Orzeczenie · 2020-07-23

II SA/Po 982/19Darowizna dochodem zasiłku stałe

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2020-07-23
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek stałypomoc społecznakryterium dochodowedarowiznadochódalimentynieruchomośćKodeks cywilnypostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o zmianie decyzji przyznającej zasiłek stały. Organ I instancji, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, zmienił własną decyzję z 2007 r. przyznającą zasiłek stały, ustalając okres jego pobierania do 31 marca 2019 r. Uzasadnieniem była aktualizacja wywiadu środowiskowego, która wykazała, że skarżąca w marcu 2019 r. otrzymała od wnuczki środki pieniężne w kwocie [...] zł na zakup mieszkania. Organ uznał te środki za dochód jednorazowy, który zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej, rozlicza się przez 12 miesięcy. Łączny dochód skarżącej przekroczył wówczas kryterium dochodowe, co skutkowało utratą prawa do zasiłku od kwietnia 2019 r. W odwołaniu skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że darowizna była czynnością pozorną (art. 83 § 1 Kc) i miała na celu jedynie umożliwienie wnuczce zakupu nieruchomości. Podniosła również, że darowizna została odwołana, co powinno skutkować przywróceniem stanu poprzedniego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, argumentując, że darowizna środków pieniężnych jest dochodem w pomocy społecznej, a katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu jest zamknięty. SKO podkreśliło, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 8 ust. 11 ustawy, a późniejsze przekazanie mieszkania synowi nie mogło być traktowane jako utrata dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Sąd podzielił ustalenia faktyczne i argumentację organów, uznając, że darowizna środków pieniężnych stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, niezależnie od tytułu i źródła jego uzyskania. Sąd podkreślił, że ustawa zawiera zamknięty katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu, a darowizna nie jest wśród nich wymieniona. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca nie wykazała w trybie cywilnym pozorności darowizny ani jej nieważności, co mogłoby stanowić podstawę do kwestionowania decyzji administracyjnych. W konsekwencji, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy, uwzględniając darowiznę jako dochód i zmieniając decyzję przyznającą zasiłek stały na niekorzyść skarżącej zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania darowizn do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, a także kwestia znaczenia pozorności czynności prawnej w postępowaniu administracyjnym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy środki pieniężne otrzymane w drodze darowizny od osoby bliskiej (wnuczki) na zakup nieruchomości, która następnie została przekazana innej osobie, stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, wpływający na prawo do zasiłku stałego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, środki pieniężne otrzymane w drodze darowizny stanowią dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, nawet jeśli zostały przeznaczone na zakup nieruchomości, która następnie została przekazana innej osobie. Ustawa zawiera zamknięty katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu, a darowizna nie jest wśród nich wymieniona. Ponadto, skarżąca nie wykazała pozorności darowizny w postępowaniu cywilnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że darowizna środków pieniężnych jest dochodem zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ ustawa zawiera zamknięty katalog dochodów nie wliczanych do podstawy wymiaru świadczeń. Nie ma znaczenia tytuł ani źródło uzyskania środków, ani późniejsze rozporządzenie nimi, jeśli nie zostały one wyłączone przez ustawę. Brak wykazania pozorności darowizny w postępowaniu cywilnym uniemożliwia jej pominięcie w postępowaniu administracyjnym.

Czy odwołanie darowizny, która była czynnością pozorną, może skutkować przywróceniem prawa do zasiłku stałego, jeśli pierwotnie została ona uwzględniona jako dochód?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie darowizny i twierdzenie o jej pozorności nie może być podstawą do zmiany decyzji administracyjnej, jeśli nie zostało to wykazane w postępowaniu cywilnym. Sąd administracyjny nie jest właściwy do ustalania pozorności czynności prawnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że pozorność czynności prawnej wymaga udowodnienia w postępowaniu cywilnym, a sąd administracyjny nie może zastępować sądu powszechnego w tej kwestii. Brak formalnego ustalenia nieważności darowizny przez sąd cywilny sprawia, że dla celów postępowania administracyjnego darowizna pozostaje faktem prawnym, który należy uwzględnić.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji o zmianie decyzji przyznającej zasiłek stały.

Przepisy (15)

Główne

ustawa art. 37 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

ustawa art. 8 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

ustawa art. 8 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

ustawa art. 8 § 11

Ustawa o pomocy społecznej

ustawa art. 106 § 5

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

Kpa art. 104

Kodeks Postępowania Administracyjnego

Kpa art. 107

Kodeks Postępowania Administracyjnego

Kpa art. 163

Kodeks Postępowania Administracyjnego

k.c. art. 83 § 1

Kodeks cywilny

Ppsa art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppsa art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppsa art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Darowizna środków pieniężnych stanowi dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. • Ustawa o pomocy społecznej zawiera zamknięty katalog świadczeń nie wliczanych do dochodu. • Pozorność czynności prawnej musi być wykazana w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym. • Odwołanie darowizny nie wpływa na ocenę dochodu, jeśli nie zostało formalnie ustalone.

Odrzucone argumenty

Darowizna była czynnością pozorną i nie powinna być wliczana do dochodu. • Odwołanie darowizny skutkuje nieważnością czynności i przywróceniem stanu poprzedniego. • Organ nie uwzględnił rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej, skupiając się na formalnym kryterium dochodowym. • Organ naruszył przepisy Kpa poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

w pomocy społecznej dochodem jest również darowizna środków pieniężnych • katalog ten ma charakter wyczerpujący i zamknięty oraz nie uwzględniono w nim darowizny • nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem darowizna, czy pożyczka - nieistotne na jaki cel przeznaczona, stanowi dochód • czynność prawna pozorna jest dotknięta nieważnością bezwzględną i nie wywołuje żadnych skutków prawnych od początku (ex tunc) • strona skarżąca nie wykazała skorzystania - w trybie art. 189 Kpc – z możliwości ustalenia pozorności, a co za tym idzie – nieważności czynności prawnej dokonanej dla pozoru.

Skład orzekający

Edyta Podrazik

przewodniczący

Elwira Brychcy

sprawozdawca

Izabela Paluszyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących wliczania darowizn do dochodu przy ustalaniu prawa do zasiłku stałego, a także kwestia znaczenia pozorności czynności prawnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o pomocy społecznej. Wartość precedensowa może być ograniczona przez konieczność indywidualnej oceny każdej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi przepisami prawa a indywidualną sytuacją życiową obywatela, a także złożoność interpretacji przepisów dotyczących dochodu w pomocy społecznej.

“Darowizna na mieszkanie odebrała zasiłek stały – czy sąd naprawił niesprawiedliwość?”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst