II UKN 797/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Grażyny J. przeciwko Fabryce Opakowań Blaszanych w Z. o rentę wyrównawczą, wynikającą z wypadku przy pracy. Sąd Okręgowy w Katowicach utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Zawierciu, który zasądził na rzecz powódki skapitalizowaną rentę oraz bieżące raty, tytułem wyrównania majątkowych następstw wypadku. Powódka doznała zmiażdżenia podudzia lewego w wyniku najechania przez wózek akumulatorowy, co skutkowało zaliczeniem jej do II grupy inwalidów i znacznym upośledzeniem funkcji kończyny. Wypadek nastąpił z powodu awarii styków elektrycznych w wózku i nieprawidłowego jego zatrzymania przez operatora. Sąd pierwszej instancji ustalił, że pracodawca nie respektował przepisów BHP dotyczących obsługi wózków, co uzasadniało jego odpowiedzialność na podstawie art. 435 KC i art. 191 KK z 10-letnim terminem przedawnienia. Sąd Okręgowy podzielił to stanowisko, wskazując na wcześniejsze podobne zdarzenia. Kasacja pozwanego pracodawcy zarzucała naruszenie prawa materialnego (art. 191 d. KK, art. 442 § 2 KC, art. 207 KP) poprzez zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia mimo braku wszczęcia postępowania karnego i PIP, a także naruszenie przepisów KPC. Sąd Najwyższy uznał, że odmowy wszczęcia postępowań karnych i PIP nie wiążą sądu cywilnego. Stwierdził, że zaniedbania pracodawcy noszące znamiona występku (art. 191 KK) skutkują 10-letnim terminem przedawnienia roszczeń wyrównawczych (art. 442 § 2 KC), niezależnie od wiedzy o szkodzie. Oddalił kasację, uznając ją za nieuzasadnioną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie 10-letniego terminu przedawnienia roszczeń o rentę wyrównawczą w przypadku wypadków przy pracy spowodowanych zaniedbaniami pracodawcy noszącymi znamiona występku, a także zasady oceny odpowiedzialności pracodawcy za stan BHP.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zaniedbania pracodawcy noszą znamiona występku.
Zagadnienia prawne (2)
Jaki jest termin przedawnienia cywilnoprawnych roszczeń wyrównawczych pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy, gdy wypadek pozostaje w związku z zaniechaniem wykonania obowiązków pracodawcy, które nosi znamiona występku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Cywilnoprawne roszczenia wyrównawcze pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy przedawniają się z upływem lat dziesięciu, gdy wypadek pozostaje w związku z zaniechaniem wykonania obowiązków pracodawcy, które nosi znamiona występku (art. 442 § 2 KC).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zaniedbania pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, noszące znamiona występku z art. 191 KK, skutkują zastosowaniem 10-letniego terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych, zgodnie z art. 442 § 2 KC. Odmowy wszczęcia postępowań karnych lub kontrolnych przez inne organy nie wiążą sądu cywilnego w tej ocenie.
Czy odmowa wszczęcia postępowania karnego lub przez Państwową Inspekcję Pracy w związku z wypadkiem przy pracy wiąże sąd cywilny w ocenie odpowiedzialności pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowy wszczęcia postępowania karnego lub przez Państwową Inspekcję Pracy nie wiążą sądu cywilnego w zakresie oceny prawnej następstw wypadku przy pracy.
Uzasadnienie
Sąd cywilny jest związany wyłącznie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego wydanego w postępowaniu karnym. W pozostałych przypadkach, w tym przy odmowie wszczęcia postępowania, sądy meriti są samodzielnie uprawnione do dokonania własnych ustaleń faktycznych i prawnych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Grażyna J. | osoba_fizyczna | powódka |
| Fabryka Opakowań Blaszanych w Z. | spółka | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
KC art. 442 § § 2
Kodeks cywilny
Określa 10-letni termin przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przestępstwem lub z winy umyślnej, stosowany w przypadku wypadku przy pracy spowodowanego zaniedbaniami pracodawcy noszącymi znamiona występku.
Pomocnicze
KK art. 191
Kodeks karny
Opisuje przestępstwo polegające na narażeniu pracownika na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia. W wersji z 1969 r. (art. 191 d. KK).
KP art. 207
Kodeks pracy
Określa obowiązki pracodawcy w zakresie zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
KP art. 15
Kodeks pracy
Dotyczy zasady bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
KPC art. 393 § 11
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.
KPC art. 11
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że sąd cywilny jest związany ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa.
KC art. 435
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za ruchy przedsiębiorstwa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaniedbania pracodawcy w zakresie BHP noszące znamiona występku skutkują 10-letnim terminem przedawnienia roszczeń o rentę wyrównawczą. • Odmowy wszczęcia postępowań karnych lub kontrolnych nie wiążą sądu cywilnego w ocenie odpowiedzialności pracodawcy. • Pracodawca ponosi odpowiedzialność za dopuszczenie do eksploatacji wadliwego sprzętu, o którym wiedział od producenta.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie 10-letniego terminu przedawnienia jest nieprawidłowe, gdyż nie wszczęto postępowania karnego. • Wypadek był wynikiem "nieszczęśliwego zbiegu okoliczności" i przyczynienia się powódki. • Wózek akumulatorowy był nowoczesny i nie było możliwości zakupu innego sprzętu.
Godne uwagi sformułowania
Cywilnoprawne roszczenia wyrównawcze pracownika poszkodowanego w wypadku przy pracy przedawniają się z upływem lat dziesięciu, gdy wypadek pozostaje w związku z zaniechaniem wykonania obowiązków pracodawcy, które nosi znamiona występku (art. 442 § 2 KC). • Odmowy wszczęcia prokuratorskiego postępowania przygotowawczego, a także postępowania przed państwowym inspektorem pracy w związku z wypadkiem przy pracy powódki, nie wiążą sądu cywilnego w zakresie oceny prawnej następstw tego zdarzenia. • Już samo dopuszczenie do ruchu wadliwego sprzętu zagrażającego w normalnych warunkach eksploatacji życiu lub zdrowiu pracowników było sprzeczne z zasadą bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 15 KP), której złamanie rodziło odpowiedzialność pracodawcy.
Skład orzekający
Krystyna Bednarczyk
przewodniczący
Roman Kuczyński
sędzia
Zbigniew Myszka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie 10-letniego terminu przedawnienia roszczeń o rentę wyrównawczą w przypadku wypadków przy pracy spowodowanych zaniedbaniami pracodawcy noszącymi znamiona występku, a także zasady oceny odpowiedzialności pracodawcy za stan BHP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy zaniedbania pracodawcy noszą znamiona występku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa pracy i odpowiedzialności pracodawcy, z długim terminem przedawnienia, co jest istotne dla prawników i pracowników.
“Wypadek przy pracy: 10 lat na dochodzenie renty, gdy pracodawca zawinił jak przestępca!”
Dane finansowe
WPS: 35 670,36 PLN
skapitalizowana renta: 35 670,36 PLN
miesięczna rata renty: 547 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.