albo rozstrzygnięcie nie o tym, co było przedmiotem sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo analizuje pojęcie 'istota sprawy' w orzecznictwie, wskazując, że odnosi się ono do meritum sporu i nie może być utożsamiane z kwestiami formalnymi czy proceduralnymi.
Jaki jest zakres kognicji Sądu Najwyższego przy rozpoznawaniu zażalenia na postanowienie sądu drugiej instancji uchylające wyrok sądu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania (art. 394¹ § 1¹ k.p.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Kontrola Sądu Najwyższego ma charakter formalny i skupia się na przesłankach uchylenia wyroku, bez wkraczania w merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreśla, że zażalenie to nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy orzeczenia, a jedynie prawidłowości zastosowania przez sąd drugiej instancji przepisów procesowych dotyczących uchylenia wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. Spółki z o.o. | spółka | wnioskodawca |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział | instytucja | organ rentowy |
| M.W. | osoba_fizyczna | zainteresowany |
Przepisy (14)
Główne
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest dopuszczalne w razie nierozpoznania istoty sprawy lub gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
k.p.c. art. 394 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje także w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Umowa o dzieło polega na zobowiązaniu do wykonania oznaczonego dzieła.
k.c. art. 734 § § 1
Kodeks cywilny
Umowa zlecenia polega na zobowiązaniu do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.
u.s.u.s. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto podlega obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Określa, kto nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom.
u.ś.o.z. art. 81 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Określa podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 245
Kodeks postępowania cywilnego
Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w tym dokumencie.
k.p.c. art. 236
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd zarządza przeprowadzenie dowodów.
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd przesłuchuje strony po przeprowadzeniu dowodu z dokumentów i zeznań świadków.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Apelacyjny błędnie zastosował art. 386 § 4 k.p.c., ponieważ Sąd Okręgowy rozpoznał istotę sprawy. • Braki dowodowe mogły być uzupełnione w postępowaniu apelacyjnym, co nie wymagało uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. • Zakres kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym jest formalny i nie obejmuje merytorycznej kontroli orzeczenia sądu drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty Sądu Apelacyjnego dotyczące nierozpoznania istoty sprawy i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy już niejednokrotnie wyjaśniał, że kontrola dokonywana w ramach tego środka powinna mieć charakter formalny, skupiający się na przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji, bez wkraczania w kompetencje sądu in merito. • Przez pojęcie 'nierozpoznania istoty sprawy' należy rozumieć nierozstrzygnięcie żądań stron, czyli niezałatwienie przedmiotu sporu. • Wszelkie inne wady rozstrzygnięcia, dotyczące naruszeń prawa materialnego, czy też procesowego - poza nieważnością postępowania i nieprzeprowadzeniem postępowania dowodowego w całości - nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Skład orzekający
Halina Kiryło
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 386 § 4 k.p.c. dotyczącego nierozpoznania istoty sprawy i konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a także zakresu kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu zażaleniowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne dotyczące postępowania apelacyjnego i kasacyjnego, co jest niezwykle ważne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy pilnuje prawidłowego stosowania przepisów procesowych.
“Kiedy sąd drugiej instancji może uchylić wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Ta sprawa stanowi część linii orzeczniczej omawianej w naszych syntezach.
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.