II SA/Gd 669/22Uchylenie odmowy świadczenia pielęgnacyjnego opieką nad matką
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżąca A. C. - I. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad matką, W. C. Organy administracji argumentowały, że niepełnosprawność matki powstała po 50. roku życia, co miało być przesłanką odmowy, a także kwestionowały całodobowy charakter opieki i istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między rezygnacją z pracy a opieką. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podzielił stanowisko, że wiek powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia dla przyznania świadczenia. Jednocześnie uznał, że organy odwoławcze dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego, pominęły istotne okoliczności dotyczące stanu zdrowia matki (m.in. kacheksja, problemy z poruszaniem się, konieczność całodobowej opieki), błędnie ustaliły brak wspólnego zamieszkiwania skarżącej z matką oraz nieprawidłowo oceniły zakres faktycznie sprawowanej opieki w kontekście możliwości podjęcia zatrudnienia. Sąd wskazał na naruszenie przepisów KPA (art. 7, 77, 80) oraz prawa materialnego (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) poprzez niezastosowanie przepisu i dowolną ocenę dowodów. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście związku przyczynowego między opieką a rezygnacją z pracy, oraz oceny materiału dowodowego przez organy administracji.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga analizy indywidualnej sytuacji każdej osoby ubiegającej się o świadczenie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy moment powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki ma znaczenie dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, moment powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, wywodzone z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych, że wiek powstania niepełnosprawności nie jest przesłanką decydującą o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego.
Czy istnieje związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, uzasadniający przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje możliwość istnienia takiego związku, a organy administracji błędnie oceniły materiał dowodowy i przedwcześnie uznały jego brak.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy odwoławcze dokonały dowolnej oceny dowodów, pominęły istotne okoliczności dotyczące stanu zdrowia matki i zakresu opieki, a także błędnie ustaliły brak wspólnego zamieszkiwania. W ocenie Sądu, zakres faktycznie sprawowanej opieki nad matką, która wymaga całodobowej pomocy z uwagi na stan zdrowia, mógł wykluczać możliwość podjęcia zatrudnienia przez skarżącą.
Czy organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy naruszyły przepisy KPA poprzez dowolną i wybiórczą ocenę dowodów, nie rozpatrując ich w sposób wyczerpujący.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie oceniły całości materiału dowodowego zgodnie z art. 80 KPA, a wnioski wyprowadzały wybiórczo, co narusza zasadę wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 KPA).
Rozstrzygnięcie
Przepisy (14)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 1a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Określa dodatkowe warunki dla osób innych niż spokrewnione w pierwszym stopniu do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne.
u.ś.r. art. 3 § 22
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja pracy zarobkowej.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena materiału dowodowego przez organ.
K.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej.
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepisy dotyczące obowiązku alimentacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie oceniły związek przyczynowy między opieką a rezygnacją z pracy. • Organy pominęły istotne dowody dotyczące stanu zdrowia matki i zakresu opieki. • Organy dokonały dowolnej oceny materiału dowodowego. • Moment powstania niepełnosprawności nie ma znaczenia dla przyznania świadczenia.
Odrzucone argumenty
Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak związku przyczynowego między opieką a rezygnacją z pracy. • Odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na wiek powstania niepełnosprawności matki (choć sąd uznał to za nieistotne).
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy w sposób dowolny, a nie swobodny dokonał oceny okoliczności faktycznych sprawy • przedwcześnie uznał, że w sprawie nie wystąpił związek przyczynowy • zakres faktycznie sprawowanej opieki, jej natężenie wyłącza możliwość podjęcia pracy lub powoduje konieczność rezygnacji z jakiegokolwiek zatrudnienia • nie budzi zatem wątpliwości, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo dla osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną • organ odwoławczy winien natomiast wnikliwie ocenić czy opieka nad osobą dotkniętą kacheksją, alkoholizme musi sprowadzać się jedynie do zabiegów leczniczych (...) czy opieka świadczona przez bliską osobę (...) nie stanowi stałej długotrwałej opieki. Opieki wymagającej niepodejmowania zatrudnienia celem świadczenia jej.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący sprawozdawca
Diana Trzcińska
sędzia
Justyna Dudek-Sienkiewicz
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego, zwłaszcza w kontekście związku przyczynowego między opieką a rezygnacją z pracy, oraz oceny materiału dowodowego przez organy administracji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i wymaga analizy indywidualnej sytuacji każdej osoby ubiegającej się o świadczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz ocena dowodów przez organy administracji. Pokazuje też, że opieka nad chorą osobą może być na tyle absorbująca, że uniemożliwia podjęcie pracy.
“Czy opieka nad chorą matką uniemożliwia pracę? Sąd administracyjny wyjaśnia kluczowe przesłanki świadczenia pielęgnacyjnego.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.