II SA/Go 627/19Uchylenie obciążenia kosztami egzekucyjnymi WSA
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego obciążające wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Koszty te obejmowały opłatę manipulacyjną (3118,55 zł), wydatki za wysyłkę zajęcia konta (2,74 zł) oraz opłatę za sporządzenie protokołu majątkowego (3 zł), co łącznie dało kwotę 3124,30 zł. Skarżąca kwestionowała przede wszystkim wysokość opłaty manipulacyjnej, argumentując, że nie odzwierciedla ona faktycznie poniesionych nakładów organu egzekucyjnego i jest niezgodna z Konstytucją RP, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., SK 31/14. Organy administracji obu instancji stały na stanowisku, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) zostały zastosowane prawidłowo, a wyrok TK nie wyeliminował z obrotu prawnego podstawy do naliczania opłat procentowych. Sąd administracyjny uznał jednak skargę za zasadną. Podzielił stanowisko skarżącej, że organy nie zastosowały się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie nieokreślenia maksymalnej wysokości opłat. Sąd podkreślił, że nawet jeśli przepisy te nadal obowiązują, muszą być stosowane i interpretowane zgodnie ze wskazówkami TK, co oznacza konieczność miarkowania opłat i powiązania ich z realiami konkretnego postępowania, poziomem skomplikowania i nakładem pracy organu. W ocenie Sądu, organy uchyliły się od tego obowiązku, uznając, że procentowe naliczanie opłat jest wystarczające. W związku z tym Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższych wytycznych. Zasądzono również koszty postępowania sądowego na rzecz skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 w kontekście naliczania opłat manipulacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz obowiązek miarkowania tych opłat przez organy stosujące prawo.
Dotyczy głównie spraw związanych z kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji, gdzie naliczane są opłaty procentowe bez górnej granicy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wysokość opłaty manipulacyjnej naliczonej na podstawie art. 64 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w sytuacji braku określenia jej maksymalnej wysokości, może być uznana za zgodną z Konstytucją RP, zwłaszcza gdy nie odzwierciedla faktycznie poniesionych nakładów organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wysokość opłaty manipulacyjnej naliczonej w sytuacji braku określenia jej maksymalnej wysokości, która nie odzwierciedla faktycznie poniesionych nakładów organu egzekucyjnego, może naruszać Konstytucję RP, jeśli nie zostanie poddana miarkowaniu zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji nie zastosowały się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14, który stwierdził niezgodność przepisów u.p.e.a. z Konstytucją w zakresie braku maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych. Nawet jeśli przepisy te nadal obowiązują, muszą być interpretowane zgodnie z wytycznymi TK, co oznacza konieczność powiązania opłat z realiami postępowania i nakładem pracy organu, a nie tylko z procentowym naliczeniem od kwoty egzekwowanej należności.
Czy wierzyciel może być obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, w tym opłatą manipulacyjną, w sytuacji, gdy egzekucja okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wierzyciel może być obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego, jeśli egzekucja okaże się bezskuteczna i nie będzie możliwości ich ściągnięcia od zobowiązanego, jednakże wysokość tych kosztów musi być zgodna z prawem i Konstytucją.
Uzasadnienie
Ustawodawca nie uzależnia obowiązku pokrycia kosztów postępowania egzekucyjnego przez wierzyciela od efektywności tego postępowania. Obciążenie wierzyciela może nastąpić po umorzeniu postępowania z powodu braku możliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego. Kluczowe jest jednak prawidłowe ustalenie wysokości tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (29)
Główne
u.p.e.a. art. 64 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 10
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64 § 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
k.p.a. art. 123 § 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 17 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 7
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 63 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 62 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 62b § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 62c
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64b
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27a § 1-5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 29 § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.u.s.a. art. 1 § 1-2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 2 § 3
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 64c § 4 u.p.e.a. przez przyjęcie, że obciążenie skarżącej opłatą manipulacyjną w maksymalnej wysokości jest zgodne z prawem, mimo wyroku TK SK 31/14 stwierdzającego niezgodność przepisu z Konstytucją w zakresie braku maksymalnej wysokości opłaty. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 7a, 8, 77 § 1, 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.) przez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, niewyjaśnienie podstaw utrzymania w mocy postanowienia, brak wskazania okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania czynności i nakładzie pracy organu, nieuwzględnienie skutków wyroku TK. • Naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. przez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym nieustalenie, że zobowiązana nie posiada majątku, mimo posiadania dostępu do systemów informatycznych. • Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne, w szczególności przez brak odniesienia się do zasadności ustalenia procentowej wysokości opłaty manipulacyjnej przy jednoczesnym nie uwzględnieniu efektywności i nakładu pracy organu.
Godne uwagi sformułowania
organy stosujące prawo, w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają, muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku [Trybunału Konstytucyjnego] • brak określenia górnej granicy opłaty [...] powoduje, że w pewnych warunkach następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat • koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Jednakże organ powinien mieć na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone
Skład orzekający
Sławomir Pauter
przewodniczący
Grażyna Staniszewska
sędzia
Jarosław Piątek
asesor (sprawozdawca)
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego SK 31/14 w kontekście naliczania opłat manipulacyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz obowiązek miarkowania tych opłat przez organy stosujące prawo."
Ograniczenia: Dotyczy głównie spraw związanych z kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji, gdzie naliczane są opłaty procentowe bez górnej granicy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia interpretacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego i jego wpływu na praktykę administracyjną, co jest istotne dla prawników i przedsiębiorców obciążanych kosztami egzekucyjnymi.
“Czy opłata manipulacyjna w egzekucji administracyjnej może być nieograniczona? WSA odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.