II SA/Kr 459/26Uchylenie postanowienia egzekucyjnego nadzoru budowlanego 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło nakazu przywrócenia budynku do stanu poprzedniego, wydanego pierwotnie decyzją MWINB nr [...] z dnia 11 lipca 2022 r. wobec Firmy [...] Sp. z o.o. jako inwestora. Skarżący A. M., będący współwłaścicielem nieruchomości, kwestionował zasadność prowadzenia egzekucji wobec niego. Sąd uznał skargę A. M. za uzasadnioną i uchylił zaskarżone postanowienie MWINB oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). Główną przyczyną uchylenia było błędne stanowisko organów co do podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. MWINB błędnie powołał art. 52 Prawa budowlanego jako podstawę do rozszerzenia kręgu podmiotów zobowiązanych na etapie postępowania egzekucyjnego, podczas gdy przepis ten dotyczy wyłącznie postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie decyzji. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) regulują, jaki podmiot może być adresatem egzekucji. Ponadto, sąd uznał za nieadekwatne powołanie się przez MWINB na orzecznictwo dotyczące art. 28a u.p.e.a. (przejście obowiązku na następcę prawnego) w sytuacji, gdy organ sam stwierdził, że nie doszło do wszczęcia egzekucji wobec poprzedniego zobowiązanego i postępowanie wobec skarżącego jest nowym postępowaniem egzekucyjnym. Sąd wskazał, że organy nie przedstawiły właściwej podstawy prawnej uzasadniającej wszczęcie egzekucji wobec skarżącego w zaistniałych okolicznościach faktycznych. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienia organów obu instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie zarzutów z uwzględnieniem przedstawionych wytycznych prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej w kontekście zmian właścicielskich nieruchomości oraz stosowania art. 52 Prawa budowlanego.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie organ egzekucyjny rozszerza krąg zobowiązanych poza pierwotnie wskazany podmiot.
Zagadnienia prawne (4)
Czy art. 52 Prawa budowlanego może stanowić podstawę prawną do rozszerzenia kręgu podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu przywrócenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego na etapie postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 52 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym mającym na celu wydanie decyzji określającej obowiązki, a nie może stanowić podstawy prawnej do zmieniania lub powiększania kręgu podmiotów zobowiązanych na etapie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 52 Prawa budowlanego określa, na jaki podmiot należy nałożyć obowiązek w decyzji, ale nie może być podstawą do rozszerzenia kręgu zobowiązanych w postępowaniu egzekucyjnym. Tę kwestię regulują przepisy u.p.e.a.
Czy błędne wskazanie podstawy prawnej w upomnieniu skierowanym do podmiotu, który nie był stroną postępowania administracyjnego, ma znaczenie dla oceny zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędne wskazanie podstawy prawnej w upomnieniu ma znaczenie, ponieważ pozbawia stronę możliwości obrony jej praw i uniemożliwia podjęcie stosownych kroków prawnych w oparciu o informacje uzyskane od organu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że treść upomnienia kształtuje zakres wnoszonych zarzutów. Jeśli organ II instancji przedstawia nowe poglądy, które nie były podstawą upomnienia, strona zostaje pozbawiona możliwości obrony.
Czy postępowanie egzekucyjne wszczęte wobec nowego współwłaściciela nieruchomości, który nie był pierwotnie wskazany w decyzji nakazującej przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego, jest kontynuacją postępowania czy nowym postępowaniem egzekucyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W okolicznościach sprawy, gdy organ sam stwierdził, że nie doszło do wszczęcia egzekucji wobec poprzedniego zobowiązanego, postępowanie wobec nowego współwłaściciela należy uznać za nowe postępowanie egzekucyjne.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ II instancji błędnie powołał się na orzecznictwo dotyczące art. 28a u.p.e.a. w sytuacji, gdy sam stwierdził, że nie doszło do wszczęcia egzekucji wobec poprzedniego zobowiązanego, a postępowanie wobec skarżącego jest nowym postępowaniem.
Czy zmiana właściciela nieruchomości może spowodować przejście obowiązku rozbiórki lub przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego na nowego właściciela, gdy poprzedni właściciel ma możliwość wykonania tego obowiązku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana właściciela nieruchomości nie może spowodować przejścia obowiązku na nowego właściciela, gdy poprzedni właściciel ma możliwość wykonania ciążącego na nim obowiązku.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do orzecznictwa wskazującego, że art. 28a u.p.e.a. jest wyjątkiem od zasady tożsamości zobowiązanego i nie można automatycznie przenosić obowiązku na nowego właściciela, jeśli poprzedni nadal może go wykonać.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (24)
Główne
u.p.b. art. 52
Ustawa - Prawo budowlane
Określenie podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązków w decyzji administracyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
Pomocnicze
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut błędu co do zobowiązanego.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzut braku wymagalności obowiązku.
u.p.e.a. art. 28a
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Przejście obowiązku na następcę prawnego.
u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Brak wszczęcia egzekucji administracyjnej.
u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zasada tożsamości zobowiązanego.
u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Podstawa wydania decyzji nakazującej przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpatrzenie zażalenia.
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów k.p.a. do postępowań egzekucyjnych.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak interesu prawnego do zaskarżenia.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie postanowienia organu.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego aktu i poprzedzającego go aktu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o kosztach postępowania.
Dz.U. art. 2020 § poz. 1427
Dziennik Ustaw
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity.
Dz.U. art. 2021 § póz. 2351
Dziennik Ustaw
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 52 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy do rozszerzenia kręgu podmiotów zobowiązanych na etapie postępowania egzekucyjnego. • Błędne wskazanie podstawy prawnej w upomnieniu pozbawia stronę możliwości obrony. • Postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego jest nowym postępowaniem, a nie kontynuacją. • Zmiana właściciela nieruchomości nie powoduje automatycznego przejścia obowiązku egzekucyjnego na nowego właściciela, gdy poprzedni może go wykonać.
Odrzucone argumenty
Skarga A. M. została oddalona z uwagi na brak interesu prawnego do zaskarżenia postanowienia dotyczącego zarzutów wniesionych przez A. M.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 52 prawa budowlanego znajduje zastosowanie wyłącznie w postępowaniu administracyjnym • nie może natomiast stanowić podstawy prawnej do zmieniania, czy powiększania kręgu podmiotów zobowiązanych na etapie postępowania egzekucyjnego • błędne wskazanie podstawy prawnej w upomnieniu [...] jest nieistotne, ponieważ wg organu II instancji egzekucję tę uzasadnia inna okoliczność • skarżący zostaje pozbawiony możliwości obrony swoich praw albowiem na etapie postępowania administracyjnego nie ma już możliwości podniesienia zarzutów wobec nowych poglądów organu II instancji • nie jest to kontynuacja prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz jest to nowe postępowanie egzekucyjne • przywołane orzeczenia wydane były w nieco innym stanie faktycznym • nie wskazując przy tym żadnej innej podstawy prawnej uzasadniającej wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zaistniałych okolicznościach faktycznych w stosunku do skarżącego
Skład orzekający
Jacek Bursa
przewodniczący-sprawozdawca
Sebastian Pietrzyk
członek
Anna Kopeć
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej w kontekście zmian właścicielskich nieruchomości oraz stosowania art. 52 Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, gdzie organ egzekucyjny rozszerza krąg zobowiązanych poza pierwotnie wskazany podmiot.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i materialnych w egzekucji administracyjnej, szczególnie gdy dochodzi do zmian własnościowych. Pokazuje też, jak sąd administracyjny koryguje błędy organów.
“Egzekucja administracyjna: Kto odpowiada za samowolę budowlaną po zmianie właściciela?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.