II SA/Kr 1452/25Zwrot nieruchomości przejętej z mocy prawa 3
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Krakowskiego o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości. Nieruchomość ta została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją z 1987 r. na cel publiczny w postaci budowy drogi lokalnej, na podstawie przepisów o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz o drogach publicznych. Organy administracji uznały, że nieruchomość została przejęta nieodpłatnie z mocy prawa, a nie w drodze czynności prawnej, co wyklucza zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) dotyczących zwrotu nieruchomości nabytych. W związku z tym postępowanie w sprawie zwrotu uznano za bezprzedmiotowe i umorzono. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, zgodził się ze stanowiskiem organów. Podkreślono, że art. 216 u.g.n., który rozszerza możliwość żądania zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie wcześniejszych przepisów, odnosi się do nieruchomości „nabytych” w rozumieniu czynności prawnych, a nie przejętych z mocy prawa na podstawie decyzji administracyjnej. Sąd powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które potwierdza ścisłą wykładnię tych przepisów, wykluczającą rozszerzające stosowanie przepisów o zwrocie do sytuacji przejęcia nieruchomości z mocy prawa. W konsekwencji, skoro postępowanie o zwrot nieruchomości nie mogło być prowadzone, jego umorzenie było uzasadnione. Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ścisłej wykładni przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości przejętych z mocy prawa na podstawie przepisów sprzed ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości z mocy prawa na cele drogowe na podstawie przepisów z lat 80. XX wieku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nieruchomość przejęta przez Skarb Państwa z mocy prawa na podstawie przepisów o drogach publicznych i gospodarce gruntami z 1985 r. podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość przejęta z mocy prawa na podstawie decyzji administracyjnej nie jest objęta zakresem art. 216 u.g.n., który dotyczy nieruchomości nabytych w drodze czynności prawnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'nabycie' nieruchomości w art. 216 u.g.n. ma charakter cywilnoprawny i odnosi się do czynności prawnych, a nie do przejęcia własności z mocy prawa na podstawie aktu administracyjnego. Przepisy te nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Czy postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, która nie podlega zwrotowi na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli postępowanie dotyczy zwrotu nieruchomości, do którego nie ma podstaw prawnych, jest ono bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Uzasadnienie
Skoro sąd ustalił, że przepisy u.g.n. o zwrocie nieruchomości nie mają zastosowania do nieruchomości przejętej z mocy prawa, to postępowanie o zwrot tej nieruchomości nie mogło być prowadzone, co uzasadnia jego umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 216 § ust. 1 i 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wskazanych aktów prawnych, w tym ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Jednakże pojęcie 'nabycie' w art. 216 ust. 2 odnosi się do czynności prawnych, a nie do przejęcia z mocy prawa.
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Podstawa prawna przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w 1987 r. na cele drogowe.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych art. 51 § ust. 1 pkt 2
Podstawa prawna przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w 1987 r. na cele drogowe.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.g.n. art. 4 § pkt 3b
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przez 'zbywanie albo nabywanie nieruchomości' należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami art. 136 § ust. 3
Dotyczy zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na podstawie tej ustawy.
k.p.a.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy proceduralne dotyczące prowadzenia postępowania administracyjnego.
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Określa właściwość i zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość przejęta z mocy prawa na podstawie przepisów z 1985 r. nie jest nieruchomością 'nabytą' w rozumieniu art. 216 u.g.n., co wyklucza możliwość jej zwrotu na podstawie tej ustawy. • Postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, do której nie ma podstaw prawnych, jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 138 § 1 pkt 1) przez niezebranie i nierozważenie całości materiału dowodowego oraz błędną decyzję organu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
Pojęcie 'nabycie' nieruchomości, użyte w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może być utożsamiane z wywłaszczeniem nieruchomości na podstawie aktu administracyjnego i z przejęciem nieruchomości z mocy prawa. • Przepisy przechodnie nie podlegają wykładni rozszerzającej.
Skład orzekający
Magda Froncisz
przewodniczący
Monika Niedźwiedź
sprawozdawca
Sebastian Pietrzyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej wykładni przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości przejętych z mocy prawa na podstawie przepisów sprzed ustawy o gospodarce nieruchomościami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejęcia nieruchomości z mocy prawa na cele drogowe na podstawie przepisów z lat 80. XX wieku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości, co ma znaczenie praktyczne dla właścicieli i organów administracji. Wyjaśnia subtelne różnice między 'nabyciem' a 'przejęciem' nieruchomości.
“Czy nieruchomość przejęta z mocy prawa podlega zwrotowi? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.