II USK 362/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w składzie sędziego Leszka Bieleckiego rozpoznał skargę kasacyjną M.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Warszawie w sprawie o podjęcie wypłaty zawieszonej emerytury. Sprawa wywodziła się z odwołania skarżącego od decyzji ZUS odmawiającej prawa do podjęcia wypłaty zawieszonej emerytury cywilnej przy jednoczesnym pobieraniu wojskowej renty inwalidzkiej. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację M.S. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie, który również oddalił odwołanie. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie art. 95 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przez błędną wykładnię, która miała wykluczać jednoczesne pobieranie emerytury cywilnej i wojskowej renty inwalidzkiej. Podniósł również zarzuty nieważności postępowania, wskazując na wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym oraz nierozpoznanie istoty sprawy. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia żadnej z wymaganych przesłanek, takich jak istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania czy oczywista zasadność skargi. Odnosząc się do zarzutu zbiegu świadczeń, Sąd Najwyższy przywołał orzecznictwo, w tym uchwałę siedmiu sędziów III UZP 7/21, która dopuszcza wypłatę jednego świadczenia w przypadku zbiegu emerytury z FUS i emerytury wojskowej, jeśli wybrane zostanie świadczenie wyższe lub wybrane przez ubezpieczonego. W kwestii zarzutu nieważności postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu, Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały siedmiu sędziów III PZP 6/22, która uznała nieważność orzeczeń wydanych w składach jednoosobowych na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19, ale z zastrzeżeniem, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26 kwietnia 2023 r.) i nie stosuje się wstecznie do orzeczeń wydanych przed tą datą, w tym do wyroku Sądu Okręgowego z 7 kwietnia 2023 r. Wobec braku wykazania przesłanek przedsądu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niewykazania przesłanek procesowych, a także interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalnych i rentowych oraz kwestii nieważności postępowania w kontekście przepisów COVID-19.
Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów COVID-19 ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po 26 kwietnia 2023 r.
Zagadnienia prawne (3)
Czy możliwe jest jednoczesne pobieranie emerytury cywilnej z FUS i wojskowej renty inwalidzkiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest pobieranie jednego z tych świadczeń (wyższego lub wybranego przez ubezpieczonego), zgodnie z uchwałą SN III UZP 7/21, która rozstrzygnęła rozbieżności w orzecznictwie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę siedmiu sędziów III UZP 7/21, która ustaliła, że w przypadku zbiegu prawa do emerytury z FUS i emerytury wojskowej, ubezpieczony może pobierać jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez siebie. Uchwała ta rozstrzygnęła wcześniejsze rozbieżności w orzecznictwie.
Czy orzeczenie sądu drugiej instancji wydane w jednoosobowym składzie na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19 przed dniem 26 kwietnia 2023 r. jest dotknięte nieważnością?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, orzeczenia wydane w takich okolicznościach przed 26 kwietnia 2023 r. nie są dotknięte nieważnością, ponieważ wykładnia SN III PZP 6/22 obowiązuje od dnia jej podjęcia i nie ma skutku wstecznego dla orzeczeń wydanych wcześniej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odwołał się do uchwały siedmiu sędziów III PZP 6/22, która uznała nieważność orzeczeń wydanych w jednoosobowych składach na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-19. Jednakże, SN zaznaczył, że ta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały (26 kwietnia 2023 r.) i nie ma wstecznych skutków dla orzeczeń wydanych przed tą datą, aby uniknąć chaosu prawnego i kosztów dla obywateli.
Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów, nieważności postępowania ani oczywistej zasadności skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy szczegółowo omówił przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.) i stwierdził, że skarżący nie sprostał wymogom formalnym i merytorycznym w zakresie uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi. Wskazano na brak sformułowania zagadnienia prawnego, brak jurydycznej argumentacji, brak wykazania rozbieżności w orzecznictwie oraz brak wykazania oczywistej zasadności skargi.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | odwołujący |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (10)
Główne
ustawa emerytalna art. 95 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten wprowadza regułę pobierania jednego świadczenia w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty z FUS z prawem do świadczeń z innych przepisów, niezależnie od ich charakteru.
k.p.c. art. 398^9 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398^9 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Konstytucja RP art. 45 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.c. art. 379 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Konstytucja RP art. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewykazanie przez skarżącego istnienia istotnego zagadnienia prawnego. • Niewykazanie przez skarżącego potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. • Niewykazanie przez skarżącego nieważności postępowania. • Niewykazanie przez skarżącego oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Sąd Najwyższy nie uznał za zasadny zarzutu nieważności postępowania z uwagi na jednoosobowy skład sądu orzekającego przed 26 kwietnia 2023 r.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 95 ust. 1 ustawy emerytalnej. • Zarzut nieważności postępowania z powodu wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym. • Zarzut nierozpoznania istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. • Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest niewystarczające. • O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. • Już tylko z samej przedstawionej wyżej istoty ustawowych przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. wynika, że co do zasady nie mogą one występować jednocześnie.
Skład orzekający
Leszek Bielecki
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu niewykazania przesłanek procesowych, a także interpretacja przepisów dotyczących zbiegu świadczeń emerytalnych i rentowych oraz kwestii nieważności postępowania w kontekście przepisów COVID-19."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Interpretacja przepisów COVID-19 ma zastosowanie do orzeczeń wydanych po 26 kwietnia 2023 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zbiegu świadczeń emerytalnych i rentowych, a także kwestii proceduralnych związanych z przepisami COVID-19, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ubezpieczeń społecznych i procesowym.
“Sąd Najwyższy wyjaśnia: Czy można pobierać dwie emerytury? Kluczowe orzeczenie w sprawie zbiegu świadczeń.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.