Orzeczenie · 2026-01-23

II SA/Gl 1234/25Oddalenie skargi świadczenie pielęgnacyjne

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-01-23
NSAUbezpieczenia społeczneWysokawsa
świadczenie pielęgnacyjneświadczenie wspierająceustawa o świadczeniach rodzinnychopieka nad niepełnosprawnymizmiana przepisóworzeczenie o niepełnosprawnościprawo przejściowe

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J. K. z tytułu opieki nad matką. Po wcześniejszych decyzjach przyznających świadczenie, organ pierwszej instancji odmówił jego dalszego przyznania, powołując się na nowelizację przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzoną ustawą o świadczeniu wspierającym. Organ wskazał, że nowe przepisy, obowiązujące od 1 stycznia 2024 r., stosuje się do wniosków złożonych po tej dacie, a skarżąca nie spełnia nowych przesłanek, w szczególności dotyczących wieku osoby wymagającej opieki. Dodatkowo, fakt uzyskania przez ojca skarżącej nowego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, po wygaśnięciu poprzedniego, nie pozwalał na zastosowanie przepisów przejściowych (art. 63 ust. 3 ustawy o świadczeniu wspierającym). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podkreślając, że wniosek wpłynął już po wejściu w życie nowych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że wniosek złożony po 1 stycznia 2024 r. podlega nowym regulacjom, a przepisy przejściowe nie obejmują sytuacji, gdy wydano nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla małżonka osoby wymagającej opieki. Sąd odrzucił również zarzuty naruszenia Konstytucji RP, wskazując, że sytuacja skarżącej jest odmienna od osób, którym świadczenie utrzymano, a osoby wymagające opieki mogą skorzystać ze świadczenia wspierającego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych, zwłaszcza w sytuacji zmiany orzeczenia o niepełnosprawności małżonka osoby wymagającej opieki.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony po 1 stycznia 2024 r. i dotyczy opieki nad osobą dorosłą, której małżonek posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zagadnienia prawne (2)

Czy opiekun osoby dorosłej, który pobierał świadczenie pielęgnacyjne, zachowuje prawo do tego świadczenia po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym i uzyskaniu przez małżonka osoby wymagającej opieki nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w sytuacji złożenia wniosku o świadczenie po zmianie przepisów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opiekun nie zachowuje prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach, jeśli wniosek o świadczenie został złożony po wejściu w życie ustawy o świadczeniu wspierającym, a małżonek osoby wymagającej opieki uzyskał nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek złożony po 1 stycznia 2024 r. podlega nowym przepisom. Przepisy przejściowe (art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym) nie obejmują sytuacji, w której wydano nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla małżonka osoby wymagającej opieki, co uniemożliwia kontynuację świadczenia na zasadach dotychczasowych.

Czy odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego narusza zasadę ochrony praw nabytych i równości wobec prawa (art. 2 i 32 Konstytucji RP)?

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa nie narusza tych zasad, ponieważ sytuacja skarżącej jest odmienna od osób, którym świadczenie utrzymano, a osoby wymagające opieki mogą skorzystać ze świadczenia wspierającego.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że sytuacja skarżącej jest odmienna od innych przypadków, ponieważ jej prawo do świadczenia było uzależnione nie tylko od stanu osoby wymagającej opieki, ale także od stanu jej ojca. Ponadto, osoby wymagające opieki mogą skorzystać ze świadczenia wspierającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Przepisy (22)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 17 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

W brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. oraz w brzmieniu dotychczasowym.

u.ś.w. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

Przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do 31 grudnia 2023 r.

u.ś.w. art. 63 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

u.ś.w. art. 63 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

Osoby, którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne do 31 grudnia 2023 r., zachowują prawo na zasadach dotychczasowych, nawet w przypadku wydania nowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, pod warunkiem złożenia wniosku o nowe orzeczenie i świadczenie w określonych terminach.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 17 § ust. 5

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 17 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.r. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

u.ś.w. art. 63 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

u.ś.w. art. 43

Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 63 ustawy o świadczeniu wspierającym poprzez niezastosowanie. • Naruszenie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji RP (ochrona praw nabytych, równość wobec prawa). • Naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (zasada proporcjonalności). • Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. (niepełne ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie materiału dowodowego). • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji).

Godne uwagi sformułowania

Wniosek skarżącej z 24 kwietnia 2025 r. sprawia wrażenie wniosku kontynuację przyznanego już skarżącej świadczenia. • Kluczowa jednak dla niniejszej sprawy jest chwila złożenia wniosku. • Podkreślić trzeba, że wpłynął on do organu administracji publicznej już po 1 stycznia 2024 r., a tym samym ma zastosowanie do stanów prawnych normowanych przepisami ustawy o świadczeniu wspierającym i nowego brzmienia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. • W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że o powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesądza zaistnienie wymaganych przez prawo przesłanek w chwili złożenia wniosku.

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący sprawozdawca

Edyta Kędzierska

członek

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o świadczeniu wspierającym w kontekście świadczeń pielęgnacyjnych, zwłaszcza w sytuacji zmiany orzeczenia o niepełnosprawności małżonka osoby wymagającej opieki."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony po 1 stycznia 2024 r. i dotyczy opieki nad osobą dorosłą, której małżonek posiadał orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zmiany przepisów dotyczących świadczeń dla opiekunów osób niepełnosprawnych i wpływu nowej ustawy o świadczeniu wspierającym na prawa nabyte. Jest to temat budzący duże zainteresowanie wśród opiekunów i prawników specjalizujących się w prawie socjalnym.

“Zmiana przepisów odebrała świadczenie pielęgnacyjne? Opiekunka walczy o swoje prawa po nowelizacji ustawy.”

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst