II SA/Gl 290/26Uchylenie decyzji o ratach za dom pomocy społecznej
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. odmawiającą rozłożenia na raty opłaty za pobyt syna w domu pomocy społecznej. Skarżący argumentował trudną sytuacją finansową i koniecznością spłaty innych zobowiązań. Organy obu instancji uznały, że nie wykazał on szczególnych, losowych okoliczności uzasadniających przyznanie ulgi, a jego dochody (emerytura 1.553,64 zł) nie były wystarczające do pokrycia zadłużenia w wysokości ponad 27 tys. zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd wskazał, że organy nieprawidłowo ustaliły sytuację materialną skarżącego, nie uwzględniając w pełni jego twierdzeń o korzystaniu z pomocy innych osób. Ponadto, zdaniem sądu, doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego przy wydawaniu decyzji uznaniowej na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Sąd podkreślił, że decyzje te, choć uznaniowe, podlegają kontroli sądu pod kątem zgodności z prawem, dopuszczalności ich wydania, przekroczenia granic uznania oraz dostatecznego uzasadnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących rozkładania na raty opłat za pobyt w domach pomocy społecznej oraz granice kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi.
Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i przepisów ustawy o pomocy społecznej; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odmowa rozłożenia na raty opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przy stwierdzonej trudnej sytuacji materialnej wnioskodawcy, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i naruszył granice uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy wadliwie ustaliły sytuację materialną skarżącego i nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące uznania administracyjnego, co skutkowało uchyleniem decyzji.
Jakie są granice kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi organów administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd bada, czy wydanie decyzji było dopuszczalne, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie zindywidualizowanymi przesłankami, unikając dowolności.
Uzasadnienie
Kontrola decyzji uznaniowych przez sąd administracyjny nie polega na badaniu celowości, ale na weryfikacji legalności, granic uznania i dostateczności uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Przepis ten stanowi podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu należności, umorzenia, odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty w przypadkach szczególnie uzasadnionych, gdy stanowiłoby to nadmierne obciążenie lub niweczyło skutki pomocy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do uchylenia decyzji lub postanowienia, gdy naruszają one przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2
Przepisy określające zakres sprawowanej przez sądy administracyjne kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów administracji do podejmowania czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 12 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sprawie wnikliwie.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe ustalenie sytuacji materialnej skarżącego. • Naruszenie granic uznania administracyjnego przez organy. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
Okoliczności przemawiające za zastosowaniem ulgi muszą cechować się wyjątkowością i powinny mieć charakter losowy. • Decyzje wydawane na podstawie art. 104 ust. 4 u.p.s. mają charakter uznaniowy. • Chociaż decyzja o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą sądu administracyjnego, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem sąd nie bada celowości jej podjęcia. • Kontrola tego rodzaju decyzji polega na ustaleniu, czy wydanie decyzji na podstawie obowiązujących przepisów prawa było dopuszczalne, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. • W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego. • Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie.
Skład orzekający
Artur Żurawik
przewodniczący sprawozdawca
Rafał Wolnik
członek
Renata Siudyka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozkładania na raty opłat za pobyt w domach pomocy społecznej oraz granice kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wnioskodawcy i przepisów ustawy o pomocy społecznej; wymaga indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i uzasadnienie decyzji uznaniowych, nawet w sprawach dotyczących pomocy społecznej. Pokazuje też, że sąd administracyjny może uchylić decyzje organów, jeśli te naruszą prawa obywatela.
“Czy trudna sytuacja finansowa zawsze pozwala na rozłożenie długu na raty? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 27 959,16 PLN
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.