Orzeczenie · 2025-06-25

II OSK 951/23

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-06-25
NSAAdministracyjneWysokansa
zabytkiewidencja zabytkówwojewódzka ewidencja zabytkówochrona zabytkówprawo administracyjnepostępowanie sądoweNSAskarga kasacyjna

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną T.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił skargę na zawiadomienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o włączeniu nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków (WEZ). Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1 i 3 § 2 pkt 4 Ppsa, poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi i wykroczenie poza zakres kontroli, a także art. 134 § 1 i 141 § 4 Ppsa. Zarzucono również naruszenie prawa materialnego, w tym art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 6 Kpa oraz art. 3 ustawy o ochronie zabytków. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niezasadną. Sąd podkreślił, że w obrocie prawnym istnieje prawomocny wyrok WSA z innej daty, który potwierdził legalność ujęcia nieruchomości skarżącego w WEZ. Zgodnie z art. 170 Ppsa, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy. NSA stwierdził, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły samego ujęcia nieruchomości w WEZ, a nie czynności zawiadomienia. Sąd wyjaśnił, że włączenie zabytku do ewidencji oraz zawiadomienie gminy nie wymaga postępowania administracyjnego, a kwestionowane zawiadomienie nie jest aktem normatywnym. NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 Ppsa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ważność i moc wiążąca prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, nawet w kontekście odrębnych czynności materialnotechnicznych i zawiadomień.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją zabytków i istnieniem wcześniejszego prawomocnego orzeczenia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 3 § 1 i 3 § 2 pkt 4 Ppsa, następuje poprzez oddalenie skargi, gdy sąd nie zastosował środka z art. 146 Ppsa?

Odpowiedź sądu

Nie, samo rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku, nawet niezgodnego z oczekiwaniem strony, nie stanowi naruszenia tych przepisów. Naruszenie mogłoby nastąpić jedynie w przypadku odrzucenia dopuszczalnej skargi.

Uzasadnienie

Wydanie orzeczenia niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego nie jest równoznaczne z uchybieniem obowiązkom sądu wynikającym z art. 3 § 1 i 3 § 2 pkt 4 Ppsa.

Czy zawiadomienie o włączeniu zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków podlega kontroli w zakresie naruszenia przepisów Kpa i Konstytucji RP, jeśli istnieje prawomocny wyrok potwierdzający legalność ujęcia nieruchomości w WEZ?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże inne sądy i organy, a zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły samego ujęcia nieruchomości w WEZ, które zostało już prawomocnie zatwierdzone.

Uzasadnienie

Orzeczenie prawomocne wiąże inne sądy i organy, a w tej sprawie istniał już prawomocny wyrok potwierdzający legalność ujęcia nieruchomości w WEZ, co wyklucza ponowne badanie tej kwestii.

Czy naruszenie art. 3 ustawy o ochronie zabytków i § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego następuje w przypadku zawiadomienia gminy o włączeniu zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków?

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ przepisy te nie mają zastosowania do czynności zawiadomienia dokonanego na podstawie § 15 rozporządzenia, a sama czynność włączenia do WEZ nie była przedmiotem badania w tej sprawie.

Uzasadnienie

Przepisy te nie mają zastosowania do czynności zawiadomienia, a legalność czynności włączenia do WEZ była już przedmiotem prawomocnego orzeczenia.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

Ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Ppsa art. 3 § § 1 i § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Kpa art. 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 14 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 67 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 72 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.a.n. art. 2 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych

uozoz art. 3

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

rozporządzenie art. 18 § § 18

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem

rozporządzenie art. 15 § ust. 5

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem

rozporządzenie art. 14 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem

Ppsa art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 182 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uozoz art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie prawomocnego wyroku WSA potwierdzającego legalność ujęcia nieruchomości w WEZ, który wiąże inne sądy i organy. • Zawiadomienie o włączeniu zabytku do WEZ nie jest czynnością podlegającą postępowaniu administracyjnemu ani aktem normatywnym. • Przepisy dotyczące ochrony zabytków nie mają zastosowania do czynności zawiadomienia gminy.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 3 § 1 i 3 § 2 pkt 4 Ppsa) poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 134 § 1 i 141 § 4 Ppsa). • Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 2 i 7 Konstytucji RP, art. 6 Kpa, art. 14 § 1 Kpa, art. 67 § 1 Kpa, art. 72 § 1 Kpa, art. 2 ust. 1 u.o.a.n., art. 3 uozoz w zw. z § 18 rozporządzenia).

Godne uwagi sformułowania

W obrocie prawnym istnieje zatem ww. prawomocny wyrok potwierdzający legalność ujęcia nieruchomości skarżącego w WEZ. • Zgodnie z art. 170 Ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe... • W rozpoznawanej sprawie DWKZ pismem z 18 listopada 2015 r. zawiadomił Prezydenta Miasta Wrocławia, że włączył do wojewódzkiej ewidencji zabytków karty ewidencyjne zabytków. Jednakże samo włączenie nieruchomości do WEZ nastąpiło na podstawie odrębnej czynności materialnotechnicznej DWKZ dokonanej na podstawie § 14 rozporządzenia, na którą skarga skarżącego została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 8 grudnia 2022 r. sygn. akt IV SA/Wr 136/22.

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący

Jerzy Stankowski

członek

Mirosław Gdesz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i moc wiążąca prawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych, nawet w kontekście odrębnych czynności materialnotechnicznych i zawiadomień."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ewidencją zabytków i istnieniem wcześniejszego prawomocnego orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawnej o mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego, choć sam stan faktyczny jest dość specyficzny.

Prawomocność wyroku kluczem do obrony przed kolejnymi zawiadomieniami w sprawie zabytków.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst