Orzeczenie · 2026-03-11

II SA/Łd 32/26Uchylenie decyzji ZUS świadczenie dobry start 2

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi

Miejsce

Łódź

Data

2026-03-11

NSAInnewsa

świadczenie "Dobry start"opieka nad dzieckiempiecza faktycznaKonstytucja RPKonwencja o Prawach Dzieckaprawo rodzinneZUSrozporządzenie

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia "Dobry start" na rok szkolny 2025/2026 dla małoletniego K.S. na rzecz jego babci, K.J., która sprawowała nad nim faktyczną pieczę na mocy prawomocnego postanowienia sądu. Organ administracji, opierając się na literalnej wykładni § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r., uznał, że K.J. nie jest osobą uprawnioną do świadczenia, ponieważ nie wystąpiła do sądu o przysposobienie dziecka i nie jest opiekunem prawnym ani rodziną zastępczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę K.J., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że odmowa przyznania świadczenia osobie faktycznie sprawującej opiekę nad dzieckiem, której powierzono tę pieczę orzeczeniem sądowym, jest niezgodna z przepisami Konstytucji RP (art. 72 ust. 1 i 2, art. 32 ust. 1) oraz Konwencji o Prawach Dziecka (art. 3, art. 20). Sąd podkreślił, że celem świadczenia jest wsparcie dziecka, a jego przyznanie powinno uwzględniać faktyczną opiekę sprawowaną nad nim, a nie tylko formalny status prawny. Sąd wskazał również na potencjalne przekroczenie delegacji ustawowej przez rozporządzenie w zakresie ograniczania kręgu osób uprawnionych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Zagadnienia prawne (2)

Czy osoba sprawująca faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu, która nie jest jego opiekunem prawnym ani rodziną zastępczą, jest uprawniona do świadczenia "Dobry start"?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, osoba sprawująca faktyczną pieczę nad dzieckiem na mocy orzeczenia sądu jest uprawniona do świadczenia "Dobry start", a odmowa przyznania świadczenia w takiej sytuacji jest niezgodna z Konstytucją RP i Konwencją o Prawach Dziecka.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że literalna interpretacja przepisów rozporządzenia, wykluczająca osoby sprawujące faktyczną pieczę, narusza konstytucyjne zasady ochrony praw dziecka i równego traktowania. Celem świadczenia jest wsparcie dziecka, a nie tylko formalny status opiekuna.

Czy rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie świadczenia "Dobry start" zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej poprzez zawężenie kręgu osób uprawnionych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozporządzenie może być uznane za wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, jeśli jego przepisy modyfikują lub uzupełniają upoważnienie ustawowe w sposób sprzeczny z Konstytucją lub ustawą.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że rozporządzenie nie może dowolnie modyfikować ani uzupełniać upoważnienia ustawowego, a jego przepisy muszą być zgodne z Konstytucją i ustawą. W tym przypadku, zawężenie kręgu uprawnionych do świadczenia mogło naruszać te zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania świadczenia "Dobry start".

Przepisy (15)

Główne

u.p.z. art. 187a § ust. 2

Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" § § 3 pkt 3, § 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 5 ust. 1, § 8, § 10 ust. 1 i 2, § 11, § 13, § 14, § 15 ust. 1 i 4, § 30

Konstytucja RP art. 8 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 72 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2