Orzeczenie · 2026-06-10

II SA/Gd 922/25Uchylenie decyzji wyłączenie gruntów rolnych należność 2

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku

Miejsce

Gdańsk

Data

2026-06-10

NSAAdministracyjneWysokawsa

ochrona gruntów rolnychwyłączenie z produkcji rolnejnależność za wyłączeniedecyzja administracyjnaplanowanie przestrzenneprzedawnieniekara pieniężnagminaplac zabaw

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Gminy Kwidzyn na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kwidzyńskiego zezwalającą na wyłączenie z produkcji rolnej 2,123 m2 użytków rolnych klasy RIIIb na cele nierolnicze (plac zabaw i fitness) oraz ustalającą należność za to wyłączenie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Głównym powodem uchylenia było stwierdzenie, że organy administracji nie ustaliły kluczowych kwestii niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Po pierwsze, nie ustalono, czy działka objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i jakie jest jej przeznaczenie, co jest istotne dla możliwości legalizacji wyłączenia. Po drugie, organy nie ustaliły jednoznacznie daty faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, opierając się głównie na oświadczeniach strony i danych z Geoportalu, nie odnosząc się do zgłoszenia robót budowlanych z 2009 r. Sąd podkreślił, że opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów ma charakter administracyjnej kary pieniężnej i podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym przedawnienia (art. 189g § 1 k.p.a.). Organy błędnie uznały, że naruszenie ma charakter trwały i bieg przedawnienia się nie rozpoczął. Sąd wskazał, że naruszenie następuje z dniem faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, co wymaga ustalenia momentu rozpoczęcia robót budowlanych. W związku z powyższymi uchybieniami, Sąd uchylił decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu, w tym ustalenie przeznaczenia terenu w planie miejscowym, daty faktycznego wyłączenia oraz kwestii przedawnienia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, charakteru opłat sankcyjnych, przedawnienia administracyjnych kar pieniężnych oraz obowiązków organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i prawnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia gruntów rolnych pod cele nierolnicze, z uwzględnieniem przepisów o planowaniu przestrzennym i karach pieniężnych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów rolnych z produkcji ma charakter kary pieniężnej i podlega przepisom o przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, opłata ta ma charakter administracyjnej kary pieniężnej i podlega przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczącym przedawnienia (art. 189g § 1 k.p.a.).

Uzasadnienie

Sąd powołuje się na utrwalone orzecznictwo i doktrynę, które kwalifikują opłatę za niezgodne z prawem wyłączenie gruntów jako sankcję administracyjną. Wskazuje, że od 1 czerwca 2017 r. do takich kar stosuje się przepisy Działu IVa KPA, a nie Ordynacji podatkowej.

Kiedy następuje faktyczne wyłączenie gruntu z produkcji rolnej w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a tym samym kiedy rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Faktyczne wyłączenie następuje z dniem podjęcia działań uniemożliwiających dalsze użytkowanie gruntu jako rolnego, co w przypadku budowy placu zabaw wiąże się z rozpoczęciem robót budowlanych.

Uzasadnienie

Sąd podkreśla, że naruszenie prawa następuje z dniem faktycznego wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, co wymaga ustalenia momentu rozpoczęcia robót budowlanych. Organy błędnie uznały, że naruszenie ma charakter ciągły i przedawnienie się nie rozpoczęło.

Czy organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny dotyczący przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie ustalił, czy działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i jakie jest jej przeznaczenie, co czyni wydanie decyzji przedwczesnym.

Uzasadnienie

Brak ustaleń w zakresie planu miejscowego jest istotny dla rozstrzygnięcia, ponieważ legalizacja wyłączenia z opłatą podwyższoną o 10% jest możliwa tylko wtedy, gdy grunty są przeznaczone w planie na cele nierolnicze lub nieleśne. W przeciwnym razie organ powinien nałożyć jedynie obowiązek pieniężny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Kwidzyńskiego.

Przepisy (20)

Główne

u.o.g.r.l. art. 28 § ust. 2

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

W przypadku stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji zezwalającej, organ wydaje decyzję z urzędu, podwyższając należność o 10%.

u.o.g.r.l. art. 11 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Wyłączenie gruntów rolnych z produkcji na cele nierolnicze wymaga uzyskania decyzji zezwalającej.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych art. 28 § ust. 2

k.p.a. art. 189g § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 4 § pkt 11

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Definicja wyłączenia gruntów z produkcji jako rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie.

u.o.g.r.l. art. 28 § ust. 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Obowiązek pieniężny za wyłączenie gruntów z produkcji bez decyzji zezwalającej, gdy grunty nie są przeznaczone w planie na cele nierolnicze lub nieleśne.

u.o.g.r.l. art. 12

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Obowiązek finansowy związany z wyłączeniem gruntów z produkcji.

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i do przekonywania.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1