II SA/Kr 1268/25Uchylenie decyzji zwrot nieruchomości 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości, która zdaniem skarżącej, spadkobierczyni W. R., została wywłaszczona przez władze PRL. Organy administracji obu instancji umorzyły postępowanie, uznając, że nieruchomość nie została wywłaszczona w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jedynie przejęta w trybie egzekucji komorniczej na rzecz Narodowego Banku Polskiego, co czyniło sprawę bezprzedmiotową. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty Krakowskiego o umorzeniu. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości oraz bezpodstawne umorzenie postępowania. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego było nieprawidłowe, gdyż sprawa nie była bezprzedmiotowa, a jedynie mogła być bezzasadna. Sąd podkreślił, że nawet jeśli nieruchomość nie została wywłaszczona w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale przejęta w innych trybach (np. egzekucyjnych, na podstawie art. 713 Kodeksu Napoleona), organy powinny zbadać, czy nie podlega ona przepisom o zwrocie zawartym w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście zwrotu nieruchomości oraz analiza przepisów o zwrocie nieruchomości przejętych w trybach innych niż klasyczne wywłaszczenie.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przejęciem nieruchomości w okresie PRL i wymaga analizy konkretnych przepisów historycznych. Wyrok opiera się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym bezprzedmiotowości postępowania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości, która nie została wywłaszczona w ścisłym tego słowa znaczeniu, ale przejęta w trybie egzekucji komorniczej lub na podstawie innych przepisów, jest bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie nie jest bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe jest nieprawidłowe, gdy sprawa może być rozstrzygnięta merytorycznie, nawet jeśli żądanie okaże się bezzasadne. Organy powinny zbadać, czy przejęcie nieruchomości w innych trybach nie podlega przepisom o zwrocie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak możliwości wydania decyzji merytorycznej z powodu braku elementów stosunku prawnego lub braku podstawy prawnej do ingerencji organu. Bezzasadność żądania nie jest równoznaczna z bezprzedmiotowością i wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia, a nie umorzenia.
Czy przejęcie nieruchomości w drodze egzekucji sądowej lub na podstawie art. 713 Kodeksu Napoleona wyłącza możliwość zastosowania przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości zawartych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przejęcie w drodze egzekucji sądowej, która ma charakter cywilnoprawny, zazwyczaj wyłącza zastosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Jednakże, organy powinny zbadać, czy inne tryby przejęcia, wskazane w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie obejmują danego przypadku.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że egzekucja komornicza ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w katalogu przypadków objętych art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże, podkreślono potrzebę analizy, czy inne wskazane w tym przepisie akty prawne lub tryby przejęcia nie mają zastosowania.
Czy organy administracji mają obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy o zwrot nieruchomości, nawet jeśli początkowo uznają, że nieruchomość nie została wywłaszczona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy mają obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji merytorycznej (nawet odmownej), a nie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, jeśli istnieje spór co do przesłanek zastosowania instytucji zwrotu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia żądania w postępowaniu administracyjnym wymaga, aby organ rozstrzygnął sprawę co do istoty, a nie umarzał postępowania z powodu domniemanej bezzasadności lub braku podstaw do uwzględnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
u.g.n. art. 140
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
k.c. art. 713
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 662
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości nie było bezprzedmiotowe, a organy miały obowiązek rozpoznać sprawę merytorycznie. • Nawet jeśli nieruchomość nie została wywłaszczona w ścisłym znaczeniu, organy powinny zbadać, czy nie podlega ona przepisom o zwrocie na podstawie art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odrzucone argumenty
Nieruchomość nie została wywłaszczona, a jedynie przejęta w trybie egzekucji komorniczej, co czyni sprawę bezprzedmiotową. • Przejęcie w drodze egzekucji sądowej wyłącza zastosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania bezprzedmiotowym • zasada prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym • przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa w wyniku egzekucji komorniczej nie mieści się w katalogu objętym art. 216 u.g.n.
Skład orzekający
Agnieszka Nawara-Dubiel
przewodniczący
Joanna Tuszyńska
członek
Paweł Darmoń
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście zwrotu nieruchomości oraz analiza przepisów o zwrocie nieruchomości przejętych w trybach innych niż klasyczne wywłaszczenie."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przejęciem nieruchomości w okresie PRL i wymaga analizy konkretnych przepisów historycznych. Wyrok opiera się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym bezprzedmiotowości postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii zwrotu nieruchomości przejętych w czasach PRL, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na historyczny kontekst i potencjalne problemy prawne spadkobierców.
“Czy przejęcie nieruchomości przez PRL oznacza definitywną utratę prawa do zwrotu? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.