II SA/Lu 596/25Uchylenie kary za pobór wód bez pozwolenia WSA lublin
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Sp. z o.o. na decyzję o nałożeniu administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 55 385,00 zł za pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w drugim kwartale 2024 roku. Spółka posiadała pozwolenie wodnoprawne ważne do 31 grudnia 2023 r. Wniosek o nowe pozwolenie złożyła 27 grudnia 2023 r., jednak z powodu braków formalnych i konieczności ich uzupełniania, nowe pozwolenie uzyskała dopiero 16 maja 2024 r. (ostateczne 6 czerwca 2024 r.). Organy administracji uznały, że w okresie od 1 stycznia do 5 czerwca 2024 r. spółka pobierała wody bez pozwolenia, co stanowiło podstawę do nałożenia kary. Spółka argumentowała, że zaprzestanie poboru wody pozbawiłoby mieszkańców dostępu do wody, a także zarzucała organom naruszenie przepisów KPA dotyczących ustalenia stanu faktycznego i zasad prowadzenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały prawidłowej analizy możliwości odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. Wskazał, że organy nie uwzględniły w wystarczającym stopniu specyfiki działalności spółki jako podmiotu komunalnego, którego działalność (zaopatrzenie w wodę) musi być ciągła i nie może być swobodnie przerwana. Ponadto, sąd podkreślił, że naruszenie miało charakter krótkotrwały i epizodyczny w stosunku do całokształtu legalnego poboru wód, a organy nie oceniły, czy naruszenie to wywołało negatywne skutki dla ochrony zasobów wodnych. Sąd zwrócił również uwagę na niejasności dotyczące terminu złożenia wniosku i przyczyn braków formalnych. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji, które mają ponownie ocenić przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, w szczególności znikomość wagi naruszenia prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja i stosowanie art. 189f k.p.a. w kontekście kar administracyjnych za naruszenia prawa wodnego, zwłaszcza w przypadku podmiotów komunalnych i działalności o charakterze publicznym.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód podziemnych i kary administracyjnej, ale jego zasady dotyczące oceny znikomości naruszenia i możliwości odstąpienia od kary mogą być stosowane analogicznie w innych sprawach administracyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organy administracji prawidłowo oceniły możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. w sytuacji, gdy naruszenie było krótkotrwałe, a strona prowadzi działalność o charakterze publicznym (zaopatrzenie w wodę)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy dokonały nieprawidłowej i niepełnej oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem zaistnienia przesłanki "znikomości wagi naruszenia prawa". Nie uwzględniły w wystarczającym stopniu specyfiki działalności spółki komunalnej, która musi być prowadzona w sposób ciągły, ani faktu, że naruszenie było krótkotrwałe i epizodyczne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy powinny były wszechstronnie ocenić okoliczności sprawy, w tym charakter działalności spółki (zapewnienie ciągłości dostaw wody), krótki czas trwania naruszenia, oraz potencjalne skutki dla ochrony zasobów wodnych, aby prawidłowo zastosować art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Brak takiej analizy stanowił wadę postępowania.
Czy organy administracji prawidłowo oceniły możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 2 k.p.a. w kontekście specyfiki pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w ocenie Sądu nie ma podstaw do zastosowania art. 189f § 2 k.p.a. w tej sprawie ze względu na specyfikę sankcji administracyjnej związanej z pozwoleniem wodnoprawnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że specyfika sankcji administracyjnej za brak pozwolenia wodnoprawnego, gdzie ten sam organ udziela pozwolenia, kontroluje jego posiadanie i orzeka o karze, wyklucza zastosowanie fakultatywnego mechanizmu odstąpienia od kary przewidzianego w art. 189f § 2 k.p.a.
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i rozważyły wszystkie okoliczności sprawy, w tym dotyczące przyczyn opóźnienia w uzyskaniu nowego pozwolenia wodnoprawnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły jednoznacznie przyczyn braków formalnych wniosku i nie oceniły, czy opóźnienie w uzyskaniu pozwolenia wynikało z winy strony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy nie wyjaśniły precyzyjnie, na czym polegały braki wniosku i czy były one wynikiem okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi strona. Brak tych ustaleń uniemożliwił prawidłową ocenę sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (22)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 189f § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 472aa § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 389
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 394 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 425 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
k.p.a. art. 189f § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.w. art. 414
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 11
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 271 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 272 § ust. 4a, ust. 5a albo ust. 6b
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 388 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 10
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
p.w. art. 29
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Dz. U. z 2023 r., poz. 1963 art. 13 pkt 21 i 32
Ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry
Dz.U. z 2024 r., poz. 1267
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo oceniły możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a. z uwagi na specyfikę działalności spółki komunalnej i krótki czas naruszenia. • Organy nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego, w tym przyczyn opóźnienia w uzyskaniu pozwolenia. • Naruszenie przepisów KPA dotyczących ustalenia stanu faktycznego i zasad prowadzenia postępowania.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów, że spółka jako profesjonalny podmiot powinna była dopełnić formalności w terminie i że brak pozwolenia jest istotnym naruszeniem prawa. • Argumentacja organów, że nie było podstaw do zastosowania art. 414 p.w. w celu przedłużenia pozwolenia.
Godne uwagi sformułowania
"Organy dokonały nieprawidłowej, niepełnej oceny stanu faktycznego sprawy pod kątem zaistnienia przesłanki 'znikomości wagi naruszenia prawa'." • "Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma." • "Organ nie uwzględnił charakteru działalności prowadzonej przez skarżącego, która w kontekście zaistniałego deliktu, dotyczyła zaopatrzenia w wodę mieszkańców miasta i gminy R., a więc jako dotycząca zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych ludności, nie mogła zostać swobodnie przerwana." • "Posiadanie w poprzednim okresie przez podmiot korzystający ze środowiska (z wód) wymaganego pozwolenia pozostaje zawsze istotną okoliczności, która należy uwzględnić przy dokonywaniu oceny czy waga danego naruszenia była istotna, czy też znikoma."
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Maciej Gapski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 189f k.p.a. w kontekście kar administracyjnych za naruszenia prawa wodnego, zwłaszcza w przypadku podmiotów komunalnych i działalności o charakterze publicznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poboru wód podziemnych i kary administracyjnej, ale jego zasady dotyczące oceny znikomości naruszenia i możliwości odstąpienia od kary mogą być stosowane analogicznie w innych sprawach administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd administracyjny może zniuansować stosowanie przepisów o karach administracyjnych, uwzględniając specyfikę działalności podmiotu (spółka komunalna zapewniająca wodę) i krótki czas naruszenia, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy spółka komunalna musi płacić gigantyczną karę za chwilowy brak pozwolenia na pobór wody?”
Dane finansowe
WPS: 55 385 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.