II PSK 84/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej E. Sp. z o.o. w W. od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt XIV Pa 73/22. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 17 stycznia 2022 r., który ustalił, że powoda K. S. i pozwaną E. Sp. z o.o. łączył stosunek pracy w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 czerwca 2016 r. do 31 sierpnia 2017 r. Sąd Rejonowy uznał umowy cywilnoprawne za pozorne i mające na celu obejście przepisów prawa pracy. Pozwana w skardze kasacyjnej zarzuciła m.in. naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 22 § 1 k.p., art. 58 i 83 k.c.) oraz przepisów postępowania (art. 367 § 3 k.p.c., art. 233 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając brak przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. W szczególności odrzucono zarzut nieważności postępowania z uwagi na jednoosobowy skład sądu drugiej instancji, wskazując na brak wstecznych skutków uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22. Ponadto, Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała oczywistej zasadności skargi, a zarzuty dotyczące oceny dowodów są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących oceny dowodów i składu sądu.
Dotyczy specyficznych przesłanek formalnych postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa cywilnoprawna, która w rzeczywistości ukrywa wykonywanie pracy w ramach stosunku pracy, jest nieważna jako czynność pozorna mająca na celu obejście przepisów prawa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa cywilnoprawna może być uznana za nieważną na mocy art. 58 k.c., jeśli wszystkie obowiązki powód wykonywał w ramach jednego, pierwotnego stosunku pracy, a zawarcie umowy cywilnoprawnej było pozorne, służąc ukryciu wykonywania pracy w większym wymiarze i szerszym zakresie, w celu obejścia przepisów prawa pracy, prawa ubezpieczeń społecznych i prawa podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał umowy cywilnoprawne za nieważne, ponieważ wszystkie obowiązki powód wykonywał w ramach jednego, pierwotnego stosunku pracy. Zawarcie umowy cywilnoprawnej było pozorne, miało ukryć wykonywanie pracy w większym wymiarze i szerszym zakresie, w celu obejścia przepisów prawa pracy i obniżenia kosztów pracodawcy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, nie znajdując podstaw do kwestionowania tej oceny.
Czy rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, ukształtowanym na podstawie przepisów covidowych, prowadzi do nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku wyrokowania przez sąd drugiej instancji przed datą podjęcia uchwały III PZP 6/22 przez Sąd Najwyższy, nie można uznać, że doszło do nieważności postępowania z uwagi na jednoosobowy skład sądu, ze względu na brak wstecznych skutków tej uchwały.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę III PZP 6/22, która stwierdziła nieważność postępowania prowadzonego w jednoosobowym składzie sądu drugiej instancji na podstawie przepisów covidowych, jednocześnie postanowił nadać uchwale moc zasady prawnej i ustalić, że przyjęta wykładnia obowiązuje od dnia jej podjęcia. W związku z tym, wyrok Sądu Okręgowego z dnia 23 marca 2023 r. (wydany przed datą uchwały) nie podlegał wzruszeniu z tego powodu.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (zasada swobodnej oceny dowodów) może stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące oceny dowodów, w tym naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., są wyłączone z podstaw skargi kasacyjnej na mocy art. 398^3 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 398^3 § 3 k.p.c. wyłącza możliwość powoływania się w skardze kasacyjnej na zarzuty dotyczące oceny dowodów, w tym naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Spór o ocenę dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. S. | osoba_fizyczna | powód |
| E. Sp. z o.o. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy, kluczowa dla oceny charakteru umów.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłączenie zarzutów dotyczących oceny dowodów z podstaw skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Czynność prawna pozorna.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku orzekania przez skład sądu niezgodny z przepisami.
ustawa covidowa art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis dotyczący jednoosobowego składu sądu drugiej instancji w okresie stanu zagrożenia epidemicznego.
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.c. art. 398^13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania i zwrot kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na niewykazanie przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. • Niedopuszczalność zarzutów dotyczących oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym (art. 398^3 § 3 k.p.c.). • Brak wstecznych skutków uchwały III PZP 6/22 dla orzeczeń wydanych przed jej podjęciem.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu jednoosobowego składu sądu drugiej instancji. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia art. 22 § 1 k.p., art. 58 i 83 k.c. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez sprzeczną z logiką i doświadczeniem życiowym ocenę dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...) lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. • Spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany - zgodnie z art. 398^13 § 2 k.p.c. - ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Skład orzekający
Romualda Spyt
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących oceny dowodów i składu sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek formalnych postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN dotyczące odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej jest istotne dla prawników procesowych, wyjaśniając granice kognicji Sądu Najwyższego i niedopuszczalność kwestionowania oceny dowodów na etapie kasacyjnym.
“Sąd Najwyższy: Kiedy skarga kasacyjna nie ma szans na rozpoznanie?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.