II PK 149/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. D. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt III APa 11/14, którym oddalono jej powództwo o odszkodowanie w kwocie 100.000 zł z tytułu rozwiązania stosunku pracy. Powódka domagała się odszkodowania na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 300 k.p., zarzucając pracodawcy bezprawne i celowe rozwiązanie umowy o pracę. W skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, Kodeksu pracy oraz Kodeksu cywilnego, a także przepisów postępowania, w tym art. 382 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Wnioskowała o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na jej oczywistą zasadność oraz występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdził, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, gdyż brak jest prima facie naruszenia przepisów prawa. Odnosząc się do zagadnienia prawnego, Sąd Najwyższy wskazał, że zostało ono już dogłębnie rozstrzygnięte w uchwale składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2009 r., I PZP 2/09, która wyjaśniała kwestię możliwości dochodzenia odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego ponad odszkodowanie przysługujące pracownikowi z mocy Kodeksu pracy. Uchwała ta podkreślała autonomię prawa pracy w regulowaniu roszczeń pracowniczych i wykluczała posiłkowe stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w przypadku wypowiedzenia umowy o pracę, chyba że zachodzą szczególne okoliczności, jak zwolnienie dyscyplinarne. Sąd Najwyższy uznał, że powódka nie przedstawiła argumentów uzasadniających zmianę tego stanowiska. W konsekwencji, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówiono przyjęcia skargi do rozpoznania. Zasądzono również koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do autonomii prawa pracy w zakresie roszczeń pracowniczych i wykluczenia posiłkowego stosowania art. 415 k.c. w sprawach o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik domaga się odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, a nie tylko Kodeksu pracy. Nie dotyczy przypadków zwolnienia dyscyplinarnego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy samodzielna odpowiedzialność za czyn niedozwolony, na podstawie art. 415 k.c., dotyczy możliwości dochodzenia odszkodowania ponad odszkodowanie przysługujące pracownikowi z mocy Kodeksu pracy, w każdym przypadku wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę, który umyślnie narusza przepisy o rozwiązaniu umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność na podstawie art. 415 k.c. nie dotyczy możliwości dochodzenia odszkodowania ponad odszkodowanie przysługujące pracownikowi z mocy Kodeksu pracy w każdym przypadku wypowiedzenia umowy o pracę. Prawo pracy autonomicznie reguluje roszczenia pracownicze, a przepisy Kodeksu cywilnego nie znajdują zastosowania posiłkowego w tym zakresie, chyba że zachodzą szczególne okoliczności (np. zwolnienie dyscyplinarne).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę I PZP 2/09, która wyjaśniła, że wypowiedzenie umowy o pracę jest standardowym sposobem rozwiązania stosunku pracy, a system ograniczonej odpowiedzialności pracodawcy za wadliwe wypowiedzenie oparty jest na przepisach prawa pracy. Te przepisy wyczerpująco określają roszczenia pracownika i wykluczają posiłkowe stosowanie art. 300 k.p. w celu zastosowania przepisów Kodeksu cywilnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. D. | osoba_fizyczna | powódka |
| C. w W. | spółka | pozwany |
| Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w W. | organ_państwowy | koszty postępowania |
Przepisy (13)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie zachodzą okoliczności wskazane w § 1.
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
k.c. art. 300
Kodeks cywilny
W sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy do stosunku pracy zastosowanie znajdują odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego i prawa rodzinnego i opiekuńczego.
k.p. art. 41
Kodeks pracy
Nie można wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, który osiągnął wiek przedemerytalny...
k.p. art. 47^1
Kodeks pracy
Pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
k.p. art. 58
Kodeks pracy
W razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska strzeże zasady praworządności i podejmuje działania zmierzające do jej urzeczywistniania.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej orzeczenia oraz przyczyny, dla których sąd uwzględnił lub oddalił żądanie stron.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
k.p.c. art. 98 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji, koszty przyznane od Skarbu Państwa na rzecz wybranej przez strony lub wyznaczonej przez sąd osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność sądową, oraz inne koszty, między innymi koszty stawiennictwa strony na rozprawie lub posiedzeniu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 13 § ust. 4 pkt 2
Szczegółowe stawki opłat za pomoc prawną udzieloną z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Brak istotnego zagadnienia prawnego, które nie zostałoby już rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. • Zagadnienie prawne podniesione przez skarżącą zostało już rozstrzygnięte w uchwale I PZP 2/09.
Odrzucone argumenty
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. • W sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.
Godne uwagi sformułowania
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy bez pogłębionej analizy zastosowanych przez sąd przepisów prawa materialnego lub procesowego, bez wnikania w szczegóły postępowania dowodowego dla oceny naruszenia przepisów prawa procesowego, można stwierdzić zasadność przytoczonych podstaw kasacyjnych. • Zagadnienie prawne w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. to zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego, którego wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale przede wszystkim dla rozwoju prawa lub ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania innych podobnych spraw. • obowiązujący system ograniczonej odpowiedzialności pracodawcy za wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę oparty został na założeniu szybkiego, choć uproszczonego, ale dogodnego dochodzenia przez pracownika roszczeń, tyle że w zakresie i na ogół w ograniczonej (limitowanej), ale pewnej do uzyskania wysokości w przypadkach sądowego stwierdzenia wadliwości dokonanego przez pracodawcę wypowiedzenia umowy o pracę. • Taka dyferencjacja i modyfikacja roszczeń pracowniczych w prawie pracy - w odróżnieniu od cywilnoprawnej zasady pełnego odszkodowania - oparta została na racjonalnym kompromisie partnerów społecznych, godzącym usprawiedliwione interesy pracownika i pracodawcy. […]
Skład orzekający
Bogusław Cudowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do autonomii prawa pracy w zakresie roszczeń pracowniczych i wykluczenia posiłkowego stosowania art. 415 k.c. w sprawach o odszkodowanie za niezgodne z prawem wypowiedzenie umowy o pracę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której pracownik domaga się odszkodowania na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, a nie tylko Kodeksu pracy. Nie dotyczy przypadków zwolnienia dyscyplinarnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię granic odpowiedzialności pracodawcy i stosowania przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach pracowniczych, co jest istotne dla praktyków prawa pracy.
“Czy pracownik może żądać odszkodowania od pracodawcy na podstawie Kodeksu cywilnego? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 100 000 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.