Orzeczenie · 2023-11-03

II SA/BD 802/23Brak interesu prawnego udostępnienie aktu zgonu

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Miejsce
Bydgoszcz
Data
2023-11-03
NSAAdministracyjneWysokawsa
akty stanu cywilnegoudostępnianie dokumentówinteres prawnyprawo administracyjnedobra osobistekult pamięciKodeks cywilnyPrawo o aktach stanu cywilnegosądy administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi K.C. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. dotyczącą udostępnienia aktu zgonu siostry pradziadka skarżącego. Skarżący domagał się udostępnienia dokumentów w celu wykonania fotokopii i uzyskania kopii akt zbiorowych, wskazując na swój interes prawny związany z kultem pamięci zmarłej oraz prawem do poznawania historii rodziny. Organy administracji uznały, że skarżący, jako daleki krewny, nie wykazał interesu prawnego wymaganego przez art. 26 ust. 4 i art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, oddalając skargę, podkreślił, że choć kult pamięci zmarłego może być uznany za dobro osobiste chronione przez Kodeks cywilny, to samo jego istnienie nie jest równoznaczne z posiadaniem interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego. Sąd wskazał, że interes prawny wymaga wykazania konkretnej potrzeby ochrony prawnej związanej z realizacją praw materialnych lub procesowych, a nie jedynie zaspokojenia ciekawości historycznej czy emocjonalnej więzi z dalekim przodkiem. Sąd zaznaczył również, że udostępnienie aktów zbiorowych może wiązać się z przetwarzaniem danych osobowych innych osób, co wymaga szczególnej ostrożności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentów z rejestru stanu cywilnego dalekim krewnym, którzy nie wykazali interesu prawnego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście dostępu do akt stanu cywilnego. Interpretacja pojęcia interesu prawnego może być szersza w innych kontekstach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy daleki krewny (siostrzeniec pradziadka) ma interes prawny w rozumieniu art. 26 ust. 4 i art. 45 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego do udostępnienia aktu zgonu i akt zbiorowych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo powołanie się na dobro osobiste w postaci kultu pamięci zmarłego, bez wykazania konkretnego zagrożenia lub naruszenia tego dobra, nie stanowi wystarczającej podstawy do wykazania interesu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że interes prawny wymaga wykazania związku między sytuacją prawną skarżącego a przepisem prawa materialnego, który przyznaje mu konkretne uprawnienia. Samo istnienie dobra osobistego, jakim jest kult pamięci zmarłego, nie jest równoznaczne z interesem prawnym do uzyskania dokumentów, jeśli nie jest ono zagrożone lub naruszone, a celem jest jedynie badanie historii rodziny.

Czy kult pamięci zmarłego, jako dobro osobiste chronione przez art. 23 Kodeksu cywilnego, może stanowić podstawę do żądania udostępnienia dokumentów z rejestru stanu cywilnego przez dalekiego krewnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Kult pamięci zmarłego jest dobrem osobistym, ale jego istnienie nie kreuje automatycznie interesu prawnego do uzyskania dokumentów z rejestru stanu cywilnego. Interes prawny musi być powiązany z konkretną potrzebą ochrony tego dobra w sytuacji jego naruszenia lub zagrożenia.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił istnienie dobra osobistego od interesu prawnego. Dobro osobiste jest chronione przed naruszeniem, a interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym opartym na normie prawnej, który pozwala żądać od organu określonych działań. Samo badanie historii rodziny nie jest wystarczającą przesłanką.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Przepisy (16)

Główne

p.a.s.c. art. 26 § ust. 1, ust. 4

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

p.a.s.c. art. 45 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 23

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Kult pamięci zmarłego jako dobro osobiste, ale wymaga wykazania interesu prawnego do ochrony.

k.c. art. 24

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 47

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 53

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 71

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystaniu informacji sektora publicznego

p.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżącego interesu prawnego w rozumieniu przepisów Prawa o aktach stanu cywilnego. • Interes prawny wymaga powiązania z konkretną potrzebą ochrony prawnej, a nie jedynie zaspokojenia ciekawości historycznej lub emocjonalnej więzi z dalekim przodkiem. • Kult pamięci zmarłego jako dobro osobiste nie jest równoznaczny z interesem prawnym do uzyskania dokumentów, jeśli nie jest zagrożony lub naruszony.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiada interes prawny do udostępnienia aktu zgonu ze względu na prawo do kultu pamięci zmarłej i poznawania historii rodziny. • Naruszenie art. 47 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie zapoznania się z historią rodziny i naruszenie pamięci osób zmarłych.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny jest kwalifikowanym interesem faktycznym, który wynika z określonego przepisu prawa materialnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. • Posiadanie dobra osobistego w postaci kultu pamięci zmarłego nie determinuje interesu prawnego co do udostępnienia dokumentów znajdujących się w aktach stanu cywilnego. • Badanie dziejów rodziny nie uzasadnia dostępu do dokumentów znajdujących się w zasobach urzędu stanu cywilnego. Jest to jedynie realizacja interesu faktycznego skarżącego.

Skład orzekający

Joanna Janiszewska - Ziołek

przewodniczący

Mariusz Pawełczak

sprawozdawca

Jarosław Wichrowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentów z rejestru stanu cywilnego dalekim krewnym, którzy nie wykazali interesu prawnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego w kontekście dostępu do akt stanu cywilnego. Interpretacja pojęcia interesu prawnego może być szersza w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie 'interesu prawnego' w kontekście dostępu do danych osobowych i historii rodziny, co może być interesujące dla osób zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.

“Czy możesz poznać historię swojej rodziny? Sąd wyjaśnia, kiedy dostęp do aktów stanu cywilnego jest możliwy.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst