II SA/Lu 59/26Stwierdzenie nieważności świadczenia pielęgnacyjnego naruszenie prawa
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Lublinie z dnia [...] listopada 2025 r., która stwierdziła nieważność własnej decyzji z dnia [...] lipca 2025 r. Decyzja z lipca przyznała M. S. świadczenie pielęgnacyjne, uchylając wcześniejsze decyzje o odmowie jego przyznania. SKO stwierdziło nieważność tej decyzji na wniosek Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, wskazując na rażące naruszenie prawa, w tym zakaz kumulowania świadczeń (art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych) oraz naruszenie przepisów KPA dotyczących orzekania w granicach odwołania. Sąd administracyjny uznał, że SKO rzeczywiście rażąco naruszyło prawo, wydając decyzję z lipca 2025 r. Po pierwsze, uchyliło ono decyzje dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego, mimo że nie były one przedmiotem odwołania w tej sprawie. Po drugie, przyznało świadczenie pielęgnacyjne za okres, w którym skarżącej przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego (do 31 października 2024 r.), co było niedopuszczalne. Ponadto, przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres po 31 grudnia 2023 r. było niezgodne z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, gdyż prawo do świadczenia nie powstało do tego dnia. Sąd podkreślił, że naruszenia te miały charakter oczywisty, wyraźny i bezsporny, co uzasadniało stwierdzenie nieważności decyzji SKO z lipca 2025 r. W konsekwencji, sąd oddalił skargę M. S., uznając, że zaskarżona decyzja SKO o stwierdzeniu nieważności była prawidłowa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących kumulacji świadczeń (świadczenie pielęgnacyjne vs. specjalny zasiłek opiekuńczy) oraz stosowania przepisów przejściowych po zmianie prawa (ustawa o świadczeniu wspierającym). Wyjaśnienie pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2023 r. oraz specyfiki świadczeń z pomocy społecznej.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzje wydane w innych sprawach administracyjnych, które nie były przedmiotem zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy może orzekać jedynie w sprawie administracyjnej, w której wniesiono odwołanie i tylko co do decyzji, którą zaskarżono odwołaniem.
Uzasadnienie
Przepisy KPA (art. 127, 129, 133, 138, 139) jasno określają zakres kompetencji organu odwoławczego, który jest ograniczony do zaskarżonej decyzji i sprawy, w której wniesiono odwołanie.
Czy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest dopuszczalne w okresie, gdy osoba uprawniona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Uzasadnienie
Art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2023 r.) wyklucza możliwość jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Jak interpretować warunek 'prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r.' w kontekście art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Warunek ten oznacza, że do dnia 31 grudnia 2023 r. musiały zostać spełnione wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a nie tylko złożenie wniosku.
Uzasadnienie
Samo złożenie wniosku przed zmianą stanu prawnego nie jest wystarczające; konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek materialnoprawnych do przyznania świadczenia przed tą datą.
Czy stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może dotyczyć tylko części decyzji?
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli rażące naruszenie prawa dotyczy tylko części okresu objętego decyzją, nieważność może być stwierdzona w tej części.
Uzasadnienie
Sąd analizuje, czy naruszenie prawa miało charakter rażący i czy dotyczyło całej decyzji, czy tylko jej części, co wpływa na zakres stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (9)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. b)
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego.
u.ś.w. art. 63 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu wspierającym
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
u.ś.r. art. 27 § ust. 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wyklucza sytuację, w której osobie uprawnionej przysługiwałoby więcej niż jedno świadczenie.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do jej uwzględnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy uchylił decyzje dotyczące specjalnego zasiłku opiekuńczego, które nie były przedmiotem odwołania w tej sprawie. • Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym skarżącej przysługiwało prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowi rażące naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. • Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres po 31 grudnia 2023 r. było niezgodne z art. 63 ust. 1 ustawy o świadczeniu wspierającym, gdyż prawo do świadczenia nie powstało do tego dnia.
Odrzucone argumenty
Skarga zarzucała, że stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] lipca 2025 r. w całości było niezasadne, gdyż rażące naruszenie prawa dotyczyło jedynie części okresu. • Skarżąca argumentowała, że decyzja SKO powinna być stwierdzona nieważności jedynie w części, a nie w całości.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy może orzekać tylko w sprawie administracyjnej, w której wniesiono odwołanie i tylko co do decyzji, którą zaskarżono odwołaniem • rażące naruszenie prawa - naruszenie normy prawnej w sposób oczywisty, wyraźny i bezsporny • treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu • prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. - do tego dnia spełnione zostały wszystkie ustawowe przesłanki do przyznania świadczenia
Skład orzekający
Anna Ostrowska
sędzia
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kumulacji świadczeń (świadczenie pielęgnacyjne vs. specjalny zasiłek opiekuńczy) oraz stosowania przepisów przejściowych po zmianie prawa (ustawa o świadczeniu wspierającym). Wyjaśnienie pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2023 r. oraz specyfiki świadczeń z pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych świadczeń socjalnych i złożonych kwestii proceduralnych oraz przejściowych związanych ze zmianą przepisów. Pokazuje, jak błędy organów administracji mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji.
“Błąd SKO kosztował stronę świadczenie: Sąd wyjaśnia, kiedy decyzja jest nieważna.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.