Orzeczenie · 2026-03-11

II SA/Gd 849/25Oddalenie skargi rozbiórka obiektu budowlanego 13

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-03-11
NSABudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanadomek holenderskirozbiórkalegalizacjatrwałe związanie z gruntembudynekzgłoszenie budowydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę E. P. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała rozbiórkę parterowego budynku rekreacji indywidualnej (tzw. domku holenderskiego) posadowionego na działce nr [...] w C. Domek został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu braku wniosku o legalizację obiektu, wydały decyzję nakazującą rozbiórkę na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 123 § 1 k.p.a. przez związanie decyzji końcowej postanowieniem procesowym, a także naruszenia Konstytucji RP. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że domek holenderski, posadowiony na betonowych bloczkach, spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że brak złożenia wniosku o legalizację w wyznaczonym terminie obliguje organ do wydania decyzji o rozbiórce, a postępowanie w tej kwestii ma charakter związany. Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'trwałego związania z gruntem' w kontekście domków holenderskich i innych obiektów modułowych, a także konsekwencje braku legalizacji samowoli budowlanej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i stanu faktycznego sprawy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do obiektów o innej konstrukcji lub przeznaczeniu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy domek holenderski posadowiony na bloczkach betonowych, z możliwością przemieszczenia, może być uznany za budynek trwale związany z gruntem w rozumieniu Prawa budowlanego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, domek holenderski posadowiony na bloczkach betonowych, które pełnią rolę fundamentu i zapewniają stabilność obiektu wobec czynników zewnętrznych, jest budynkiem trwale związanym z gruntem.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów, że betonowe bloczki stanowią fundament, a obiekt, opierając się czynnikom zewnętrznym, jest trwale związany z gruntem, spełniając definicję budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego.

Czy postanowienie procesowe o wstrzymaniu budowy może wiązać treść decyzji końcowej w sprawie samowoli budowlanej?

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie procesowe nie rozstrzyga o istocie sprawy i nie może wiązać treści decyzji końcowej w sposób przesądzający o jej merytorycznym rozstrzygnięciu.

Uzasadnienie

Skarżąca zarzucała naruszenie art. 123 § 1 k.p.a. przez związanie decyzji końcowej postanowieniem procesowym. Sąd nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu w kontekście jego zasadności, skupiając się na meritum sprawy i prawidłowości zastosowania art. 49e Prawa budowlanego.

Czy brak złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego w terminie, po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie wniosku o legalizację w wymaganym terminie obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzja wydawana na podstawie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego ma charakter związany, a złożenie wniosku o legalizację jest prawem, nie obowiązkiem strony. Brak skorzystania z tego prawa, po prawidłowym pouczeniu, skutkuje nakazem rozbiórki.

Czy domek holenderski o powierzchni zabudowy do 35 m2, wolnostojący i parterowy, przeznaczony do okresowego wypoczynku, wymaga pozwolenia na budowę czy zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Taki obiekt wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Prawa budowlanego, a nie pozwolenia na budowę, pod warunkiem, że liczba takich budynków na działce nie przekracza jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2 wymaga zgłoszenia. Skarżąca nie dokonała takiego zgłoszenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę E. P. na decyzję nakazującą rozbiórkę parterowego budynku rekreacji indywidualnej (domku holenderskiego).

Przepisy (23)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych obejmujących budowę parterowego budynku rekreacji indywidualnej, trwale związanego z gruntem, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia.

Prawo budowlane art. 49e § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 16 lit. a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m2 nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia.

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zgłoszenie budowy, o którym mowa w art. 30, dotyczy m.in. budynków rekreacji indywidualnej.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami budowlanymi, posiadającego fundamenty i dach.

Prawo budowlane art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Generalna zasada, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami.

k.p.a. art. 139

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz reformationis in peius (zakaz pogorszenia sytuacji strony odwoławczej).

k.p.a. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienia procesowe nie rozstrzygają o istocie sprawy i nie mogą wiązać treści decyzji końcowej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej (wyjaśnienie całokształtu okoliczności).

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów na podstawie własnego przekonania.

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola sądów administracyjnych obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Prawo budowlane art. 48a § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Termin 30 dni na złożenie wniosku o legalizację po otrzymaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy.

Prawo budowlane art. 49e § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki w przypadku wycofania wniosku o legalizację.

Prawo budowlane art. 48a § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Możliwość wycofania wniosku o legalizację.

Prawo budowlane art. 48b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Procedura legalizacyjna.

Prawo budowlane art. 49 § ust. 1-4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Procedura legalizacyjna.

k.c.

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Przepisy dotyczące rzeczy i jej części składowych (nie mają zastosowania do pojęcia trwałego związania z gruntem w prawie budowlanym).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Domek holenderski posadowiony na bloczkach betonowych jest budynkiem trwale związanym z gruntem. • Brak złożenia wniosku o legalizację w terminie obliguje organ do wydania decyzji o rozbiórce. • Budowa domku holenderskiego o powierzchni do 35 m2 wymaga zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Postanowienie procesowe o wstrzymaniu budowy nie może wiązać treści decyzji końcowej. • Organ nie ustalił w sposób pewny, jaki reżim prawny miał zastosowanie (pozwolenie/zgłoszenie/zwolnienie). • Organ posługuje się niejednolitą kwalifikacją reżimu (pozwolenie/zgłoszenie). • Organ posługuje się sprzecznymi określeniami 'tymczasowy obiekt budowlany' i 'trwale związany z gruntem'. • Obiekt nie spełnia definicji budynku z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (brak fundamentu, możliwość przemieszczenia, brak trwałego związania z gruntem).

Godne uwagi sformułowania

organ nie działa tu w ramach uznania administracyjnego, nie może także brać pod uwagę względów słuszności • złożenie wniosku o legalizację jest przy tym prawem, a nie obowiązkiem strony, jest zależne wyłącznie od jej woli, a nie od woli organu • nie można wykluczyć pełnienia funkcji fundamentu przez inny sposób związania niż zagłębienie w ziemi • decyzja wydawana w trybie art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego ma charakter związany

Skład orzekający

Diana Trzcińska

przewodniczący

Katarzyna Krzysztofowicz

członek

Wojciech Wycichowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'trwałego związania z gruntem' w kontekście domków holenderskich i innych obiektów modułowych, a także konsekwencje braku legalizacji samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i stanu faktycznego sprawy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do obiektów o innej konstrukcji lub przeznaczeniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego typu obiektów rekreacyjnych (domki holenderskie) i rozstrzyga kluczową kwestię ich statusu prawnego w kontekście prawa budowlanego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości.

“Domek holenderski na działce? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi ci nakaz rozbiórki!”

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst