II SAB/Bk 60/26Bezczynność wojewody zezwolenie na pobyt czasowy 70
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznał skargę na bezczynność Wojewody Podlaskiego w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożonego przez małoletniego obywatela Republiki Białorusi. Skarżący zarzucił organowi brak działań i przewlekłe prowadzenie postępowania. Wojewoda argumentował, że bieg terminów został zawieszony na mocy przepisów specustawy ukraińskiej, powołując się na art. 100d tej ustawy. Sąd, odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał jednak, że przepisy te, w zakresie przedłużającym zawieszenie biegu terminów po 30 czerwca 2024 r., są niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu (art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji). Sąd stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie podjął żadnych czynności weryfikacyjnych ani merytorycznych w ciągu 60 dni od złożenia wniosku, co narusza art. 35 k.p.a. i ogólne zasady postępowania administracyjnego. Mimo że organ powoływał się na przepisy zawieszające bieg terminów, sąd uznał, że po 30 czerwca 2024 r. organ powinien był procedować zgodnie z ustawą o cudzoziemcach. Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku w terminie 30 dni, stwierdził bezczynność organu, ale nie przypisał jej cechy rażącego naruszenia prawa, ze względu na dotychczasowe orzecznictwo i brak legislacyjnej zmiany przepisów. Nie wymierzono grzywny ani nie przyznano sumy pieniężnej, a od organu zasądzono zwrot kosztów postępowania w kwocie 100 zł.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy stosowania przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców ze względu na ich niezgodność z Konstytucją RP po upływie racjonalnego okresu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie i ich wielokrotnymi nowelizacjami. Kluczowe jest orzecznictwo NSA w zakresie rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepis art. 100d specustawy ukraińskiej, przedłużający zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z prawem do sądu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 100d specustawy ukraińskiej w zakresie, w jakim przedłużał zawieszenie biegu terminów po 30 czerwca 2024 r., jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, naruszając prawo do sądu.
Uzasadnienie
Wielokrotne przedłużanie epizodycznych przepisów ograniczających prawo do sądu narusza zasadę pewności prawa i prawo do sądu. Okres zawieszenia biegu terminów powinien być wystarczający do zapewnienia przez administrację rozwiązań pozwalających na terminową obsługę wniosków.
Czy organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności w sprawie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy, mimo przepisów zawieszających bieg terminów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ dopuścił się bezczynności, ponieważ nie podjął żadnych działań weryfikacyjnych ani merytorycznych w terminie 60 dni od złożenia wniosku, co narusza art. 35 k.p.a. i ogólne zasady postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Bezczynność polega na niezałatwieniu sprawy w terminie, a nie tylko na niezałatwieniu wniosku kompletnego formalnie. Organ ma obowiązek podjąć czynności zmierzające do wyeliminowania braków formalnych i merytorycznego załatwienia sprawy.
Czy bezczynność organu w niniejszej sprawie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i braku wątpliwości. Organ działał w przekonaniu o obowiązującym przepisie, a odmowa jego zastosowania wynikała z orzecznictwa sądów, a nie z jednoznacznej zmiany legislacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku w terminie.
p.p.s.a. art. 149 § § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezczynności organu.
p.p.s.a. art. 149 § § 1a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia praw i wolności mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko ze względu na bezpieczeństwo państwa lub porządek publiczny, albo zdrowie i moralność publiczną, a ograniczenia te nie mogą naruszać istoty praw i wolności.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, w tym zasada pewności prawa.
Konstytucja RP art. 184
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada kontroli sądowej działalności administracji publicznej.
Pomocnicze
specustawa ukraińska art. 100 d
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przepis ten, w brzmieniu nadanym ustawą z 15 maja 2024 r., przedłużał zawieszenie biegu terminów załatwiania spraw dotyczących zezwoleń na pobyt do 4 marca 2027 r. Sąd odmówił jego zastosowania po 30 czerwca 2024 r. jako niezgodnego z Konstytucją RP.
u.o.c. art. 112a § ust. 1
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Określa 60-dniowy termin na wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy.
u.o.c. art. 106f
Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
Dotyczy dokumentów wymaganych przy wniosku o zezwolenie na pobyt.
k.p.a. art. 35 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki.
k.p.a. art. 37 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja bezczynności organu.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada szybkości postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezczynność organu mimo przepisów zawieszających bieg terminów, które po pewnym czasie stały się niezgodne z Konstytucją RP. • Naruszenie art. 35 k.p.a. i ogólnych zasad postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu o zawieszeniu biegu terminów na mocy specustawy ukraińskiej. • Argumentacja organu o niezasadności wniosku pod względem merytorycznym.
Godne uwagi sformułowania
Wielokrotne przedłużanie obowiązywania przepisów epizodycznych może prowadzić do sytuacji, w której w dłuższej perspektywie stanowią one nie tylko "szczególne" – dopuszczalne ze względu na wyjątkowe okoliczności, lecz stałe ograniczenie praw, w tym również prawa do sądu. • Bezczynność jest pojęciem uwzględniającym "termin załatwienia sprawy" (art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a.) a nie termin, w jakim organ procedował wniosek kompletny pod względem formalnym. • Niepodejmowanie przez właściwy organ czynności zmierzających do wyeliminowania braków formalnych wniosku inicjującego postępowanie nie ubezskutecznia zarzutu bezczynności.
Skład orzekający
Anna Bartłomiejczuk
przewodniczący sprawozdawca
Marek Leszczyński
członek
Barbara Romanczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy stosowania przepisów zawieszających bieg terminów w sprawach pobytowych cudzoziemców ze względu na ich niezgodność z Konstytucją RP po upływie racjonalnego okresu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami wprowadzonymi w związku z konfliktem na Ukrainie i ich wielokrotnymi nowelizacjami. Kluczowe jest orzecznictwo NSA w zakresie rozproszonej kontroli konstytucyjności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do sądu i konstytucyjności przepisów specustawy ukraińskiej, które miały wpływ na życie wielu cudzoziemców. Pokazuje, jak sądy interpretują i stosują Konstytucję w praktyce.
“Sąd: Prawo do sądu ważniejsze niż przepisy zawieszające terminy dla cudzoziemców!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.