II SA/Po 982/19Darowizna dochodem zasiłku stałe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o zmianie decyzji przyznającej zasiłek stały. Organ I instancji, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, zmienił własną decyzję z 2007 r. przyznającą zasiłek stały, ustalając okres jego pobierania do 31 marca 2019 r. Uzasadnieniem była aktualizacja wywiadu środowiskowego, która wykazała, że skarżąca w marcu 2019 r. otrzymała od wnuczki środki pieniężne w kwocie [...] zł na zakup mieszkania. Organ uznał te środki za dochód jednorazowy, który zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, rozlicza się przez 12 miesięcy. Łączny dochód skarżącej przekroczył wówczas kryterium dochodowe, co skutkowało utratą prawa do zasiłku od kwietnia 2019 r. W odwołaniu skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że darowizna była czynnością pozorną (art. 83 § 1 Kc) i miała na celu jedynie umożliwienie wnuczce zakupu nieruchomości. Podniosła również, że darowizna została odwołana, co powinno skutkować przywróceniem stanu poprzedniego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, argumentując, że darowizna środków pieniężnych jest dochodem w pomocy społecznej, a katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu jest zamknięty. SKO podkreśliło, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 8 ust. 11 ustawy, a późniejsze przekazanie mieszkania synowi nie mogło być traktowane jako utrata dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i argumentację organów, uznając, że darowizna środków pieniężnych stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, niezależnie od tytułu i źródła jego uzyskania. Sąd podkreślił, że ustawa zawiera zamknięty katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu, a darowizna nie jest wśród nich wymieniona. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca nie wykazała w trybie cywilnym pozorności darowizny ani jej nieważności, co mogłoby stanowić podstawę do kwestionowania decyzji administracyjnych. W konsekwencji, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy, uwzględniając darowiznę jako dochód i zmieniając decyzję przyznającą zasiłek stały na niekorzyść skarżącej zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania darowizn do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, a także kwestia znaczenia pozorności czynności prawnej w postępowaniu administracyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy środki pieniężne otrzymane w drodze darowizny od osoby bliskiej (wnuczki) na zakup nieruchomości, która następnie została przekazana innej osobie, stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, wpływający na prawo do zasiłku stałego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki pieniężne otrzymane w drodze darowizny stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, nawet jeśli zostały przeznaczone na zakup nieruchomości, która następnie została przekazana innej osobie. Ustawa zawiera zamknięty katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu, a darowizna nie jest wśród nich wymieniona. Ponadto, skarżąca nie wykazała pozorności darowizny w postępowaniu cywilnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że darowizna środków pieniężnych jest dochodem zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ ustawa zawiera zamknięty katalog dochodów nie wliczanych do podstawy wymiaru świadczeń. Nie ma znaczenia tytuł ani źródło uzyskania środków, ani późniejsze rozporządzenie nimi, jeśli nie zostały one wyłączone przez ustawę. Brak wykazania pozorności darowizny w postępowaniu cywilnym uniemożliwia jej pominięcie w postępowaniu administracyjnym.
Czy odwołanie darowizny, która była czynnością pozorną, może skutkować przywróceniem prawa do zasiłku stałego, jeśli pierwotnie została ona uwzględniona jako dochód?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odwołanie darowizny i twierdzenie o jej pozorności nie może być podstawą do zmiany decyzji administracyjnej, jeśli nie zostało to wykazane w postępowaniu cywilnym. Sąd administracyjny nie jest właściwy do ustalania pozorności czynności prawnej.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że pozorność czynności prawnej wymaga udowodnienia w postępowaniu cywilnym, a sąd administracyjny nie może zastępować sądu powszechnego w tej kwestii. Brak formalnego ustalenia nieważności darowizny przez sąd cywilny sprawia, że dla celów postępowania administracyjnego darowizna pozostaje faktem prawnym, który należy uwzględnić.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (15)
Główne
ustawa art. 37 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
ustawa art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
ustawa art. 8 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
ustawa art. 8 § 11
Ustawa o pomocy społecznej
ustawa art. 106 § 5
Ustawa o pomocy społecznej
Pomocnicze
Kpa art. 104
Kodeks Postępowania Administracyjnego
Kpa art. 107
Kodeks Postępowania Administracyjnego
Kpa art. 163
Kodeks Postępowania Administracyjnego
k.c. art. 83 § 1
Kodeks cywilny
Ppsa art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ppsa art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ppsa art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Darowizna środków pieniężnych stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. • Ustawa o pomocy społecznej zawiera zamknięty katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu. • Pozorność czynności prawnej musi być wykazana w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym. • Odwołanie darowizny nie wpływa na ocenę dochodu, jeśli nie zostało formalnie ustalone.
Odrzucone argumenty
Darowizna była czynnością pozorną i nie powinna być wliczana do dochodu. • Odwołanie darowizny skutkuje nieważnością czynności i przywróceniem stanu poprzedniego. • Organ nie uwzględnił rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, skupiając się na formalnym kryterium dochodowym. • Organ naruszył przepisy Kpa poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
w pomocy społecznej dochodem jest również darowizna środków pieniężnych • katalog ten ma charakter wyczerpujący i zamknięty oraz nie uwzględniono w nim darowizny • nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem darowizna, czy pożyczka - nieistotne na jaki cel przeznaczona, stanowi dochód • czynność prawna pozorna jest dotknięta nieważnością bezwzględną i nie wywołuje żadnych skutków prawnych od początku (ex tunc) • strona skarżąca nie wykazała skorzystania - w trybie art. 189 Kpc – z możliwości ustalenia pozorności, a co za tym idzie – nieważności czynności prawnej dokonanej dla pozoru.
Skład orzekający
Edyta Podrazik
przewodniczący
Elwira Brychcy
sprawozdawca
Izabela Paluszyńska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania darowizn do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, a także kwestia znaczenia pozorności czynności prawnej w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi przepisami prawa a indywidualną sytuacją życiową obywatela, a także złożoność interpretacji przepisów dotyczących dochodu w pomocy społecznej.
“Darowizna na mieszkanie odebrała zasiłek stały – czy sąd naprawił niesprawiedliwość?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.