II SAB/Wr 940/25Stwierdzenie bezczynności wojewody w sprawie zezwolenia na pobyt 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący D. A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący domagał się stwierdzenia rażącej bezczynności, zobowiązania organu do wydania decyzji, przyznania sumy pieniężnej oraz uznania niezgodności z Konstytucją RP przepisów ograniczających możliwość zaskarżenia bezczynności. Wojewoda Dolnośląski wniósł o oddalenie skargi, powołując się na art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który przedłużał termin zawieszenia biegu postępowań do 30 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, odwołał się do aktualnego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał, że dalsze przedłużanie zawieszenia terminów po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Sąd stwierdził, że od 1 lipca 2024 r. opieszałość organu podlegała merytorycznej kontroli. Analiza akt wykazała, że wniosek wpłynął 5 lutego 2024 r., a przesłanki rozpoczęcia biegu 60-dniowego terminu (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) zaktualizowały się przed 1 lipca 2024 r. Sąd uznał Wojewodę za bezczynnego, jednakże stwierdził, że bezczynność ta nie miała rażącego charakteru, biorąc pod uwagę przekonanie organu o legalności zawieszenia terminów oraz niedawną zmianę stanowiska NSA. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu umorzono, gdyż decyzja została wydana po wniesieniu skargi, a dalszą skargę oddalono, nie znajdując podstaw do przyznania sumy pieniężnej. O kosztach orzeczono zgodnie z przepisami.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP, a także ocena bezczynności organu w sytuacji zmian prawnych i orzeczniczych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą pomocową i jej nowelizacjami, a także orzecznictwem NSA z 2025 r. Ocena rażącego charakteru bezczynności jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców na mocy art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, przedłużane wielokrotnie, jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dalsze przedłużanie zawieszenia biegu terminów po 30 czerwca 2024 r. na mocy art. 100d ustawy pomocowej jest niezgodne z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, ponieważ nadzwyczajne okoliczności uzasadniające takie ograniczenie prawa do sądu przestały istnieć.
Uzasadnienie
NSA uznał, że ponad dwuletni okres obowiązywania przepisów zawieszających terminy był wystarczający do zapewnienia terminowej obsługi wniosków. Wielokrotne przedłużanie epizodycznych regulacji ogranicza prawo do sądu i narusza zasadę pewności prawa. Niezgodność z Konstytucją zaktualizowała się po 30 czerwca 2024 r.
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę skarżącego D. A. po 30 czerwca 2024 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności, ponieważ nie wydał decyzji w ustawowym terminie (do 30 czerwca 2024 r.) ani nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy do dnia wpływu skargi.
Uzasadnienie
Sąd ustalił, że przesłanki rozpoczęcia biegu 60-dniowego terminu (art. 112a ustawy o cudzoziemcach) zaktualizowały się przed 1 lipca 2024 r., a organ nie wydał decyzji ani nie podjął czynności w sprawie, co wypełnia znamiona bezczynności.
Czy stwierdzona bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała charakter rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ działał w przekonaniu o legalności zawieszenia terminów na mocy ustawy specjalnej, a jego zachowanie nie nosiło znamion lekceważenia prawa ani działania na szkodę strony. Zmiana stanowiska NSA w 2025 r. również wpływa na ocenę braku rażącego charakteru.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
ustawa pomocowa art. 100d
Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w brzmieniu nadanym kolejnymi nowelizacjami, zawieszał bieg terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt cudzoziemców. Sąd uznał, że jego dalsze stosowanie po 30 czerwca 2024 r. jest niezgodne z Konstytucją RP.
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądów administracyjnych, obejmujący orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi stwierdzenie bezczynności organu i zobowiązanie go do wydania aktu lub dokonania czynności.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada na organ obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definiuje bezczynność organu jako stan, w którym sprawa nie została załatwiona w terminie.
u.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa o cudzoziemcach
Określa 60-dniowy termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
u.c. art. 112a § ust. 2
Ustawa o cudzoziemcach
Określa zdarzenia inicjujące bieg terminu do wydania decyzji.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do sprawiedliwego i bezstronnego rozpatrzenia sprawy przez sąd.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 149 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia sądowi przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakłada na organy obowiązek działania szybkiego i wnikliwego.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi o zasadzie demokratycznego państwa prawnego, z której wywodzi się m.in. zasadę pewności prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zawieszenie biegu terminów na mocy art. 100d ustawy pomocowej straciło podstawę prawną po 30 czerwca 2024 r. z uwagi na niezgodność z Konstytucją RP (prawo do sądu). • Organ pozostawał w bezczynności, nie wydając decyzji w ustawowym terminie.
Odrzucone argumenty
Argument Wojewody o legalnym zawieszeniu biegu terminów na mocy art. 100d ustawy pomocowej. • Wniosek o przyznanie sumy pieniężnej od organu.
Godne uwagi sformułowania
czasowe ograniczenie prawa do sądu (...) trafnie uznawane jest za uzasadnione sytuacją kryzysową • rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy okoliczności te trwają • konieczne jest, aby sformułowane wyżej oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości • istotną zmianą okoliczności będzie również stan, w którym zwiększona liczba wniosków (...) stała się normą w dłuższym – obecnie ponad trzyletnim – okresie i nie może być już uznawana za sytuację nadzwyczajną • nie można przyjąć, że stwierdzona bezczynność przybierała postać kwalifikowaną.
Skład orzekający
Wojciech Śnieżyński
przewodniczący
Olga Białek
sprawozdawca
Malwina Jaworska-Wołyniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszenia terminów w sprawach cudzoziemców w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP, a także ocena bezczynności organu w sytuacji zmian prawnych i orzeczniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą pomocową i jej nowelizacjami, a także orzecznictwem NSA z 2025 r. Ocena rażącego charakteru bezczynności jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy i ich wielokrotnych nowelizacji, co ma znaczenie praktyczne dla wielu cudzoziemców i organów administracji.
“Prawo do sądu kontra specustawa: WSA we Wrocławiu o bezczynności organów w sprawach cudzoziemców.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.