II SA/Po 117/26Kara pieniężną za brak recyklingu odpadów 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozpoznał skargę spółki z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej. Kara została nałożona za nieosiągnięcie w 2021 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Spółka osiągnęła jedynie 4,72% recyklingu, podczas gdy wymagany poziom wynosił 20%. W skardze spółka podniosła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów o przedawnieniu, naruszenie przepisów K.p.a. (m.in. dotyczących postępowania dowodowego, zasady prawdy obiektywnej i obowiązku informacyjnego) oraz błędną wykładnię przepisów materialnych dotyczących odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomu recyklingu. Spółka argumentowała, że brak osiągnięcia celu wynikał z przyczyn obiektywnych i niezależnych od niej, a także kwestionowała prawidłowość obliczenia kary i możliwość odstąpienia od jej nałożenia. Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania, mimo pytania prejudycjalnego skierowanego do TSUE przez inny WSA, uznając, że odpowiedź TSUE nie będzie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie w tej konkretnej sprawie. Sąd odrzucił również zarzut przedawnienia, wskazując, że termin rozpoczął bieg z końcem roku, w którym organ dowiedział się o naruszeniu (lub mógł się dowiedzieć), a decyzja została doręczona przed jego upływem. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za nieosiągnięcie poziomu recyklingu ma charakter obiektywny (zasada ryzyka) i spoczywa na podmiocie odbierającym odpady, niezależnie od przyczyn leżących po stronie wytwórców odpadów. Sąd uznał, że naruszenie prawa nie było znikome, a spółka nie wykazała zaprzestania naruszania prawa, co wykluczało zastosowanie art. 189f K.p.a. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny na podstawie sprawozdania spółki i prawidłowo obliczyły karę, oddalając skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomu recyklingu odpadów, zasada ryzyka w odpowiedzialności administracyjnej, kwestia przedawnienia kar pieniężnych w kontekście ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kwestia przedawnienia może być różnie interpretowana w zależności od daty dowiedzenia się przez organ o naruszeniu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2021 roku uległa przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kara nie uległa przedawnieniu, ponieważ termin rozpoczął bieg z końcem roku, w którym organ dowiedział się o naruszeniu (lub mógł się dowiedzieć), a decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przed upływem trzyletniego terminu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin przedawnienia kary pieniężnej, zgodnie z art. 68 § 1 O.p. w zw. z art. 9zf u.c.p.g., rozpoczął bieg z końcem roku, w którym organ dowiedział się o naruszeniu (lub mógł się dowiedzieć). W tej sprawie, ponieważ spółka złożyła sprawozdanie w 2022 r., termin przedawnienia rozpoczął bieg z końcem 2022 r. i upłynął z dniem 31 grudnia 2025 r. Decyzja organu I instancji została doręczona 5 września 2025 r., a zatem przed upływem terminu.
Czy odpowiedzialność podmiotu odbierającego odpady za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu jest obiektywna (na zasadzie ryzyka)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i opiera się na zasadzie ryzyka, niezależnie od przyczyn leżących po stronie wytwórców odpadów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kreują system gospodarki odpadami oparty na rygorystycznych wymogach środowiskowych. Nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą, a odpowiedzialność ma charakter oparty na zasadzie ryzyka. Celem regulacji jest zmotywowanie przedsiębiorców do działań nastawionych na recykling.
Czy w przypadku nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f K.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w tej sprawie nie było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, ponieważ naruszenie nie było znikome, a spółka nie wykazała zaprzestania naruszania prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie nie było znikome, gdyż spółka osiągnęła jedynie 4,72% recyklingu zamiast wymaganego 20%, a także wykazała się biernością w dążeniu do celu. Ponadto nie została spełniona przesłanka zaprzestania naruszania prawa. Waga naruszenia jest istotna ze względu na potrzebę ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest ochrona środowiska.
Czy sąd powinien zawiesić postępowanie w związku z pytaniem prejudycjalnym skierowanym do TSUE przez inny sąd?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania, uznając, że odpowiedź TSUE nie będzie miała bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie w tej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że związek sprawy z pytaniem prejudycjalnym nie jest bezpośredni i nie zachodzi przyczyna prejudycjalna w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Nawet gdyby TSUE uznał przepisy dyrektywy za nieprzewidujące sprawozdań wczesnego ostrzegania, adresatem takiej odpowiedzi byłby ustawodawca, a nie sąd krajowy. Ponadto, skala uchybienia i obowiązki ewidencyjne spółki wskazują na brak konieczności zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.c.p.g. art. 9g § pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym odpowiednich poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
u.c.p.g. art. 3b § ust. 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Wymagany poziom recyklingu odpadów komunalnych za rok 2021 wynosił 20% wagowo.
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 i 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Przedsiębiorca nieosiągający wymaganego poziomu recyklingu podlega karze pieniężnej, obliczanej jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych odpadów na składowisku i brakującej masy odpadów.
O.p. art. 68 § § 1
Ordynacja podatkowa
Zobowiązanie podatkowe nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 9zf
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej.
u.o. art. 71a § ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Podmiot odbierający odpady komunalne jest obowiązany do prowadzenia ewidencji ilościowej i jakościowej odpadów w systemie BDO.
K.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Wojewódzkie sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
P.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać m.in. wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa.
K.p.a. art. 189d
Kodeks postępowania administracyjnego
Przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej organ bierze pod uwagę m.in. wagę i okoliczności naruszenia prawa.
Konstytucja RP art. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut przedawnienia kary pieniężnej. • Zarzut naruszenia przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, zasady prawdy obiektywnej i obowiązku informacyjnego. • Zarzut błędnej wykładni przepisów materialnych dotyczących odpowiedzialności za nieosiągnięcie poziomu recyklingu. • Argument o obiektywnych przyczynach braku osiągnięcia poziomu recyklingu. • Wniosek o zawieszenie postępowania w związku z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.
Godne uwagi sformułowania
Odpowiedzialność administracyjna nałożona na podmioty prowadzące działalność regulowaną ma charakter odpowiedzialności opartej na zasadzie ryzyka. • Nieosiągnięcie wymaganych poziomów przez przedsiębiorcę jest deliktem administracyjnym zagrożonym karą. • Waga naruszenia prawa jest istotna ze względu na potrzebę ochrony ważnego interesu publicznego, jakim jest ochrona środowiska.
Skład orzekający
Arkadiusz Skomra
sprawozdawca
Paweł Daniel
przewodniczący
Sebastian Michalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar pieniężnych za nieosiągnięcie poziomu recyklingu odpadów, zasada ryzyka w odpowiedzialności administracyjnej, kwestia przedawnienia kar pieniężnych w kontekście ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w określonym czasie. Kwestia przedawnienia może być różnie interpretowana w zależności od daty dowiedzenia się przez organ o naruszeniu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu gospodarki odpadami i kar finansowych nakładanych na przedsiębiorców. Interpretacja przepisów o odpowiedzialności i przedawnieniu ma praktyczne znaczenie dla firm z branży.
“Kara za śmieci: Czy spółka mogła uniknąć miliona złotych grzywny? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.