Orzeczenie · 2026-05-13

II SA/Gl 1555/25Uchylenie opłaty legalizacyjnej samowola budowlana 11

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-05-13
NSABudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaopłata legalizacyjnapostępowanie administracyjnewsauchylenie decyzjigranice nieruchomościprawo miejscoweplan zagospodarowania przestrzennego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę I. W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. o nałożeniu opłaty legalizacyjnej w kwocie 2500 zł na inwestorów budowy kortu tenisowego. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądu, który wyrokiem z dnia 31 lipca 2024 r. (sygn. akt II SA/Gl 314/24) uchylił poprzednie postanowienia organów obu instancji. Sąd wskazał wówczas na konieczność uzupełnienia ustaleń dotyczących możliwości realizacji inwestycji częściowo poza granicą nieruchomości z powodu naporu mas ziemnych na ogrodzenie. Organy administracji w ponownym postępowaniu nie wykonały tych wskazań, ograniczając się do stwierdzenia, że czynności kontrolne z 2022 r. wykazały wykonanie inwestycji na właściwej działce. Sąd uznał, że naruszono art. 153 P.p.s.a. (wiążąca moc wskazań sądu) oraz przepisy K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego. W związku z tym, że naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy zgodnie z wytycznymi sądu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wiążąca moc wskazań sądu administracyjnego (art. 153 P.p.s.a.) i obowiązek organów administracji do ich wykonania w ponownym postępowaniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny uchylił decyzję lub postanowienie i wskazał sposób dalszego postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykonały wskazania sądu zawarte w poprzednim wyroku dotyczące ustalenia, czy inwestycja budowlana nie wyszła poza granice nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie wykonały prawidłowo wskazań sądu, ograniczając się do analizy czynności kontrolnych sprzed wydania poprzedniego wyroku i nie przeprowadzając nowych ustaleń w tym zakresie.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim wyroku WSA. Wskazania te dotyczyły konieczności uzupełnienia ustaleń w zakresie ewentualnego wyjścia inwestycji poza granice nieruchomości. Organy nie podjęły stosownych działań, opierając się na materiałach sprzed poprzedniego wyroku, co stanowiło naruszenie art. 153 P.p.s.a.

Czy nałożenie opłaty legalizacyjnej było zasadne, jeśli istnieją wątpliwości co do zgodności inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego i czy inwestorzy dysponowali prawem do nieruchomości na cele budowlane?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio o zasadności opłaty, ale uchylił postanowienia, ponieważ organy nie wykonały wskazań sądu dotyczących kluczowych kwestii faktycznych.

Uzasadnienie

Choć sąd nie badał meritum zgodności z planem czy prawa do dysponowania nieruchomością, uchylił postanowienia z powodu naruszeń proceduralnych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego uniemożliwił merytoryczną ocenę zasadności opłaty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżone postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.

Przepisy (10)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia.

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, w przypadku uchylenia decyzji lub postanowienia na podstawie art. 145, może rozpoznać sprawę merytorycznie.

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej.

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

K.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie postanowienia powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia.

Prawo budowlane art. 48b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący opłaty legalizacyjnej.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 11, 13, 19-21 i 28

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Określa przypadki, w których budowa lub roboty budowlane nie wymagają pozwolenia, ale mogą podlegać opłacie legalizacyjnej.

Prawo budowlane art. 49d § ust. 1 pkt 2b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo budowlane

Określa wysokość opłaty legalizacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji art. 153 P.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań sądu z poprzedniego wyroku dotyczących ustalenia granic nieruchomości. • Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

organy pozostają związane treścią prawomocnego wyroku • nie można zalegealizować obiektu w części położonego na terenie, co do którego inwestor nie posiada prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane • nie zostały wykonane wskazania zawarte w przedmiotowym wyroku

Skład orzekający

Edyta Kędzierska

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

członek

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążąca moc wskazań sądu administracyjnego (art. 153 P.p.s.a.) i obowiązek organów administracji do ich wykonania w ponownym postępowaniu."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których sąd administracyjny uchylił decyzję lub postanowienie i wskazał sposób dalszego postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i jak organy muszą stosować się do wskazań sądu, nawet w rutynowych sprawach budowlanych. Podkreśla konsekwencje ignorowania wyroków sądowych.

“Organy administracji zignorowały wyrok sądu. Sąd ponownie uchylił ich decyzję.”

Dane finansowe

WPS: 2500 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst