Orzeczenie · 2018-09-20

II OSK 890/18Odmowa wjazdu ochrona międzynarodową postępowanie wyjaśniające 5

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2018-09-20
NSAAdministracyjneWysokansa
cudzoziemcyochrona międzynarodowakontrola granicznaustawa o cudzoziemcachkodeks graniczny Schengenpostępowanie administracyjneprawo do obronydowodyprotokół

Sprawa rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczyła skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Straży Granicznej od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję o odmowie wjazdu do Polski obywatelowi [...]. Cudzoziemiec zgłosił się do kontroli granicznej w celu podjęcia pracy i zamieszkania, jednak twierdził, że chciał również złożyć wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, czego odmówiono. Organ pierwszej instancji utrzymał w mocy decyzję o odmowie wjazdu, opierając się na notatce służbowej z rozpytania, która wskazywała na ekonomiczne i osobiste powody wjazdu. WSA uchylił tę decyzję, uznając, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 67 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 34 § 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez brak sporządzenia protokołu z przesłuchania cudzoziemca i oparcie rozstrzygnięcia na lakonicznej notatce. NSA oddalił skargę kasacyjną organu, stwierdzając, że choć uzasadnienie WSA było częściowo wadliwe, to wyrok odpowiada prawu. Sąd podkreślił, że nawet w uproszczonym postępowaniu o odmowie wjazdu, jeśli nie ma oczywistości co do braku podstaw do wjazdu, organ musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i udokumentować je protokołem. W tej sprawie organ nie wykazał, że okoliczności nie budziły wątpliwości, a notatka służbowa nie była wystarczającym dowodem. NSA wskazał, że organ powinien był przeprowadzić przesłuchanie cudzoziemca i sporządzić protokół, nawet jeśli nie było to przesłuchanie w pełnym rozumieniu k.p.a., aby prawidłowo ocenić, czy cudzoziemiec rzeczywiście nie deklarował chęci złożenia wniosku o ochronę międzynarodową.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie konieczności przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i sporządzenia protokołu w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemcom, nawet w ramach uproszczonej procedury, gdy okoliczności nie są oczywiste.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicę i procedury z nią związanej, z uwzględnieniem przepisów ustawy o cudzoziemcach i Kodeksu granicznego Schengen.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu o odmowie wjazdu na terytorium RP, w sytuacji gdy cudzoziemiec nie posiada wymaganych dokumentów, organ może odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania cudzoziemca, i oprzeć się jedynie na notatce służbowej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odstąpić od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym przesłuchania cudzoziemca, jeśli okoliczności nie budzą wątpliwości. Notatka służbowa nie jest wystarczającym dowodem w takiej sytuacji, a postępowanie musi być udokumentowane protokołem.

Uzasadnienie

Nawet w uproszczonym postępowaniu o odmowie wjazdu, jeśli nie ma oczywistości co do braku podstaw do wjazdu, organ musi przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i udokumentować je protokołem. Notatka służbowa nie jest wystarczającym dowodem, a brak protokołu z przesłuchania stanowi naruszenie przepisów proceduralnych.

Czy notatka służbowa sporządzona przez funkcjonariusza Straży Granicznej podczas kontroli granicznej może stanowić jedyny dowód w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odmowy wjazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Notatka służbowa może stanowić dowód pomocniczy, ale nie może być jedynym dowodem w sprawie, zwłaszcza gdy dotyczy kluczowych ustaleń faktycznych, od których zależy rozstrzygnięcie.

Uzasadnienie

Notatka służbowa, nawet jeśli nie jest dokumentem w rozumieniu k.p.a., może być dowodem pomocniczym. Jednakże, dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy, takich jak powody wjazdu cudzoziemca, wymagane jest przeprowadzenie pełniejszego postępowania dowodowego i udokumentowanie go protokołem.

Czy przepisy Kodeksu granicznego Schengen wyłączają stosowanie przepisów ustawy o cudzoziemcach dotyczących postępowania wyjaśniającego w sprawach odmowy wjazdu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Kodeks graniczny Schengen reguluje kwestie przekraczania granicy, ale w zakresie procedury administracyjnej dotyczącej odmowy wjazdu, w tym postępowania wyjaśniającego, stosuje się przepisy ustawy o cudzoziemcach, w tym art. 34.

Uzasadnienie

Kodeks graniczny Schengen nie reguluje kompleksowo kwestii procesowych związanych z postępowaniem zakończonym decyzją o odmowie wjazdu, dlatego w tym zakresie mają zastosowanie przepisy krajowe, w tym ustawy o cudzoziemcach. Artykuł 34 ustawy o cudzoziemcach jest przepisem szczególnym, ale nie martwym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Komendanta Głównego Straży Granicznej.

Przepisy (30)

Główne

u.c. art. 28 § 1 pkt 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 33 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 33 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 34 § 1

Ustawa o cudzoziemcach

u.c. art. 34 § 2

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 67 § 2 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 34 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kodeks graniczny Schengen art. 6 § 1 lit. b

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady

Kodeks graniczny Schengen art. 14 § 1

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady

Kodeks graniczny Schengen art. 8 § 3 lit. a tiret (iv)

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady

Pomocnicze

u.c. art. 30

Ustawa o cudzoziemcach

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 68 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 72

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kodeks graniczny Schengen art. 14 § 3

Rozporządzenie (UE) nr 2016/399 Parlamentu Europejskiego i Rady

Dyrektywa 2013/32/UE art. 3

Dyrektywa 2013/32/UE art. 2 lit. b

Dyrektywa 2013/32/UE art. 6 ust. 1

Karta Praw Podstawowych UE art. 18

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organy administracji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 67 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 34 § 1 ustawy o cudzoziemcach, poprzez brak sporządzenia protokołu z przesłuchania cudzoziemca. • Brak przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w sposób przewidziany przepisami k.p.a. i ustawy o cudzoziemcach. • Oparcie decyzji organów na lakonicznej notatce służbowej, która nie może stanowić jedynego dowodu w sprawie.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu oparte na tym, że notatka służbowa nie była dokumentem w rozumieniu k.p.a. i nie miała znaczenia w sprawie administracyjnej. • Argumenty organu oparte na tym, że postępowanie graniczne nie jest częścią postępowania administracyjnego. • Argumenty organu oparte na tym, że okoliczności niespełnienia warunków wjazdu nie budziły wątpliwości i nie było potrzeby przesłuchania cudzoziemca.

Godne uwagi sformułowania

"nie budzące wątpliwości" okoliczności niespełnienia warunków do przekroczenia granicy • "ogranicza się" – wskazanie na intencję ustawodawcy co do traktowania art. 34 ustawy o cudzoziemcach jako wyjątku od zasad postępowania wyjaśniającego • "nie można uznać, że w sprawie zaistniała przesłanka określona w ust. 2 cyt. przepisu" (art. 34 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach) • "notatek pracowników/funkcjonariuszy nie można uznać za dowody w sprawie, gdyż stanowi to naruszenie art. 67 i art. 68 k.p.a." • "nie budzące wątpliwości to tego rodzaju przesłanki, które są oczywiste, rzucające się w oczy przy prostym zestawieniu znajdujących się w postępowaniu dowodów lub okoliczności znanych organowi z urzędu." • "nie można odmówić, co do zasady, słuszności organowi administracji co do tego, że omawiana notatka służbowa nie jest dokumentem w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego."

Skład orzekający

Małgorzata Miron

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Czerwiński

sędzia

Piotr Broda

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności przeprowadzenia pełnego postępowania wyjaśniającego i sporządzenia protokołu w sprawach odmowy wjazdu cudzoziemcom, nawet w ramach uproszczonej procedury, gdy okoliczności nie są oczywiste."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy wjazdu na granicę i procedury z nią związanej, z uwzględnieniem przepisów ustawy o cudzoziemcach i Kodeksu granicznego Schengen.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawem do ochrony międzynarodowej i procedurami granicznymi, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie imigracyjnym i administracyjnym.

“Czy notatka służbowa wystarczy, by odmówić wjazdu do Polski? NSA wyjaśnia kluczowe zasady postępowania.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst