Orzeczenie · 2026-05-21

II SAB/Gl 85/26Bezczynność wojewody zezwole na pobyt długoterminowy 6

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
cudzoziemcyzezwolenie na pobytrezydent długoterminowy UEbezczynność organuprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o pomocy obywatelom Ukrainyustawa o cudzoziemcachterminykontrola konstytucyjności

Skarżący A. Z. złożył skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wniosek został złożony 18 października 2024 r., a ponaglenie 13 maja 2025 r. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie terminów i powołał się na orzecznictwo NSA kwestionujące przedłużanie zawieszenia biegu terminów związanych z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy. Wojewoda Śląski w odpowiedzi na skargę argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które mają zastosowanie do wszystkich cudzoziemców, nie tylko obywateli Ukrainy. Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce, ale nie z rażącym naruszeniem prawa, wskazując na dodatkowe obowiązki urzędu związane z obsługą cudzoziemców. Postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu umorzono z uwagi na wydanie decyzji po wniesieniu skargi. Skargę w pozostałym zakresie oddalono, a organ obciążono kosztami postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach pobytowych w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście obciążenia urzędów.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wielokrotnymi nowelizacjami. Ocena 'rażącego naruszenia prawa' jest zawsze indywidualna.

Zagadnienia prawne (4)

Czy zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń pobytowych na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy jest zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wielokrotne przedłużanie zawieszenia biegu terminów na mocy przepisów epizodycznych, takich jak art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, może naruszać prawo do sądu gwarantowane przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Uzasadnienie

Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA, stwierdził, że nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do wielokrotnego przedłużania przepisów ograniczających prawa cudzoziemców. Długotrwałe stosowanie przepisów epizodycznych może prowadzić do stałego ograniczenia praw, w tym prawa do sądu.

Czy Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności w sprawie wydania zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności.

Uzasadnienie

Organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie, a nawet po wniesieniu skargi, decyzja została wydana dopiero przed rozpoznaniem sprawy przez sąd. Sąd uznał, że organ nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych, co uniemożliwiało zastosowanie przepisów o wstrzymaniu biegu terminów.

Czy bezczynność Wojewody Śląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dodatkowe obowiązki urzędu związane z masowym napływem cudzoziemców po 24 lutego 2022 r. (pomoc obywatelom Ukrainy, koordynacja działań, przedłużanie wiz) uzasadniają stwierdzenie, że opóźnienie w załatwieniu sprawy nie było pozbawione racjonalnego uzasadnienia i nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa.

Czy w przypadku stwierdzenia bezczynności organu, sąd powinien orzec o wymierzeniu grzywny lub przyznaniu sumy pieniężnej na rzecz skarżącego?

Odpowiedź sądu

Nie, w tym przypadku sąd oddalił żądanie przyznania sumy pieniężnej lub wymierzenia grzywny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że środki z art. 149 § 2 P.p.s.a. mają charakter fakultatywny i dyscyplinująco-represyjny, stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach. W ocenie sądu, cele skargi zostały zrealizowane przez inne rozstrzygnięcia, a okoliczności sprawy nie uzasadniały zastosowania tych dodatkowych sankcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Stwierdzono bezczynność
1. Stwierdzono, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Śląskiego do wydania aktu administracyjnego. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie.

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 149 § 1a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

P.p.s.a. art. 149 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania aktu lub stwierdza bezczynność.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę w pozostałym zakresie.

P.p.s.a. art. 161 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postępowanie sądowe umarza się w przypadku ustania stanu bezczynności po wniesieniu skargi.

u.o.c. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE wynosi 6 miesięcy.

u.o.c. art. 210 § 2

Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

Termin na wydanie decyzji biegnie od dnia złożenia wniosku lub uzupełnienia braków formalnych.

Pomocnicze

u.o.p. art. 100d § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

Zawieszenie biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących zezwoleń pobytowych.

u.o.p. art. 100d § 3

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa

W okresie zawieszenia nie stosuje się przepisów o bezczynności organu.

k.p.a. art. 35 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ogólny termin załatwienia sprawy administracyjnej.

k.p.a. art. 37 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo do wniesienia ponaglenia w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko w uzasadnionym zakresie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Bezczynność organu miała miejsce, ponieważ organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie. • Przepisy o zawieszeniu biegu terminów (art. 100d u.o.p.) nie mogą być stosowane w sposób nieograniczony i naruszający prawo do sądu.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, co wyłączało możliwość stwierdzenia bezczynności. • Organ podnosił, że dodatkowe obowiązki związane z obsługą cudzoziemców usprawiedliwiały opóźnienie w załatwieniu sprawy.

Godne uwagi sformułowania

nadzwyczajne okoliczności nie mogą stanowić podstawy do kolejnego – czwartego z rzędu – przedłużenia obowiązywania art. 100d u.o.p. • wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • niezałatwienie sprawy w terminie przez organ, nie może być bowiem zakwalifikowane jako pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Skład orzekający

Beata Kalaga-Gajewska

przewodniczący

Edyta Kędzierska

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność przepisów o zawieszeniu biegu terminów w sprawach pobytowych w kontekście prawa do sądu i Konstytucji RP. Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście obciążenia urzędów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy i jej wielokrotnymi nowelizacjami. Ocena 'rażącego naruszenia prawa' jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia konstytucyjnego prawa do sądu w kontekście przepisów specustawy i obciążenia administracji publicznej. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy epizodyczne i ich wpływ na prawa obywatelskie.

“Czy przepisy 'specustawy' mogą blokować prawo do sądu? WSA w Gliwicach kwestionuje długotrwałe zawieszenie terminów w sprawach pobytowych.”

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst