II UKN 695/99Odpowiedzialność za choroby zawodowe po prywatyzacji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Seweryn K., domagał się odszkodowania za chorobę zawodową (krzemicę płuc) od spółek powstałych w wyniku prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego, w którym pracował. Sąd Wojewódzki i Apelacyjny zasądziły odszkodowanie, uznając spółki za następców prawnych. Sąd Najwyższy zmienił jednak zaskarżony wyrok, oddalając powództwo wobec jednej ze spółek. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy spółka przejęła przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 KC, co stanowiłoby podstawę odpowiedzialności za zobowiązania. Sąd Najwyższy uznał, że art. 551 KC nie jest samodzielną podstawą odpowiedzialności za choroby zawodowe, a krąg odpowiedzialnych określa ustawa wypadkowa (art. 32). Spółka, która nabyła jedynie część mienia po likwidacji przedsiębiorstwa, a nie całe przedsiębiorstwo, nie ponosi odpowiedzialności za skutki choroby zawodowej powstałej przed jej utworzeniem.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja odpowiedzialności za choroby zawodowe w kontekście prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i stosowania art. 551 KC oraz ustawy wypadkowej.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji gospodarczej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy art. 551 Kodeksu cywilnego stanowi samodzielną podstawę odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 551 KC nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 551 KC zawiera jedynie definicję przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym. Odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu chorób zawodowych jest określona w ustawie wypadkowej (art. 32), która wskazuje na zakład pracy, który wyrządził szkodę lub ponosił ryzyko jej powstania, lub jego następców prawnych, jeśli mieli status uspołecznionego zakładu pracy w chwili wymagalności roszczenia.
Kto ponosi odpowiedzialność za zobowiązania z tytułu chorób zawodowych w przypadku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Krąg osób odpowiedzialnych za takie zobowiązania określa art. 32 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę na podstawie art. 5 ustawy o prywatyzacji, za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy powstałe przed przekształceniem odpowiada spółka. Jednakże, spółka wnosząca kasację nie powstała w trybie takiego przekształcenia, ale w drodze likwidacji przedsiębiorstwa na podstawie art. 37 i wniesienia na podstawie art. 40 pkt 1 tej ustawy pozostałego po likwidacji mienia do spółki, stąd brak podstaw do przyjęcia jej odpowiedzialności za skutki choroby zawodowej.
Czy spółka powstała w wyniku wniesienia mienia po likwidacji przedsiębiorstwa państwowego odpowiada za zobowiązania z tytułu chorób zawodowych pracownika tego przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak podstaw do przypisania odpowiedzialności spółce, która nabyła jedynie część mienia po likwidacji przedsiębiorstwa, a nie całe przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 KC.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 551 KC nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową. Krąg odpowiedzialnych określony jest w ustawie wypadkowej. Spółka, która nie przejęła całego mienia likwidowanego przedsiębiorstwa, a jedynie jego część, nie jest następcą prawnym w rozumieniu ustawy wypadkowej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Seweryn K. | osoba_fizyczna | powód |
| B. Kopalnie Granitu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | pozwany |
| S.-B. Spółka Akcyjna w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
ustawa wypadkowa art. 32
Ustawa o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Określa krąg osób odpowiedzialnych za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową.
Pomocnicze
k.c. art. 551
Kodeks cywilny
Definicja przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowym, nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu chorób zawodowych.
k.p. art. 231 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Może mieć zastosowanie tylko w stosunku do przejętych pracowników, a nie byłych pracowników zlikwidowanych przedsiębiorstw państwowych.
ustawa o prywatyzacji art. 5
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Dotyczy przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w spółkę.
ustawa o prywatyzacji art. 37
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Tryb likwidacji przedsiębiorstwa.
ustawa o prywatyzacji art. 40 § pkt 1
Ustawa o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych
Wniesienie pozostałego po likwidacji mienia do spółki.
KPC art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
KPC art. 39315
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do zmiany zaskarżonego wyroku przez Sąd Najwyższy.
KPC art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 551 KC nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową. • Krąg osób odpowiedzialnych za takie zobowiązania określa art. 32 ustawy wypadkowej. • Spółka nie przejęła całego mienia likwidowanego przedsiębiorstwa, a jedynie jego część, nie będąc następcą prawnym w rozumieniu ustawy wypadkowej.
Odrzucone argumenty
Aport Skarbu Państwa do pozwanej Spółki obejmował "mienie pozostałe po likwidacji przedsiębiorstwa państwowego", a nie „przedsiębiorstwo lub jego część” (art. 551 KC) w znaczeniu przedmiotowym. • Pozwana powstała w trybie art. 40 pkt 1 ustawy o prywatyzacji, a nie jej art. 37. • Art. 551 KC nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności pozwanej za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu powstałego w następstwie chorób zawodowych, nie może też być podstawą uznania jej następstwa prawnego jako podmiotu zobowiązanego do zadośćuczynienia roszczeniu powoda.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 551 KC nie stanowi samodzielnej podstawy odpowiedzialności za zobowiązania z tytułu uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą zawodową. • Krąg osób odpowiedzialnych za takie zobowiązania określony jest w ustawie wypadkowej. • Sąd Apelacyjny upatruje taką podstawę w art. 551 KC stosowanym poprzez art. 300 KP, po trafnym stwierdzeniu, że nie może nią być art. 231 § 1 i 2 (uprzednio 23 § 4 KP). Stanowiska tego nie można jednak podzielić.
Skład orzekający
Jerzy Kuźniar
przewodniczący-sprawozdawca
Beata Gudowska
sędzia
Stefania Szymańska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności za choroby zawodowe w kontekście prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych i stosowania art. 551 KC oraz ustawy wypadkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształceń własnościowych przedsiębiorstw państwowych w okresie transformacji gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności za szkody pracownicze w kontekście transformacji ustrojowej i prywatyzacji, co jest nadal aktualne dla wielu firm i pracowników.
“Kto odpowiada za choroby zawodowe po prywatyzacji? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.”
Dane finansowe
WPS: 10 336 PLN
odszkodowanie: 10 336 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.