Orzeczenie · 2026-05-06

II SA/Rz 1486/25Uchylenie zawieszenia postępowania ustalenie spadkobierców 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2026-05-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniaspadkobiercynastępstwo prawneewidencja gruntównieruchomościk.p.a.sąd administracyjny

Przedmiotem kontroli Sądu była zasadność postanowień o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie danych ewidencyjnych działek, wydanych przez Starostę i Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Organy dwukrotnie zawieszały postępowanie, powołując się na śmierć stron i konieczność ustalenia spadkobierców jako zagadnienia wstępnego, błędnie stosując art. 97 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. Skarżący kwestionował zasadność zawieszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Sąd podkreślił, że śmierć strony nie obliguje organu do zawieszenia postępowania, jeśli wezwanie spadkobierców jest możliwe. Organy administracji mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków wyjaśniających (art. 75 i nast. k.p.a.) w celu ustalenia następców prawnych, zanim dojdzie do zawieszenia postępowania. Stwierdzenie nabycia spadku jest sprawą cywilną, a organy administracji nie są do tego powołane. Sąd uznał, że organy nie wykazały, iż ustalenie spadkobierców było niemożliwe, a zatem postanowienia o zawieszeniu były przedwczesne. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych w przypadku śmierci strony i konieczności ustalenia następców prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy organy administracji nie podejmują wystarczających działań wyjaśniających przed zawieszeniem postępowania.

Zagadnienia prawne (3)

Czy śmierć strony w postępowaniu administracyjnym obliguje organ do jego zawieszenia, jeśli wezwanie spadkobierców jest możliwe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, śmierć strony nie obliguje organu do zawieszenia postępowania, jeśli wezwanie spadkobierców jest możliwe. Organ ma obowiązek podjąć wszelkie kroki wyjaśniające w celu ustalenia następców prawnych.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na stanowisko NSA, zgodnie z którym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy ustalenie spadkobierców jest niemożliwe lub utrudnione. Organy administracji powinny wykorzystać dostępne środki dowodowe (art. 75 k.p.a.) do ustalenia następców prawnych, zanim zastosują zawieszenie.

Czy ustalenie spadkobierców przez organ administracji wymaga postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, nie jest wymagane udokumentowanie następstwa prawnego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczeniem dziedziczenia, jeśli organ dysponuje adresami następców prawnych i może ich wezwać.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że przepisy k.p.a. nie wykluczają możliwości zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego bez formalnego dokumentu potwierdzającego nabycie spadku. Organy powinny dążyć do ustalenia stron w ramach postępowania wyjaśniającego.

Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest przedwczesne, jeśli organ nie podjął wszystkich możliwych kroków wyjaśniających w celu ustalenia stron?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie o zawieszeniu postępowania jest przedwczesne, jeśli organ nie podjął wszystkich możliwych kroków wyjaśniających zgodnie z art. 75 i nast. k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie podjęły wystarczających działań w celu ustalenia następców prawnych zmarłych stron, co czyniło postanowienia o zawieszeniu postępowania przedwczesnymi i naruszającymi prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 7 października 2025 r. oraz postanowienie Starosty [...] z dnia 22 sierpnia 2025 r.

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd zobligowany do uchylenia postanowienia, gdy dotknięte jest naruszeniem prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada legalność zaskarżonego aktu w granicach sprawy.

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe.

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105).

Pomocnicze

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

k.p.a. art. 100 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Nie przyznaje zdolności sądowej organowi administracji publicznej.

k.c. art. 931

Kodeks cywilny

Określa krąg spadkobierców ustawowych.

k.c. art. 922 § 1

Kodeks cywilny

Dziedziczenie następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.

k.c. art. 1025 § 1

Kodeks cywilny

Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie podjęły wszystkich możliwych kroków wyjaśniających w celu ustalenia następców prawnych zmarłych stron. • Zawieszenie postępowania było przedwczesne i naruszało przepisy k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Śmierć strony w toku postępowania administracyjnego nie obliguje organu prowadzącego postępowanie do jego zawieszenia w każdym przypadku. • Ustalanie kręgu spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej. • Organy dysponując czyściwo adresami następców prawnych winny zwrócić się do nich o wskazanie następców prawnych. • Zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania okazały się przedwczesne.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

członek

Maciej Kobak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych w przypadku śmierci strony i konieczności ustalenia następców prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy organy administracji nie podejmują wystarczających działań wyjaśniających przed zawieszeniem postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje praktyczne problemy związane z ustalaniem następców prawnych w postępowaniach administracyjnych i podkreśla obowiązki organów w tym zakresie, co jest istotne dla prawników procesowych.

“Czy śmierć strony zawsze oznacza zawieszenie postępowania? WSA wyjaśnia obowiązki organów.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst