II SA/Rz 688/14Zwrot podania o odszkodowanie za nieruchomość zajętą przez wode
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi J. S. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa o zwrocie podania z dnia 11 października 2013 r. Podanie to dotyczyło ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr 432/1, zajętą przez wody potoku O. Marszałek Województwa, powołując się na stanowisko Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, uznał, że właściwy do rozpatrzenia roszczeń odszkodowawczych jest sąd powszechny i zwrócił podanie na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. J. S. wniósł zażalenie, argumentując, że właściwy jest tryb administracyjny na podstawie art. 186 i 187 Prawa wodnego, a aktem prawnym obligującym do wypłaty odszkodowania jest decyzja Prezydenta Miasta ustalająca linię brzegu. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, wskazując, że zgodnie z art. 17 ust. 1 i art. 188 Prawa wodnego, w sprawach odszkodowań za trwałe zajęcie nieruchomości przez śródlądowe wody płynące właściwy jest sąd powszechny. W skardze do WSA J. S. podtrzymał swoje stanowisko, kwestionując zastosowanie art. 17 Prawa wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zastosowały art. 66 § 3 K.p.a. Sąd podkreślił, że spory o odszkodowanie za trwałe zajęcie gruntu przez wody płynące, skutkujące przejściem własności na właściciela wody, należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych, a tryb administracyjny nie jest w takich przypadkach właściwy. Sąd powszechny jest również właściwy do rozstrzygnięcia sporu o odszkodowanie i wprowadzenia zmian w księdze wieczystej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie właściwości sądu powszechnego w sprawach o odszkodowanie za trwałe zajęcie nieruchomości przez wody płynące, w sytuacji gdy następuje przejście własności.
Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowanej w Prawie wodnym, gdzie następuje trwałe zajęcie gruntu przez wody płynące i przejście własności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku trwałego zajęcia nieruchomości przez śródlądowe wody płynące, skutkującego przejściem własności na właściciela wody, właściwym do rozpatrzenia roszczeń odszkodowawczych jest organ administracji publicznej, czy sąd powszechny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Właściwym do rozpatrzenia roszczeń odszkodowawczych z tytułu trwałego zajęcia nieruchomości przez śródlądowe wody płynące jest sąd powszechny.
Uzasadnienie
Przepisy art. 17 ust. 1 i 2 oraz art. 188 ustawy Prawo wodne wskazują, że w przypadku trwałego zajęcia gruntu przez wody płynące, grunt ten staje się własnością właściciela wody, a dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie od właściciela wody na warunkach określonych w ustawie. Droga sądowa przysługuje po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 186 ust. 1 Prawa wodnego, a do naprawienia szkody stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego. Oznacza to, że na drodze administracyjnej nie może nastąpić naprawienie szkody wynikłej z tytułu przejścia prawa własności na właściciela wody publicznej.
Czy pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie" od pisma Marszałka Województwa, które nie było decyzją administracyjną, mogło skutkować wszczęciem postępowania odwoławczego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie" od pisma niebędącego decyzją administracyjną nie mogło skutkować wszczęciem postępowania odwoławczego.
Uzasadnienie
Pismo Marszałka Województwa z dnia 14 listopada 2013 r. nie było decyzją administracyjną, a jedynie wyjaśnieniem, że skarżący może dochodzić swoich roszczeń na drodze sądowej. Wobec tego, pismo skarżącego z dnia 22 listopada 2013 r., zatytułowane "odwołanie", nie mogło być traktowane jako wszczęcie postępowania odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
K.p.a. art. 66 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Jeżeli z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ zwraca podanie wnoszącemu w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
P.w. art. 17 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo wodne
Jeżeli śródlądowa woda powierzchniowa płynąca zajmie trwale grunt niestanowiący własności właściciela wody, grunt ten staje się własnością właściciela wody. Dotychczasowemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie.
P.w. art. 186 § ust. 1
Ustawa - Prawo wodne
Wyklucza dochodzenie odszkodowania za wywłaszczenie na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy – Prawo wodne w trybie administracyjnym.
P.w. art. 188 § ust. 1 i 2
Ustawa - Prawo wodne
Określa warunki odszkodowania za zajęcie nieruchomości przez wody, stosując odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
K.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 14a § ust. 1
Ustawa - Prawo wodne
P.w. art. 15a § ust. 1
Ustawa - Prawo wodne
P.w. art. 16 § ust. 3
Ustawa - Prawo wodne
P.u.s.a. art. 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa o odszkodowanie za trwałe zajęcie nieruchomości przez śródlądowe wody płynące, skutkujące przejściem własności, należy do właściwości sądu powszechnego, a nie organu administracji. • Zwrot podania do sądu powszechnego na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. był prawidłowy, gdyż organ administracji nie był właściwy do rozpatrzenia żądania odszkodowania. • Pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie" od pisma niebędącego decyzją administracyjną nie mogło wszcząć postępowania odwoławczego.
Odrzucone argumenty
Organ administracji jest właściwy do ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość zajętą przez wody płynące na podstawie przepisów Prawa wodnego (art. 186, 187).
Godne uwagi sformułowania
istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa • Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • Na drodze administracyjnej a więc w trybie procedury unormowanej w K.p.a., nie może nastąpić naprawienie szkody wynikłej z tytułu przejścia prawa własności na właściciela wody publicznej • Sąd powszechny władny jest bowiem rozstrzygnąć powstały spór co do odszkodowania za wywłaszczoną z mocy prawa nieruchomość jak również władny jest wprowadzić stosowne zmiany w księdze wieczystej nieruchomości.
Skład orzekający
Magdalena Józefczyk
przewodniczący
Elżbieta Mazur-Selwa
sędzia
Paweł Zaborniak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości sądu powszechnego w sprawach o odszkodowanie za trwałe zajęcie nieruchomości przez wody płynące, w sytuacji gdy następuje przejście własności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uregulowanej w Prawie wodnym, gdzie następuje trwałe zajęcie gruntu przez wody płynące i przejście własności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii rozgraniczenia właściwości między sądem administracyjnym a sądem powszechnym w kontekście odszkodowań za nieruchomości, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy administracja odsyła do sądu: spór o odszkodowanie za grunt zalany przez rzekę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.