II SA/Bd 523/25Oddalenie skargi na odmowe udostępnienia dokumentów dowodu osobistego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. R. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą udostępnienia dokumentacji związanej z dowodem osobistym zmarłej prababci F. L.. Skarżąca argumentowała, że dokumenty te, wytworzone ponad 30 lat temu, powinny zostać przekazane do archiwum państwowego jako materiały archiwalne, a także powoływała się na prawo do kultu pamięci zmarłej jako dobro osobiste chronione przepisami Kodeksu cywilnego. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że skarżąca nie wykazała interesu prawnego w rozumieniu art. 75 ust. 3 pkt 3 ustawy o dowodach osobistych. Sąd podkreślił, że prawo do kultu pamięci zmarłego, choć jest dobrem osobistym, wymaga wykazania jego naruszenia lub zagrożenia, aby uzasadnić interes prawny w dostępie do dokumentów. Samo badanie dziejów rodziny zostało uznane za realizację interesu faktycznego, a nie prawnego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o dowodach osobistych i nie naruszyły przepisów KPA ani Konstytucji RP.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentacji związanej z dowodami osobistymi zmarłych krewnych w sytuacji braku wykazania interesu prawnego, nawet przy powoływaniu się na prawo do kultu pamięci zmarłego.
Dotyczy specyficznej sytuacji dostępu do dokumentów z dowodów osobistych. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności i innych przepisów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy prawo do kultu pamięci osoby zmarłej, chronione jako dobro osobiste na gruncie Kodeksu cywilnego, stanowi samoistny interes prawny uzasadniający udostępnienie dokumentacji związanej z dowodem osobistym zmarłego na podstawie ustawy o dowodach osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo do kultu pamięci zmarłego, choć jest dobrem osobistym, nie stanowi samoistnego interesu prawnego do uzyskania dokumentów związanych z dowodem osobistym, jeśli nie wykazano jego naruszenia lub zagrożenia.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że interes prawny musi wynikać z prawa i być powiązany z konkretnym obowiązkiem lub uprawnieniem, którego realizacja jest zagrożona lub naruszona. Samo posiadanie dobra osobistego, jakim jest kult pamięci zmarłego, nie jest wystarczające do wykazania interesu prawnego w rozumieniu ustawy o dowodach osobistych. Badanie dziejów rodziny jest realizacją interesu faktycznego, a nie prawnego.
Czy dokumentacja związana z dowodem osobistym, wytworzona ponad 30 lat temu, powinna zostać udostępniona na podstawie przepisów ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, nawet jeśli nie wykazano interesu prawnego w rozumieniu ustawy o dowodach osobistych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ przedmiotem postępowania administracyjnego było udostępnienie dokumentacji na podstawie ustawy o dowodach osobistych, a nie jej przekazanie do archiwum państwowego. Przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym nie stanowiły podstawy prawnej wydanych decyzji.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wniosek skarżącej dotyczył udostępnienia dokumentów związanych z dowodem osobistym, a nie przekazania ich do archiwum państwowego. W związku z tym przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym nie miały zastosowania jako podstawa prawna rozstrzygnięcia w tej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
u.d.o. art. 75 § ust. 2
Ustawa o dowodach osobistych
Dokumentację związaną z dowodami osobistymi udostępnia się na uzasadniony wniosek złożony przez uprawniony podmiot.
u.d.o. art. 75 § ust. 3
Ustawa o dowodach osobistych
Do uzyskania dostępu do dokumentacji związanej z dowodami osobistymi są uprawnione podmioty wymienione w art. 66 ust. 3 pkt 1-11, sądy oraz inne podmioty, jeżeli wykażą interes prawny.
P.u.s.a. art. 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa rozstrzygnięcie sądu w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Pomocnicze
k.c. art. 23
Kodeks cywilny
Przepis wskazujący na dobra osobiste człowieka, w tym prawo do kultu pamięci zmarłego, które podlegają ochronie.
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Przepis określający środki ochrony dóbr osobistych w przypadku ich naruszenia lub zagrożenia.
Konstytucja RP art. 73
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje wolność korzystania z dóbr kultury.
u.n.z.a.i.a. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach
Dotyczy przekazywania dokumentacji kategorii 'A' do archiwum państwowego po upływie określonego czasu od wytworzenia.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada zaufania obywateli do organów administracji publicznej.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącą interesu prawnego w rozumieniu art. 75 ust. 3 pkt 3 ustawy o dowodach osobistych, gdyż prawo do kultu pamięci zmarłego nie stanowi samoistnego interesu prawnego bez wykazania jego naruszenia lub zagrożenia.
Odrzucone argumenty
Dokumenty wytworzone ponad 30 lat temu powinny zostać udostępnione na podstawie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. • Prawo do kultu pamięci zmarłego jako dobro osobiste (art. 23 i 24 k.c.) uzasadnia interes prawny do uzyskania dokumentów. • Naruszenie przepisów KPA (zasada zaufania, udzielania informacji) oraz art. 73 Konstytucji RP (dostęp do dóbr kultury).
Godne uwagi sformułowania
Prawo do kultywowania pamięci osoby zmarłej, chociaż niewymienione w art. 23 k.c. stanowi samoistne dobro osobiste. • Kult pamięci osoby zmarłej jest chroniony na gruncie prawa cywilnego w sytuacji, gdy powstaje jego zagrożenie lub naruszenie. • Badanie dziejów rodziny nie stanowi interesu prawnego, a zatem nie uzasadnia dostępu do dokumentów związanych z dowodami osobistymi. Jest to jedynie realizacja interesu faktycznego skarżącej.
Skład orzekający
Joanna Brzezińska
przewodniczący sprawozdawca
Joanna Janiszewska - Ziołek
członek
Mariusz Pawełczak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia dokumentacji związanej z dowodami osobistymi zmarłych krewnych w sytuacji braku wykazania interesu prawnego, nawet przy powoływaniu się na prawo do kultu pamięci zmarłego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dostępu do dokumentów z dowodów osobistych. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności i innych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza kwestię dostępu do prywatnych dokumentów zmarłych członków rodziny i prawa do pamięci, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć rozstrzygnięcie jest oparte na ścisłej interpretacji przepisów.
“Czy prawo do pamięci o zmarłym krewnym pozwala na dostęp do jego dokumentów? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.