II SA/Po 446/26Stypendium socjalne brak dochodu ojca uchylenie decyzji
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odmowy przyznania studentce A. K. stypendium socjalnego. Studentka, studiująca dziennie i mieszkająca z matką posiadającą orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, złożyła wniosek o stypendium, wskazując na niski dochód na osobę w rodzinie. Organy administracji (Uczelniana Komisja Stypendialna i Odwoławcza Komisja Stypendialna) odmówiły przyznania świadczenia, domagając się przedstawienia dochodów ojca studentki, mimo jej wyjaśnień o braku kontaktu i braku możliwości dochodzenia alimentów. Studentka podniosła zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. i P.s.w.n., wskazując na niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, nadmierny formalizm oraz naruszenie zasady równego traktowania, zwłaszcza że w poprzednich latach otrzymywała stypendium w podobnym stanie faktycznym i prawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że choć przepisy P.s.w.n. wymagają uwzględnienia dochodów obojga rodziców, to organy administracji naruszyły art. 8 § 2 K.p.a., nie wyjaśniając w sposób uzasadniony, dlaczego odstąpiły od utrwalonej praktyki przyznawania stypendium w podobnych sytuacjach. Sąd podkreślił, że mimo formalnie różnych organów uczelnianych, ta sama osoba podpisywała poprzednie pozytywne decyzje, co powinno być uwzględnione. Sąd nie podzielił argumentacji organu o braku możliwości zastosowania art. 8 § 2 K.p.a. z uwagi na różne wydziały uczelni. Sąd jednocześnie uznał za niezasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., wskazując, że materiał dowodowy został zebrany, a odmowa wynikała z braku przedstawienia przez studentkę wymaganych dokumentów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie przepisów P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odstąpienia od utrwalonej praktyki orzeczniczej przez organy administracji publicznej, obowiązek wyjaśniania zmian w interpretacji przepisów, zasada pogłębiania zaufania do organów państwa w kontekście pomocy materialnej dla studentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji studentów ubiegających się o stypendium socjalne, gdzie występuje brak kontaktu z jednym z rodziców i niemożność uzyskania jego danych dochodowych. Konieczność analizy konkretnych przepisów P.s.w.n. i K.p.a. oraz regulaminów uczelni.
Zagadnienia prawne (2)
Czy brak przedstawienia dochodów ojca studentki, mimo wyjaśnień o braku kontaktu i braku możliwości dochodzenia alimentów, stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania stypendium socjalnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ nie uzasadnił w sposób należyty odstąpienia od utrwalonej praktyki przyznawania stypendium w podobnych sytuacjach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły art. 8 § 2 K.p.a., nie wyjaśniając, dlaczego odstąpiły od utrwalonej praktyki przyznawania stypendium socjalnego studentce mimo braku dochodów ojca, podczas gdy w poprzednich latach decyzje w analogicznych stanach faktycznych i prawnych były pozytywne. Brak uzasadnienia dla zmiany praktyki stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.
Czy organ administracji publicznej może odmówić przyznania stypendium socjalnego studentowi, który nie przedstawił dochodów ojca, powołując się na przepisy P.s.w.n., jeśli student wyjaśnia obiektywną niemożność uzyskania tych danych?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli student nie wykaże obiektywnej niemożności uzyskania danych i nie podejmie próby ich uzyskania, a organ prawidłowo uzasadni swoje stanowisko.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy P.s.w.n. wymagają przedstawienia dochodów obojga rodziców lub wykazania samodzielności finansowej. Argumentacja o niemożności uzyskania dokumentów od ojca nie może sama w sobie stanowić przesłanki do uchylenia decyzji, jeśli student nie podjął próby ich uzyskania lub nie wykazał obiektywnej niemożności. Jednakże, w przypadku zmiany utrwalonej praktyki, organ musi to uzasadnić.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
P.s.w.n. art. 88 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Wymaga uwzględnienia dochodów rodziców przy ustalaniu sytuacji materialnej studenta ubiegającego się o stypendium socjalne, niezależnie od tego, czy żyją wspólnie, czy osobno.
K.p.a. art. 8 § § 2
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zakaz odstępowania od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw bez uzasadnionej przyczyny.
Pomocnicze
P.s.w.n. art. 88 § ust. 2
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Student samodzielny, nie mieszkający z rodzicami i spełniający dodatkowe wymagania, nie ma obowiązku ujawniania ich dochodów.
P.s.w.n. art. 88 § ust. 3
Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Student musi złożyć stosowne oświadczenie w przypadku, gdy nie ma obowiązku ujawniania dochodów rodziców.
K.p.a. art. 7
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
K.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Wymóg sporządzenia uzasadnienia decyzji.
K.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania do organów.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o zwrocie kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu administracyjnego oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 8 § 2 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia odstąpienia od utrwalonej praktyki przyznawania stypendium w analogicznych stanach faktycznych i prawnych. • Naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez obciążenie strony skutkami niemożności przedstawienia dokumentów pozostających poza jej realnym dostępem bez podjęcia przez organ działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego. • Naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewystarczający. • Naruszenie art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nadmiernie formalistyczny. • Naruszenie art. 88 P.s.w.n. przez przyjęcie, że organ był uprawniony do pominięcia całokształtu rzeczywistej sytuacji rodzinnej i materialnej strony oraz odmowy świadczenia wyłącznie z powodu braku dokumentów dotyczących rodzica.
Godne uwagi sformułowania
brak należytego uzasadnienia decyzji, wyrażony w art. 8 § 2 K.p.a., nakaz respektowania utrwalonej praktyki tj. rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. • Zmienność poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach organów administracji w odniesieniu do tego samego adresata, wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej podstawy prawnej decyzji i bez bliższego uzasadnienia takiej zmiany stanowi niewątpliwie naruszenie art. 8 K.p.a. • Obowiązek ujawnienia stanu majątkowego obojga rodziców jest bezwzględny, od którego nie ma odstępstwa, jeśli deklaruje się prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego. • Argumentacja skarżącej o obiektywnej niemożności uzyskania dokumentów od ojca nie może stanowić sama w sobie przesłanki do uchylenia decyzji.
Skład orzekający
Paweł Daniel
przewodniczący
Piotr Ławrynowicz
sprawozdawca
Jacek Rejman
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odstąpienia od utrwalonej praktyki orzeczniczej przez organy administracji publicznej, obowiązek wyjaśniania zmian w interpretacji przepisów, zasada pogłębiania zaufania do organów państwa w kontekście pomocy materialnej dla studentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studentów ubiegających się o stypendium socjalne, gdzie występuje brak kontaktu z jednym z rodziców i niemożność uzyskania jego danych dochodowych. Konieczność analizy konkretnych przepisów P.s.w.n. i K.p.a. oraz regulaminów uczelni.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu studentów ubiegających się o pomoc materialną i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, zwłaszcza gdy zmienia się utrwalona praktyka.
“Czy brak kontaktu z ojcem pozbawi studenta stypendium? Sąd wyjaśnia, kiedy uczelnia musi uzasadnić zmianę decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.